Geri Dön

"Duygular zayıflık olarak algılanamaz"

Eyal Winter ile farklı dillere çevrilen ve İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları tarafından Türkçeye de kazandırılan eseri "Akıllı Hissetmek" kitabını, oyun teorisini ve kadın-erkek farklılıklarını konuştuk.

"Duygular zayıflık olarak algılanamaz"

İhsan Dindar - milliyet.com.tr

Tutsak İkilemi, Bayes Teoremi ve Nash dengesi, bu üçü genel okur açısından ilk etapta korkutucu ifadeler olabilir. Ancak siz tüm bu oyun teorisi uygulamalarını anlaşılır bir dille aktarmayı seçtiniz. Bu konuda aldığınız tepkiler ne yönde?

Hayat ile ilgili içgörü veren tüm önemli fikirlerin, basit ve erişilebilir şekilde açıklanabileceğine inanıyorum. Eğer doğası gereği bir konu çok zor ise anlaşılır olmasına da imkân yok. Benim kitabımda yapmaya çalıştığım şey, oyun teorisi gibi matematik disiplinine özgü bu konseptleri bilimsel terminolojilerinden ayırmak, öz bilgiyi daha az önemli olan kısımlardan ayrıştırarak farklı örneklerle hayatımızı etkileyen kısımlarını gösterebilmek. Birçok okuyucumdan, bu konseptleri anlamanın düşünmelerine olanak sağladığını ve bu sayede bilimsel konseptleri anlama konusunda kendilerine olan güvenlerinin arttığını duymaktan elbette çok memnun oldum.

Bazıları duygularla hareket etmeyi insanın bir zaafı olarak kabul ediyor. Örneğin Daniel Kahneman ile bu konuda zıt görüşlere sahipsiniz. Bu işe nasıl bir yorum getiriyorsunuz?

Duygular zayıflık olarak algılanamaz çünkü onlar olmadan insanoğlunun yaşamını sürdürebilmesi de mümkün değildir. Davranışsal ekonomi literatürünün önemli bir kısmında, duyguların bize zarar verdiği ve bu nedenle de bireylerin önemli karar süreçlerinde duygularını göz ardı etmek istediğinden bahsedilir. Tıpkı Uzay Yolu’ndaki Mr. Spock’un yaptığı gibi. Ben ise, kitabımda okuyuculara, duyguların karar alma süreçlerimize nasıl yardım edebileceğini, hatta bu süreci nasıl kolaylaştırabileceğini gösteriyorum. Anlaşmazlık ya da müzakere gibi interaktif durumlarda, duygular bizim tercihlerimizi netleştirmemize ve stratejik pozisyonumuzu güçlendirmemize yardım eder.

Bir karar alma sürecinde tıkanıklık yaşayıp mantık ile duygu arasında zorunlu bir seçim yapma durumunda olduğunuzu varsayalım. Bir tercihte bulunur muydunuz?

Ben her ikisinin kombinasyonunu seçerdim. Salt duygularımıza dayanarak karar vermek onları tamamen göz ardı etmek kadar yanlış. Etkili bir karar alma süreci, duygu ve mantık arasında yoğun bir tartışmayı içermelidir. Mantık, edindiğimiz bilgiyi işlememizi ve o bilgiyle en doğru eylemi tanımlamamızı sağlar. Duygular ise aslında ne istediğimizi anlamamıza ve bunu etkili biçimde çevremize yaymamıza yardım eder.

Duygular zayıflık olarak algılanamaz

Kitabınıza da isim olarak seçtiğiniz “Akıllı hissetme”nin insan yaşamında belirleyici bir önemi var mı?

Akıllı Hissetmek” aslında bir kelime oyunu: “Hissetmek” kelimesi duyguları temsil etmesi, “akıl” kelimesi ise rasyonelliği ifade etmesi sebebiyle seçildi. Bir diğer yandan da, kendimize güvenimiz olduğunda ve bir şeyi yapabildiğimizi gördüğümüzde kendimizi zeki hissederiz. Ben de okuyucularımın kitabı okuduklarında, karar alma süreçlerinde kendilerine daha çok güvenmelerini umuyorum.

Kitabınızı henüz okumamış okurlar adına sormak isterim. Cinselliğe uzanan süreçte erkek ve kadının yaklaşımlarındaki farklılıklar göz önüne alındığında sizce hangisi daha “duygusal rasyonel”?

Duyguları işleme ve ifade etme konularında erkekler ve kadınlar farklılar. Bu farklılıklar, kadın ve erkeklerin üreme ve çocuklarının hayatta kalmalarını garanti etme gibi konularda oynadıkları farklı rolden kaynaklanıyor. Bu farklılıklar sıklıkla eğitim gibi çevresel faktörler sebebiyle de yoğunlaşıyor. Hayal kırıklığı yaşamaktansa, ben bu farklılıkların nereden geldiğini anlamaya çalışıyorum. Bu farklılıkların kökenini anlamak hem hayal kırıklığımızı azaltacak hem de romantik ve cinsel hayatımızın gelişmesini sağlayacaktır.

Eseriniz birçok dile çevrildi. Son olarak Türkçede de İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları tarafından yayımlandı. Kitabı okuyanlar üzerinde herhangi bir etki bırakmayı hedeflediniz mi?

Elbette kitabın şimdiden yedi dile çevrilmiş olması beni çok mutlu etti. Daha birçok dile çevrilecek. Birbirinden farklı kültürlerde ilgi görmüş olması aslında insanoğlunun birbiriyle ilişkide ve karar alma süreçlerinde oldukça benzer olduklarının kanıtı niteliğinde. Aynı zamanda oldukça benzer endişelerimiz ve ikilemlerimiz var: İşimi değiştirmeli miyim? Mevcut ilişkime devam etmeli miyim? Bugün daha çok para harcamalı mıyım yoksa yarınları düşünüp biraz biriktirmeli miyim? Tüm bu temel ve günlük sorular küresel olma niteliğinde ve umuyorum ki kitabım, insanların bu soruları cevaplamaları için yararlı mekanizmalar sunacaktır. Elbette birçok kişisel gelişim kitabının yaptığı gibi büyülü bir reçete sunarak ya da bir tarif vererek değil. Okuyucuların hisleri ile ilgili, neden bu şekilde hissettiğimizi ya da davrandığımızı anlatan bir araç olmalıdır. Bence bu anlayış bizim daha iyi karar vermemize sebep olacaktır.

ihsan.dindar@milliyet.com.tr

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Bugün ailevi ya da eve ait işler ön plana çıkabilir. Gün içinde ufak tefek kazalara karşı dikkatli olmalısınız. Babanızla ilgili konular gündeme gelebilir. Öğlen saatlerinde ilerlemek için daha fazla çaba sarf edebilirsiniz. Güven aradığınız durumlara çekileceğiniz zamanlar var. Kendi iç sesinizi dinleyerek yönleneceğiniz işlerde daha fazla başarılı olabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yakın çevrenizle ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. İletişimin yoğun olduğu zamanlar yaşayabilirsiniz. Gün içinde eğitim konularıyla ilgili işlere yönelebilirsiniz. Kardeşlerinize zaman ayırmak size iyi gelecektir. Öğle saatlerinde aile ilişkileriniz ön plana çıkabilir. İç uyumunuzu korumak size fayda sağlayacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi kaynaklarla ilgili konular ön plana çıkabilir. Gün içinde bütçeleme yapmak isteyebilirsiniz. Öğle saatlerinde önünüze çıkan engelleri daha rahat şekilde aşabileceksiniz. Kişisel yeteneklerinizi uğraştığınız işlerde göstermek isteyebilirsiniz. İlerleme sağlayacağınız konulara yönlenerek zaman kaybını önleyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni başlangıçlar yapmak isteyeceğiniz dönem içindesiniz.  Kişisel açıdan önem verdiğiniz konulara daha fazla yönelmek isteyebilirsiniz. Öğlen saatlerinde ilişkilerinizde daha uyumlu olabilirsiniz. Şanslı olduğunuz bir gündesiniz, iyi değerlendirmeye bakın. Hareketli zamanlar geçirebilirsiniz. Akışta kalın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bilemediğiniz konular gündeminizi etkileyebilir. Elinizde olmayan nedenlerden kontrol kaybı yaşayabilirsiniz. İç sesinizi dinleyerek olayları yönlendirebilirsiniz. Öğlen saatleri daha sakin geçebilir. Akıcı enerjiler söz konusu. İkili ilişkilerinizde kendinizi şanslı hissedebilirsiniz. Kulağınıza yeni dedikodular gelebilir. Fazla önemsememeye çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gelecek beklentilerinizle ilgili konular gündeme gelebilir. Sosyal konular daha fazla ilginizi çekebilir. Gün içinde keyif aldığınız insanlarla birlikte olmak isteyebilirsiniz. İş hayatınızda alacağınız desteklerle daha hızlı ilerleyebileceksiniz. Öğlen saatlerinde kendinizi şanslı hissedeceğiniz olaylar yaşayabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızdaki gelişmelere gündeminizi etkileyebilir.  Hedeflerinize ulaşmak için öğle saatlerinde güzel şanslar elde edebilirsiniz. Toplum önünde olmak için kendinizi hevesli hissedebilirsiniz. Gün içinde alacağınız doğru kararlar, sizi hızlı bir şekilde hedefinize taşıyabilir. Yakın çevrenizden gelecek haberlere karşı hazır olmalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni ufuklara açılmak isteyeceğiniz enerjik bir gündesiniz. Yaşadığınız olaylardan daha fazlasını öğrenmek için çaba sarf edebilirsiniz. Akademik konular gündeme gelebilir. Yabancılarla ilgili konularla ilgilenmek zorunda kalabilirsiniz. Öğlen saatlerinde kendinizi ailevi konularla uğraşırken bulabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Endişe duyduğunuz olaylar gündeminizi etkileyebilir. Ortaklı para konularına karşı dikkatli olmakta fayda var. Gün içinde duygusal yönden bağlayıcı koşullar oluşabilir. Öğle saatlerinde iç uyumunuzun daha fazla olduğu zamanlar olacak. Doğru ve dikkatli karar almanız gerekebilir. Parasal konularınızla uğraşabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İkili ilişkilerinizde dengede olmak isteyeceğiniz bir gündesiniz. Eşinizle ilgili konular hassasiyet içerebilir. Sizi uğraştıran koşulların ortasında kaldığınızı hissedebilirsiniz. Öğlen saatlerinde daha akıcı enerjiler söz konusu. Alacağınız doğru kararlar, işlerinizi çok rahatlatacak. Ailenizle ilgili konularla da ilgilenebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İşe ait sorumluluklarınızla ilgileneceğiniz bir gündesiniz. Sizi yoran ve yıpratan konular gündeme gelebilir. Akışta kalmaya özen göstermelisiniz. Günlük planınızı yaparsanız, gününüzü daha iyi organize edebilirsiniz. Öğlen saatlerinde ailenizle ilgileneceğiniz zamanlar olabilir.  İç uyumunuzu korumaya çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Uğraştığınız konulara yaratıcılığınızı katmak isteyeceğiniz bir gündesiniz. Kendinizi rahatça ifade edebilirsiniz. Öğle saatlerinde kendinizi şanslı hissedeceğiniz olaylar yaşayabilirsiniz. Alacağınız doğru kararlar, gün içinde rahat etmenizi sağlayacaktır. Ailevi konularınız gündeme gelebilir. Akıcı enerjiler söz konusu.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber

Türkiye’nin haber yaşam platformu Milliyet Dijital yenilendi!

Uygulama ile devam et, gündemi kaçırma!

Şimdi DeğilHemen Keşfet