Geri Dön

"Duygular zayıflık olarak algılanamaz"

Eyal Winter ile farklı dillere çevrilen ve İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları tarafından Türkçeye de kazandırılan eseri "Akıllı Hissetmek" kitabını, oyun teorisini ve kadın-erkek farklılıklarını konuştuk.

"Duygular zayıflık olarak algılanamaz"

İhsan Dindar - milliyet.com.tr

Tutsak İkilemi, Bayes Teoremi ve Nash dengesi, bu üçü genel okur açısından ilk etapta korkutucu ifadeler olabilir. Ancak siz tüm bu oyun teorisi uygulamalarını anlaşılır bir dille aktarmayı seçtiniz. Bu konuda aldığınız tepkiler ne yönde?

Hayat ile ilgili içgörü veren tüm önemli fikirlerin, basit ve erişilebilir şekilde açıklanabileceğine inanıyorum. Eğer doğası gereği bir konu çok zor ise anlaşılır olmasına da imkân yok. Benim kitabımda yapmaya çalıştığım şey, oyun teorisi gibi matematik disiplinine özgü bu konseptleri bilimsel terminolojilerinden ayırmak, öz bilgiyi daha az önemli olan kısımlardan ayrıştırarak farklı örneklerle hayatımızı etkileyen kısımlarını gösterebilmek. Birçok okuyucumdan, bu konseptleri anlamanın düşünmelerine olanak sağladığını ve bu sayede bilimsel konseptleri anlama konusunda kendilerine olan güvenlerinin arttığını duymaktan elbette çok memnun oldum.

Bazıları duygularla hareket etmeyi insanın bir zaafı olarak kabul ediyor. Örneğin Daniel Kahneman ile bu konuda zıt görüşlere sahipsiniz. Bu işe nasıl bir yorum getiriyorsunuz?

Duygular zayıflık olarak algılanamaz çünkü onlar olmadan insanoğlunun yaşamını sürdürebilmesi de mümkün değildir. Davranışsal ekonomi literatürünün önemli bir kısmında, duyguların bize zarar verdiği ve bu nedenle de bireylerin önemli karar süreçlerinde duygularını göz ardı etmek istediğinden bahsedilir. Tıpkı Uzay Yolu’ndaki Mr. Spock’un yaptığı gibi. Ben ise, kitabımda okuyuculara, duyguların karar alma süreçlerimize nasıl yardım edebileceğini, hatta bu süreci nasıl kolaylaştırabileceğini gösteriyorum. Anlaşmazlık ya da müzakere gibi interaktif durumlarda, duygular bizim tercihlerimizi netleştirmemize ve stratejik pozisyonumuzu güçlendirmemize yardım eder.

Bir karar alma sürecinde tıkanıklık yaşayıp mantık ile duygu arasında zorunlu bir seçim yapma durumunda olduğunuzu varsayalım. Bir tercihte bulunur muydunuz?

Ben her ikisinin kombinasyonunu seçerdim. Salt duygularımıza dayanarak karar vermek onları tamamen göz ardı etmek kadar yanlış. Etkili bir karar alma süreci, duygu ve mantık arasında yoğun bir tartışmayı içermelidir. Mantık, edindiğimiz bilgiyi işlememizi ve o bilgiyle en doğru eylemi tanımlamamızı sağlar. Duygular ise aslında ne istediğimizi anlamamıza ve bunu etkili biçimde çevremize yaymamıza yardım eder.

Duygular zayıflık olarak algılanamaz

Kitabınıza da isim olarak seçtiğiniz “Akıllı hissetme”nin insan yaşamında belirleyici bir önemi var mı?

Akıllı Hissetmek” aslında bir kelime oyunu: “Hissetmek” kelimesi duyguları temsil etmesi, “akıl” kelimesi ise rasyonelliği ifade etmesi sebebiyle seçildi. Bir diğer yandan da, kendimize güvenimiz olduğunda ve bir şeyi yapabildiğimizi gördüğümüzde kendimizi zeki hissederiz. Ben de okuyucularımın kitabı okuduklarında, karar alma süreçlerinde kendilerine daha çok güvenmelerini umuyorum.

Kitabınızı henüz okumamış okurlar adına sormak isterim. Cinselliğe uzanan süreçte erkek ve kadının yaklaşımlarındaki farklılıklar göz önüne alındığında sizce hangisi daha “duygusal rasyonel”?

Duyguları işleme ve ifade etme konularında erkekler ve kadınlar farklılar. Bu farklılıklar, kadın ve erkeklerin üreme ve çocuklarının hayatta kalmalarını garanti etme gibi konularda oynadıkları farklı rolden kaynaklanıyor. Bu farklılıklar sıklıkla eğitim gibi çevresel faktörler sebebiyle de yoğunlaşıyor. Hayal kırıklığı yaşamaktansa, ben bu farklılıkların nereden geldiğini anlamaya çalışıyorum. Bu farklılıkların kökenini anlamak hem hayal kırıklığımızı azaltacak hem de romantik ve cinsel hayatımızın gelişmesini sağlayacaktır.

Eseriniz birçok dile çevrildi. Son olarak Türkçede de İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları tarafından yayımlandı. Kitabı okuyanlar üzerinde herhangi bir etki bırakmayı hedeflediniz mi?

Elbette kitabın şimdiden yedi dile çevrilmiş olması beni çok mutlu etti. Daha birçok dile çevrilecek. Birbirinden farklı kültürlerde ilgi görmüş olması aslında insanoğlunun birbiriyle ilişkide ve karar alma süreçlerinde oldukça benzer olduklarının kanıtı niteliğinde. Aynı zamanda oldukça benzer endişelerimiz ve ikilemlerimiz var: İşimi değiştirmeli miyim? Mevcut ilişkime devam etmeli miyim? Bugün daha çok para harcamalı mıyım yoksa yarınları düşünüp biraz biriktirmeli miyim? Tüm bu temel ve günlük sorular küresel olma niteliğinde ve umuyorum ki kitabım, insanların bu soruları cevaplamaları için yararlı mekanizmalar sunacaktır. Elbette birçok kişisel gelişim kitabının yaptığı gibi büyülü bir reçete sunarak ya da bir tarif vererek değil. Okuyucuların hisleri ile ilgili, neden bu şekilde hissettiğimizi ya da davrandığımızı anlatan bir araç olmalıdır. Bence bu anlayış bizim daha iyi karar vermemize sebep olacaktır.

