Sağlık mı, lezzet mi?

Konu atıştırmalıklar olduğunda sağlık ve lezzet en çok söz sahibi olan iki önemli faktör. Bu karar sürecinde iki faktör arasında ikilemde kalıyor olabilirsiniz.

Örneğin hızlıca bir şeyler atıştırmak istediğinizde mutfağa gidip bir meyve mi yoksa şeker, çikolata gibi bir besin mi tercih edersiniz? Cevabınız ikinci seçenek ise bu seçiminizin arkasında yatan mekanizmada beyniniz söz sahibi olabilir. Yapılan çalışmalar karar verme sürecinde lezzetin sağlıktan
önde geldiğini söylüyor.

Nature Human Behavior’da yayımlanan yeni araştırma beynin sağlık bilgilerinden önce tat bilgisini işlediğini belirtiyor. Araştırmada katılımcılarından dört saat açlık sonucu atıştırmalık yiyecekleri lezzeti, sağlığa etkisi ve arzu edilir olmaları açısından derecelendirmeleri istenmiş. Belirttikleri yiyecek bireylere sunulduğunda ilk tercihlerinin lezzet olduğu görülmüş. Fakat seçim yapmak için değerlendirme süresi artınca tercihler sağlıklı olanlar yönüne kaymış. Yani karar verme sürecini yavaşlatmak besin tercihlerinde olumlu sonuçlara yol açıyor demek mümkün.

Şeker ve yağ içeriği yüksek besinlerin başta obezite olmak üzere hastalık riskini artırdığını hatırlayın. Şeker içeriği yüksek yiyecek ve içecek alternatifleri yerine sağlıklı atıştırmalıkları tercih etmek önceliğiniz olsun.

Çocuklarınıza dikkat

Besin tercihlerini sağlıklı alternatiflerden yana kullanmaya sadece yetişkinlik döneminde değil hayatın her döneminde dikkat etmek gerekiyor. Çocukluk çağı obezitesi artmaya devam ederken bu konuya da ayrıca dikkat çekmek istiyorum. Çocukluk döneminde tüketilen besinler gelecek yıllarda sağlık için çok büyük önem taşıyor. Kovid-19 nedeniyle dünya çapında uygulanan sınırlamalar, özellikle obez çocuklar arasında diyet, uyku ve fiziksel aktiviteyi olumsuz etkiledi. Virginia Commonwealth Üniversitesi’nin araştırmacıları, pandemiden önce ve pandemi sırasında 400’den fazla ebeveyne çocuklarının kilosu ve yeme alışkanlıkları hakkında bir anket uygulamış. Anket sonucuna göre, ebeveynlerin yaklaşık %30’u bu dönemde çocuklarının kilo aldığını bildiriyor. Obezitenin Kovid-19’dan daha tehlikeli olduğundan daha önceki yazılarımda bahsetmiştim. Yapılan araştırmalar, aşırı kilolu ve obez çocukların yetişkinlikte obez olma ve daha genç yaşta diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar gibi bulaşıcı olmayan hastalıklar geliştirme olasılığının daha yüksek olduğunu söylüyor. Bu noktada aslında ebeveynlere çok büyük rol düşüyor. Çocuklarınızın besin tercihlerini ve kendi seçimlerinizi gözden geçirin, çocuğunuzun besin tercihlerinde sizin beslenme alışkanlıklarınızın söz sahibi olduğunu hatırlatmakta fayda var.

Abur cubura yasak geliyor

Giderek artan obezite kriziyle mücadele etmek için ülkeler yeni kararlar alıyor. Örneğin İngiltere geçtiğimiz günlerde 2023’ten itibaren TV’de saat 21.00’den önce çevrimiçi abur cubur reklamcılığını yasaklamaya hazırlandığını açıkladı. Yağ, tuz ve şeker açısından yüksek olduğu düşünülen markaların ve gıdaların televizyonlarda reklamı yayınlanmayacak.

Çocukların sağlıklı beslenme düzeninde en önemli faktörlerden birinin de atıştırmalıklar olduğunu söyleyebiliriz. Önemli olan, atıştırmalıkların olabildiğince sağlıklı ve miktar konusunda ölçülü olmasıdır.

Tabaktaki sebze miktarını artırmaya ne dersiniz?

Çocuklarınıza sebze yedirmekte zorlanıyor olabilirsiniz fakat burada çocuklarınıza örnek olmak atabileceğiniz en güzel adımlardan. Tabağınızı renkli sebze ve meyvelerle doldurmanız çocuklarınızın yeni tatlar denemesini teşvik etmenin yanında günlük alması gereken vitamin ve mineralleri çeşitli meyve ve sebzelerden alma imkânı da sunar. Çocuklarınızın tabaklarına koyduğunuz sebze porsiyonunu artırmayı deneyebilirsiniz. Appetite dergisinde geçtiğimiz ay yayımlanan bir çalışmada, araştırmacılar, diğer gıdaların porsiyonlarını aynı tutarken, sadece sebze miktarını artırmanın etkisini gözlemlemiş. Bir öğünde servis edilen sebze miktarını 60 gramdan 120 grama, yani iki katına çıkardıklarında, çocukların bu ilave sebzelerin %68’ini tükettikleri görülmüş. Araştırmacılar bu stratejiyi uygulamanın çocukları gün boyunca önerilen miktarda sebze yemeye teşvik ettiğini belirtiyor. Çocuğunuzun tabağında sağlıklı besinleri gördüğünde sağlığını ve kilosunu kontrol etmesinin daha kolay olacağını unutmayın.