Geri Dön

Gerçekten sağlıklılar mı?!

Sürekli uykunuzun gelmesinin, kendinizi yorgun hissetmenizin ya da yıllardır çektiğiniz migrenin nedeni belki de ''besin duyarlılığı''

Ayşegül Aydoğan Atakan
 
Nedeni bilinmeyen veya tanısı konulamayan bazı hastalık veya şikâyetlerin temelinde ''gıda duyarlılığı'' yatıyor. Bu gıdalar, doktorların ve beslenme uzmanlarının dikkat çektiği sağlığa zararlı olanlar değil tamamen sağlıklı diye tükettiğimiz besinlerden de oluşabiliyor. Bunun da nedeni bağışıklık sistemimiz. Bizi hastalıklardan koruyan doğal defansımız olan bağışıklık sistemimiz, yediklerimizden bazılarıyla organizmayı harekete geçiriyor. Vücudun tepkisi, ortalama dört gün sonra bazen de daha geç ortaya çıkabiliyor. Böylece uzun vadede egzamadan, migrene, kronik yorgunluk sendromundan kilo almaya kadar çok sayıda hastalık karşımıza çıkıyor.

Bu nedenle artık günümüzde gıdalara karşı duyarlılık, çeşitli hastalıklarla bağlantılı olarak değerlendiriliyor. İngiliz Allerji Vakfı’na göre Avrupa ve Amerika’da toplumun yüzde 45’i gıda duyarlılığı nedeniyle rahatsızlık çekiyor. Kadınlarda ise bu oran, çok daha yüksek.

İntermed Kliniği Laboratuvar sorumlusu Dr. Ayşegül Çoruhlu, besin duyarlılığı hakkında sorularımızı yanıtladı.

Besin duyarlılığı nedir?
Besin duyarlılığı besin maddesinin sindirilip kana geçtikten sonra o maddeye vücudun gösterdiği reaksiyondur.

Gıda alerjisinden farkı nedir?
Gıda alerjisi hemen fark edilir. Mesela kişi fındık, fıstık yiyor astımı tetikleniyor, domates yiyor döküntüsü oluyor. Bunlar hemen fark edilen şeyler. Bunları testlerle ortaya çıkarmak da çok kolay. Oysa gıda duyarlığında ne olduğunu anlamak o kadar kolay değil. Duyarlılık, besinin sindirilip kana geçtikten sonraki reaksiyonla ilgili olduğu için bağırsaktaki sindirim süreci ve vücuda geçtikten sonra tanınması dört günü buluyor. Dolayısıyla yemekle reaksiyon arasındaki dört gün, o bağlantıyı kurdurtamayabiliyor.

Fark edilmemesinin yanı sıra bilinen testlerle ortaya çıkmaması da gıda duyarlılığını alerjiden ayırıyor. Normal alerji belirti verir ya astım yapar ya da kaşıntı, döküntü ama gıda duyarlılığı, migrenden spastik kolon dediğimiz bağırsak sorunlarına, sürekli yorgun hissetmekten kilo almaya cilt döküntüsüne kadar bir sürü şey yapabilir.

Bu sorun nasıl oluşuyor?
Gıda duyarlılığı, aslında bir bağışıklık sistemi sorunu. Bağışıklık sistemi normalde vücuda giren her şeyi kontrol eder. Bu şekilde sık sık hastalanmamızı önler. Nasıl ki klasik alerjiye neden olan bir yiyeceğe reaksiyon anormalse ve bir başka kişide olmadığı halde görülüyorsa burada da yine bağışıklık sisteminin başka bir bölümünün gereğinden fazla hassaslaşmasıyla oluyor. Amaç, aslında bizi korumak ama yanılıp reaksiyon gösteriyor.

Kaç çeşit sağlık sorununa neden oluyor?
Bu duyarlılık ne kadar çoksa o kişinin vücudunda o kadar kronik, sessiz bir hastalık vardır. Bu durum mevcut her şeyi abartmaya müsait olabilir. Migren, spastik kolon (irritabl bağırsak sendromu), hiperaktivite bozukluğu, egzama, fibromiyalji gibi sebepsiz, vücudun kendi kendine yaptığı hastalıkların ya da yorgunluk, fazla kilo alımı, kas ağrıları, sebepsiz deri döküntüleri gibi belirtilerin altında gıda duyarlılığı olabilir. Mesela çok sık grip olan bir kişinin böyle bir problemi vardır.

En sık hangi besinler gıda intoleransına yol açıyor?
Gluten çok yaygın. Gluten, buğday, arpa, çavdar ve yulaf ürünlerinde bulunan bir protein. Bağırsak içinde sümüksü bir zar yapıyor ve bağırsağı zedeliyor. İkincisi inek sütünden yapılan her şey. Bunların içinde çok fazla protein var. Zaten reaksiyonlar da proteinlere karşı. Ama mesela balıklar, kırmızı etler çok az çıkar.

 Kimler bu sorunla daha sık karşılaşıyor?
Bazı testlerde çocukluktan itibaren birtakım besinlere duyarlılığın olduğu anlaşılıyor. Bazıları daha sonra oluyor. Aslında şu an 50 - 60 yaş grubundaki kişilerde besin duyarlılığı çocuklarından daha az görülüyor. Yani şimdiki genç grupta daha çok var.