ihsan.dindar@milliyet.com.tr

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Öğle saatlerinde işlerinizin ilerlemesi için çaba sarf edebilirsiniz. Ortaklı para konuları gündeminizi etkileyebilir. Endişelendiğiniz konularla yüzleşmek durumunda kalabilirsiniz. Yenilenmek isteyeceğiniz zamanlar yaşayabilirsiniz. İlerleyen saatlerde dikkatiniz dağınık olabilir. Parasal açıdan yeni kararlar almamaya çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular gündeminizi etkileyebilir. Açık düşmanlara karşı tedbirli olmanız gereken zamanlar var. Sabah saatlerinde uğraştığınız işlerde başarılı olmak için çaba sarf etmeniz gerekebilir. İlerleyen zamanlarda olaylara daha sezgisel yaklaşabilirsiniz. Akşama doğru ise arkadaşlarınızla sohbet edeceğiniz yerlerde olmayı tercih edebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızdaki karşılaştığınız engeller gündeminizi etkileyebilir. Sabah saatlerinde yönünüzü belirlemek isteyebilirsiniz. Öğlenden sonra hayallere kapılacağınız zamanlar olabilir. Dikkatinizi toparlamakta zorlanabilirsiniz. İşlerinizi aksatmamaya özen göstermelisiniz. İlerleyen saatlerde zevk aldığınız işlerle uğraşmak isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Aşk ve yaratıcılık konusunda bugün sezgilerinizi kullanabileceksiniz. Sabah saatlerinde işlerinizi netleştirmek için planlama yapmak isteyebilirsiniz. Gün içinde güzel şeyler için harcama yapabilirsiniz. Abartıya kaçmamaya özen göstermelisiniz. Akşam saatlerinde sevgilinizle keyifli zamanlar geçirmek isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ailevi konularda kendinizi çok daha iyi ifade edebilirsiniz. Yeni kararlar alıp, ilerleyebileceksiniz. Babanıza ait konular gündeme gelebilir. Öğle saatlerinde daha sezgisel olabilirsiniz. Karşılaştığınız olaylara karşı iç sesinizle yaklaşmalısınız. İlerleyen zamanlarda arkadaşlarınızla birlikte olmak size keyif verecektir. Yeni organizasyonlar yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Hareketli bir gündesiniz. İş hayatınızda yazışma ve konuşmanın yoğun olduğu zamanlar var. Uğraştığınız işlere yön kazandırabilir, sağlam olması için uğraş verebilirsiniz. İlerleyen saatlerde hayallere kapılmanız olası. İşlerinizi aksatmamaya özen göstermelisiniz. Akşam saatlerini yakın çevrenize ayırabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi konularla ilgili dalgalanmalar gündeminizi etkileyebilir. Uğraştığınız konularda engelleri aşabilirsiniz. Sorumluluklarınızın artması söz konusu olabilir. Öğlen saatlerinde kendinizi daha hayalperest hissedebilirsiniz. Karar almak için uygun zamanlar olmayabilir. İlerleyen zamanlarda organizasyonlar yapmak isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Niyetinizi ortaya koyup yeni başlangıçlar yapmak isteyebilirsiniz. Kişisel açıdan önem verdiğiniz konularla ilgilenecek zaman yaratacaksınız. Öğle saatlerinde kendinizi çok daha sezgisel hissedebilirsiniz. Hayallere kapılıp işlerinizi aksatmamalısınız. Sorumlu olduğunuz konularda çaba sarf etmek zorunda kalabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gündeminizi gizli kalmış olaylar etkisi altına alabilir. Psikolojinizi düzeltmek için iç sesinizi dinlemelisiniz. Yaşayacağınız olaylara karşı kabullenme içine girebilirsiniz. Sabah saatlerinde işlerinizle ilgili büyük bir çaba içerisinde olabilirsiniz. Sorumlu olduğunuz işlerde kendinizi hapsolmuş hissedeceğiniz zamanlar var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gelecekle ilgili beklentileriniz doğrultusunda yeni başlangıçlar yapmak isteyebilirsiniz. Gün içinde yapacağınız organizasyonlara sevdiklerinizi de davet edebilirsiniz. İş hayatınızla ilgili alacağınız desteklerle daha rahat ilerleyebileceksiniz. Öğleden saatlerinde uğraştığınız işlere daha sezgisel yaklaşabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızla ilgili gelişmeler gündeminizi etkileyebilir. Hedeflere ulaşmak için çaba sarf edeceğiniz bir gündesiniz. Uğraştığınız işlerde yönünüzü netleştirmek isteyebilirsiniz. İlerleyen saatlerde kendinizi daha fazla akışa bırakmak isteyeceğini zamanlar olabilir. Gün içinde sorumlu olduğunuz konulardaki aksaklıklar keyfinizi kaçırabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni ufuklara açılmak için hevesli olduğunuz bir gündesiniz. Yabancılarla ilişkileriniz gündeminizi etkileyebilir. Ruhsal olarak etkilendiğiniz konuların üzerinde araştırma yapacağınız zamanlar var. İşlerinize yeniden yön vermek isteyebilirsiniz. Keyif aldığınız kişilerle akşam birlikte olmak isteyebilirsiniz. Birlikte organizasyonlar yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber