Çağdaş Ertuna

Mardin’in en etkileyici taraflarından biri, şehir size sürekli yukarı bakmayı hatırlatıyor.

Bir sokaktan geçerken gözünüz taş duvarlardan gökyüzüne kayıyor, birkaç dakika sonra kendinizi Mezopotamya ovasına dalmış halde buluyorsunuz.

Zaman da biraz yavaşlıyor sanki.

7.Mardin Bienali bu duyguyu iyi yakalıyor.

Bu yıl “GÖKzemin” başlığıyla gerçekleşen bienal, gökle yer arasında gidip gelen bir ruh hâli kuruyor.

Bir yanda yaşadığımız dünyanın ağırlığı, diğer yanda hâlâ mümkün olabilecek şeyler…

Bienalin küratörü Çelenk Bafra’nın şu cümlesi bu hissi iyi anlatıyor: “‘Gök’ tahayyülü henüz gerçekleşmemiş olanı temsil ederken, zemin yaşadığımız dünyanın maddi, tarihsel ve politik gerçekliğine işaret ediyor. Aradaki gerilim aynı zamanda bir imkân alanı.”

Teknoloji geliştikçe insan ilişkilerinin önemi azalacak sanılıyordu. Oysa tam tersi yaşanıyor. Makineler teknik işleri devraldıkça, insana özgü özellikler daha kıymetli hâle geliyor.

Bir zamanlar teknoloji dünyasının yıldızları belliydi. Kapüşonlu sweatshirtüyle gezen, sabahlara kadar kod yazan, sosyal ilişkileri ikinci plana atan dahi gençlerdi. Silikon Vadisi’nin kültürü buydu. Hatta ne kadar içine kapanık, ne kadar sisteme aykırı görünüyorsanız o kadar gerçek teknoloji insanı sayılıyordunuz. Şimdi ise tablo değişiyor.

The Wall Street Journal’ın bir süre önce yayımladığı ‘The Tech Bros Are Going to Etiquette School’ başlıklı yazı, yeni ekonominin yönünü anlatıyor. Girişimcilerin artık görgü kurallarından iletişim becerilerine, beden dilinden davet yönetimine kadar çeşitli eğitimler aldığı aktarılıyor. Yazının dikkatleri çeken bölümlerinden birinde, teknoloji girişimcilerinin özel bir kulüpte mandalina, lavanta ve sedir kokulu ıslak mendillerle yüzlerini serinletip favori

Uluslararası medya dünyasının en güçlü figürlerinden biri olan S.I. Newhouse’un koleksiyonu Christie’s New York’ta gerçekleşen açık artırma ile satıldı. 

Bu müzayede, sanat piyasasının son yıllardaki en kritik dönüm noktalarından biri olarak tarihe geçti. 

Tek gecede 1.1 milyar dolarlık satış hacmine ulaşılması, ekonomik bir başarının yanı sıra aynı zamanda küresel sanat piyasasının psikolojik olarak yeniden ayağa kalktığının göstergesi oldu.

Gecenin merkezinde ise Amerikan kültür hayatını şekillendiren isimlerden biri Samuel Irving Newhouse Jr. vardı.

Ailesinin sahibi olduğu Advance Publications ve bünyesindeki Condé Nast aracılığıyla Vogue, Vanity Fair, GQ ve The New Yorker gibi dergileri küresel kültür markalarına dönüştürdü. 

Özellikle 1985’te The New Yorker’ı satın alması, Amerikan medya tarihinin en önemli hamlelerinden biri kabul edilir.

New York’un mayıs ayı artık yalnızca müzayedelerin, galerilerin ya da koleksiyonerlerin buluşma zamanı değil.

Aynı zamanda kültürel gücün, marka prestijinin ve küresel görünürlüğün yeniden dağıtıldığı çok önemli bir vitrin.

İşte tam da bu nedenle Türk Hava Yolları’nın Frieze New York kapsamında açtığı lounge alanı, sıradan bir marka iş birliği çalışmasının çok ötesinde okunmalı.

Çünkü bugün sanat dünyasında görünür olmak, doğru yerde, doğru zamanda kültürel bir aktör olarak konumlanabilmekle ilgili.

Frieze New York, bugün çağdaş sanat dünyasının en önemli buluşmalarından biri.

Dünyanın en güçlü galerileri, müze direktörleri, vakıf yöneticileri, koleksiyonerleri ve sanatçıları birkaç gün boyunca aynı çatı altında buluşuyor.

Bu yıl fuara 75 ülkeden yaklaşık 25 bin ziyaretçi katıldı.

Cannes Film Festivali, birkaç farklı dünyanın iç içe geçtiği bir buluşma noktası. Kırmızı halıda moda markaları, film ekipleri ve dijital görünürlük ekonomisi yan yana duruyor, salonda ise hikâye anlatma ısrarı sürüyor. Platformlar film haklarını festival başlamadan toplarken, yıldızlar sosyal medya etkisiyle ölçülüyor

Cannes Film Festivali’nin 79. edisyonu bu yıl bir kez daha şunu hatırlattı: Kırmızı halı artık sadece bir giriş değil, başlı başına bir endüstri. Cannes Film Festivali’nde açılış gecesinden itibaren yaşananlar, sinemanın moda, teknoloji ve küresel medya ile nasıl iç içe geçtiğini gösteriyor. Grand Théâtre Lumière’in merdivenlerinde patlayan flaşlar; markaları, algoritmaları ve yeni çağın görünürlük ekonomisini de aydınlatıyor.

Bu yıl jüri başkanlığını üstlenen Park Chan-wook’un varlığı bile festivalin eksen kaymasını özetliyor. Kore sinemasının küresel merkezlerden biri hâline geldiği bir dönemde, Cannes artık tek merkezli bir Batı

Londra tasarım dünyasının önde gelenleri bu hafta İstanbul’da, İstanbul’un önemli sanat galerileri ise Photo London’da.

Son yıllarda kültür-sanat takviminin giderek daha fazla iç içe geçtiği bu iki şehir arasında kurulan hat, artık güçlü bir etki alanı.

Bu yıl Photo London, her zamanki yeri Somerset House’dan Olympia’ya taşındı.

Thames kıyısındaki tarihi Somerset House’un daha kamusal ve klasikleşmiş atmosferinden çıkıp Olympia’nın endüstriyel mirasıyla yeniden kurgulanan dev çatısı altına giren fuar, mekânla birlikte ölçek ve iddia da değiştiriyor.

Bu dönüşümün arkasında ise İngiliz tasarımcı Thomas Heatherwick’in imzası var.

Olympia’nın uzun yıllar süren renovasyon süreci, Viktorya dönemi endüstri mimarisinin çağdaş kültür üretimi için yeniden yazılması aslında.

Thomas Heatherwick ile projeye başladığı ilk günlerde Olympia’da tanıştığımda uzun uzun anlatmıştı: Yaklaşımı, yapıyı parlatmak değil, hafızayı güncellemek üzerine kurulu.

Global Design Forum yarın İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde düzenlenecek açılış yemeğiyle başlıyor. İstanbul’un uzun zamandır ihtiyacı olan uluslararası ölçekte kreatif buluşmalardan biri olacak gibi görünüyor.

Aslında bu hikâyenin benim için başlangıcı yaklaşık 10 yıl öncesine dayanıyor. Londra’da, London Design Festival ve Global Design Forum’un kurucularından Ben Evans ile yaptığımız röportajlarda sık sık aynı konuya geliyorduk. Evans, tasarımın sadece estetik bir alan olmadığını, ülkelerin dünyadaki etkisini artıran önemli bir “yumuşak güç” olduğunu söylüyordu.

O dönem Türkiye’den konuşurken aklında ilk gelen isim Hüseyin Çağlayan’dı. “Tasarımcılarınızı dünyaya daha iyi anlatmanız gerekiyor” demişti. Açıkçası o yıllarda kreatif ekonominin diplomasi kadar önemli bir alan olacağı bugünkü kadar net görünmüyordu. Ama artık görüyoruz ki şehirlerin marka değerini belirleyen şey sadece finans, altyapı ya da turizm değil; kültür, tasarım ve

CNN’in kurucusu Ted Turner, 6 Mayıs’ta 87 yaşında hayatını kaybetti. Ölümünün ardından eski eşi Jane Fonda’dan Virgin’in kurucusu Richard Branson’a birçok isim duygusal mesajlar paylaştı. Ted Turner, vizyonerliği kadar hayırseverliği ile de anılıyor.

15 Mayıs 2000’de üniversite mezuniyet törenimde sahnede konuşmacı iki isim vardı: Ted Turner ile Jane Fonda. Ayrıldıklarını açıklamış olmalarına rağmen, henüz boşanmamışlardı. Ama o gün, sahnede önceden verilmiş söz ve zorunlu protokol nedeniyle değil, ayrılmalarına rağmen birbirlerine sevgi ve saygı duydukları için bir aradaydılar.

Ted Turner konuşmasına Jane Fonda’yı onore ederek başladı. Jane Fonda, o törende ilk fahri doktorasını alıyordu. Daha önce defalarca tartışmaların merkezinde olmuş, özellikle Vietnam Savaşı dönemindeki aktivizmi nedeniyle Amerikan üniversitelerinin mesafeli durduğu bir figürdü. Kendisi bunu ironik bir açıklıkla dile getirmişti: “Bağışların kesileceğinden korktular.” Jane Fonda kepini çıkardığında ve saçlarını savurduğunda