Çevresel etmenler etkili mi? Katkı maddelerinin rolü var mı?
Deterjan, şampuan, diş macunu gibi kimyasal maddeler, yiyeceklerdeki katkı maddeleri, mikrodalga fırında pişirmek bile sorun olabiliyor. Hormonlu yiyecekler, yiyecek koruyucular, yiyecek boyaları ve fast food içindekiler de de etkili olabilir. Yine birtakım ilaçlar da sorumlu olabilirler.

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Sabah saatlerindeki iş temponuz ilerleyen zamanlarda azalabilir. Sosyal konulara yönelebilirsiniz. Arkadaşlarınızla zaman geçirmek için plan yapabilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konularda eksikleri tamamlamak isteyebilirsiniz. Çevrenizdeki insanlarla daha fazla iletişim de olmak keyfinizi yerine getirecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Erken saatlerde kendinizi öğrenmeye açık hissedebilirsiniz. Gün içinde iş hayatınızdaki gelişmeler gündeminizi değiştirebilir. Hedeflerinize ulaşmak için üzerinde çalıştığınız konuları düzenlemek isteyebilirsiniz. Arkadaşlarınızla zaman geçirmek için planlar yapabilirsiniz. Kendinizi keyifli hissedeceğiniz bir zamandasınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yeni ufuklara açılmak için planlar yapabilirsiniz. Kendinizi çok daha özgür hissedeceğiniz zamanlar içindesiniz. Akademik konular ilginizi çekebilir. Gün içinde düşüncelerinizi paylaşmak için arkadaşlarınızla zaman geçirebilirsiniz. Sosyal konular daha fazla ilgileneceğiniz zamanlar var. Akışta kalacaksınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün sizi krize sokabilecek olaylar yaşayabilirsiniz. Ortaklı konular gündeminize gelebilir. İletişiminizin yüksek olduğu zamanla içindesiniz. Bu durumu kullanarak sıkıntılı durumları çok rahat çözebileceksiniz. Gün içinde beklentilerinizin yüksek olduğu durumlar ortaya çıkabilir. Endişelerinizi bir yana bırakmalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde sorumlu olduğunuz konulara daha fazla yönelebilirsiniz. İlerleyen zamanlarda eşinizle ilgili konular gündeminizi meşgul etmeye başlayabilir. Çalışma hayatınızdaki işlerinizi daha iyi hale getirmek için çabalayabilirsiniz. Arkadaşlarınızla birlikte zaman geçirmek size iyi gelecektir. Sosyal konularla ilgilenebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün çalışma hayatınızda sorumlu olduğunuz konularda yoğunluk olabilir. Sizden daha fazla sorumluluk almanız istenebilir. Beklentide olduğunuz konuları düzeltmek ve daha iyi hale getirmek isteyebilirsiniz. İş arkadaşlarınızla birlikte planlayacağınız işler daha kolay akabilir. Bugün çok daha rahat kendinizi ifade edebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeteneklerinizi keyif aldığınız işlere yönlendirebilirsiniz.  Arkadaşlarınızla zaman geçirmek size iyi gelecektir. İletişiminizin iyi olduğu zamanlardasınız. Sevdiklerinizle programlar yapmak isteyebilirsiniz. Güzel olan şeyler için harcama yapabilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konularda risk almak daha kolay olacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün ailevi konulara biraz daha önem vermeniz gerekebilir. Ev hayatınızla ilgili kararlar alabilirsiniz. Geçmişle ilgili konular gündeminize gelebilir. İletişimde olduğunuz kişilerden farklı yorumlar alabilirsiniz. Hayattan beklentilerinizi kendi iç sesinizin yönlendirmesine izin vermelisiniz. Sevdiklerinize zaman ayırmak size iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün hareketli bir gündeminiz var. Konuşma ve yazışmaların yoğun olduğu zamanlardasınız. Bazı konularda karar vermeniz gerekebilir. Yeni konulara temel atabilirsiniz. Sorumlu olduğunuz işlerinizde düzenleme gerektiren işler içinde olabilirsiniz. Gün içinde yakın çevrenizdeki değişikliklerden etkileneceksiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde bütçenizi, harcamalarınızı gözden geçirebilirsiniz. Maddi kaynaklarınızla ilgili gelişmeler yaşayacağınız bir gündesiniz. Sabah saatlerinde çok daha iletişimi yüksek zamanlar var. Beklentide olduğunuz konularda gelişmeler yaşanabilir. Sosyal konularla ve arkadaşlarınızın hayatıyla daha fazla ilgilenmeniz gerekebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün hayatınızda yeni başlangıçlar yapabilirsiniz. Kişisel hassasiyetiniz olan konular üzerinde düşünmek isteyebilirsiniz. Bu durumun sizi zor duruma düşürmesine izin vermemelisiniz. İmaj değişikliği için uygun bir gündesiniz. Kendinize zaman ayırmak isteyebilirsiniz. Beklentide olduğunuz konularda harekete geçebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün bilemediğiniz konulardan dolayı kendinizi hapsedilmiş hissedebilirsiniz. Gözden kaçırdığınız konular yüzünden sıkıntıya düşebilirsiniz. Kontrol kaybı yaşamamaya özen gösterin. Gün içinde kendi iç dünyanıza dönebilirsiniz. Arkadaşlarınızla paylaşım içinde olmak keyfinizi yerine getirebilir. Akışta kalmaya özen gösterin.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber