Geri Dön

Koronavirüsün sessiz katili: NASH hastalığı

Ülkemizde Türkiye Karaciğer Araştırmaları Derneği öncülüğünde ilk kez 12 Haziran 2018’de başlatılan “Dünya NASH Günü” farkındalık çalışmaları bu yıl da devam ediyor. İç Hastalıkları Uzmanı ve Fitoterapist Prof. Dr. Murat Hakan Terekeci, NASH hastalığına dikkat çekerken, bu hastalığın Covid-19 pandemisi üzerindeki etkileri hakkında da önemli açıklamalarda bulundu.

Koronavirüsün sessiz katili: NASH hastalığı

NASH’in açılımı nedir? NASH Hastalığı nedir? 

NASH, yani non-alkolik steatohepatit adı verilen hastalık, alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasının iltihapla birlikte seyretmesi sonucu ortaya çıkıyor. Türkiye’de 19 milyonun üstünde yağlı karacğier hastası var. Bunlardan 4 milyonu siroz riski de taşıyan NASH hastası. Bu hastalık vücutta karaciğere özgü sinyal vermediği için, hastalık sinsi ilerliyor. Sinyal verecek noktaya geldiğinde ise artık hastalığın geri dönüşü maalesef olmuyor. Bu sebeple; karaciğer yağlanmasında erken müdahale ve önlemler hayat kurtarır. 

Karaciğerin yağlandığını nasıl anlarız? 

Çoğu hasta bize herhangi bir şikayetle başvurmaz. Genellikle rutin kontrol sırasında veya laboratuvar sonuçlarıyla ortaya çıkar. Ultrasonografi de tanı koymak için sıkça kullandığımız bir yöntemdir. 

Bazı hastalarda;

-Halsizlik

-Çabuk yorulma

-Kaşıntı

-Sarılık

-Karın sağ üst kadranda ağrı ve dolgunluk hissi olabilir

NASH belirtileri nelerdir? 

NASH sinsi seyreden bir hastalıktır, yani hastalar genellikle ileri evre siroz oluşana kadar hiçbir belirti vermez. Nadiren halsizlik, iyi hissetmeme, karnın sağ üst kısmında huzursuzluk, dolgunluk veya hafif bir ağrıya yol açabilir. Belirti vermemesi hastalığın önemsenmemesine yol açar, teşhisi zorlaşır. Geçmişte siroz teşhisi koyduğumuz hastaların önemli bir kısmında sirozun nedenini bulamıyorduk. Günümüzde ise bu hastalardaki sirozun nedeninin NASH olduğu anlaşılmıştır.

Kimler risk altında? 

Diyabet ve kolesterol gibi kronik metabolik hastalığı olanlar, kilolu olanlar, hareketsiz kalanlar, düzenli ya da düzensiz alkol tüketenler, çoklu ilaç kullanmak zorunda olan kişilerin tamamı karaciğer yağlanması yönünden risk grubundadır.

NASH tedavisi var mı? 

NASH’in kesin tedavisi için henüz piyasada bir ilaç bulunmuyor. En iyi tedavi olarak biz her zaman, doğru beslenme ve fiziksel aktiviteyi öneriyoruz. Aşırı kilolu kişiler için kilo kaybı çok önemli. Ancak kilo kaybı kademeli olmalıdır (haftada en fazla 1,5 kg), çünkü daha hızlı kilo kaybı da yağlanmaya yol açabilir. Kilo kaybı ve fiziksel aktivite ile NASH ile ilişkili durumların (örneğin şişmanlık, tip 2 şeker hastalığı, hipertansiyon, hiperlipidemi, insülin direnci) kontrolü kolaylaşır.

Yağlı karaciğer hastalarında en sık görülen ölümler kalp kaynaklıdır. Bu yüzden kilo verme ve fiziksel aktivite sadece karaciğerin tedavisi için değil, kalp-damar hastalıklarına yakalanma riskini azalttığı için de önemlidir. 

Karaciğer yağlanmasına karşı ne gibi önlemler alınabilir? 

Karaciğer yağlanmasının önüne geçmek için beslenme ve fiziksel aktivite en önemli silahlarımız. Bunun yanı sıra, fitoterapide öne çıkan bitkisel özütleri de kullanmalıyız. Devedikeni, zerdeçal, enginar, karahindiba gibi bitkilerin içerisindeki aktif özütlerin karaciğer yağlanması üzerinde olumlu sonuçlar verdiğini klinik olarak biliyoruz. 

Burada dikkat edilmesi gereken temel önemli nokta, bitkilerin besleyici özelliği ve tedavi edici özelliği arasındaki farkı doğru anlamak. Bitkileri besin olarak tüketmek yerine, bu bitkisel özütlerin standardize edilmiş aktif içeriklerini içeren ürünleri almak gerekir. Doğru ürünlerin doğru dozlarda alınması ve tetkiklerin tamamlanması için başlangıçta doktor gözetimi gerekmektedir.

Halen pandemi sürecinde olmamız nedeniyle, NASH hastalığı geçirmiş kişilerde covid-19 virüsü daha ağır semptomlara neden oluyor mu? 

Evet. Metabolik komorbid koşulları olan hastaların Covid- 19’a yakalandıktan sonra daha ağır semptomlar geçirdikleri gözlemlenmiştir. Metabolik sendromlu hastalarda COVID-19 insidansının normal hastalara göre daha yüksek olduğu da bugüne kadar yapılan araştırmalarla dengelenmiştir. Bu yüzden, karaciğer yağlanmasının önüne ne kadar geçersek, Covid-19 gibi hastalıklardan korunma ihtimalimiz de o kadar artar.  

Peki NASH hastası bir birey Covid-19 geçirdikten sonraki dönemde nasıl tehlikelerle karşılaşıyor? Covid -19 ilaçları bu hastalarda potansiyel bir tehlike oluşturuyor mu?

Covid- 19 sürecini hafif ve orta şiddette atlatan hastalar belki semptom göstermiyor olabilir. Ancak bu hastalık ciğerlerde çok büyük tahribata yol açabiliyor. Covid-19’u çok ağır şiddetle geçiren hastalarda ise kullanılan ilaçlar karaciğerde yorulma ve dolayısıyla yağlanmaya yol açıyor. Yani aslında iki grup için de sonraki dönemde risk var. Bu yüzden NASH hastalığı için ‘covid’in sessiz katili’ ifadesini kullanıyoruz. Sinsice var olan bu hastalık özellikle Covid-19 sonrası dönemde kişilerde kalıcı zararlara yol açabiliyor. Bu noktada takviye edici gıdaların kullanımının da önemi artıyor. Özellikle içeriğinde deve dikeni(milk thistle) ve zerdeçal bulunan ayrıca kolin ile desteklenen ürünlerin kullanımını öneriyoruz. 

Şiddetli Sevgi: Flört Şiddeti | Av. Cansen Erdoğan anlatıyor“Ailene benimle birlikte olduğunu söyleyeceğim! Abine aramızdakileri anlatacağım! Gönderdiğin fotoğrafları İnternet’te yayınlayacağım! Okulda kimseyle konuşmayacaksın! Arkadaşlarınla görüşmeni istemiyorum! Oraya gidemezsin! Bensiz hele bir git, görürsün sen dünya kaç bucakmış…” Bu sözler tanıdık geldi mi? Av. Cansen Erdoğan flört şiddeti kavramını, hangi davranışların flört şiddeti kapsamına girdiğini ve flört şiddetinin ceza hukukundaki yerini Pembenar izleyicileri için anlattı.

Astroloji

KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Bilemediğiniz konularla ilgili içsel süreçler yaşayacağınız bir gündesiniz. Elinizde olmayan nedenlerden kayıp yaşayabilirsiniz. Fikir düzeyinde tartışmalara girebilirsiniz. Kontrolünüzü kaybetmemeye çalışın. Öğleden sonraki zamanlarda kadın arkadaşlarınızın konularıyla ilgilenmek durumunda kalabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gelecek beklentilerinizle ilgili gelişmeler olabilir.  Hedefinize ulaşmak için çaba içinde olabilirsiniz. İş hayatınızda alacağınız desteklerle daha hızlı ilerleyeceğiniz zamanlar var. Sorumluluklarınız yönünde alternatif planlar yapabilirsiniz. İlerleyen saatlerde kadın yöneticilerinizle ilgili konulara yönlenebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızda en iyisini yapmak için çaba sarf edeceğiniz bir gündesiniz. Kendinizi heyecanlı hissedebilirsiniz. İletişimde olduğunuz kişilerle fikirsel düzeyde tartışma içinde olabilirsiniz. Gün içinde annenizle ilgili konuları ihmal etmemeye çalışın. Öğleden sonraki zamanlar imaj değişikliği için uygun olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni ufuklara açılmak için aksiyon alacağınız bir gündesiniz. Öğrenmek ve yaşadığınız olayları anlamak için heyecan duyabilirsiniz. Çevrenizdekilerle olan iletişiminiz zaman zaman gerginliğe neden olabilir. Yabancılarla ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. İlerleyen saatlerde eşinizle zaman geçirmek size iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Korku ve endişe duyduğunuz konularla ilgili tartışmalara girebilirsiniz. Ortaklı konularla ilgileneceğiniz zamanlar var. Parasal konularda dikkatli olmanız gerekebilir. Gelecek beklentilerinizle ilgili konulara zaman ayırabilirsiniz. İlerleyen zamanlarda kadın arkadaşlarınızla zaman geçirebilirsiniz. Akşam saatlerinde daha hayalci olabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular gündeminizi etkileyebilir. Karşınızdakilere vereceğiniz tepkilere dikkat etmeniz gereken bir gündesiniz. Özellikle hareketli zamanlarda heyecanlı iletişim nedeniyle gerginlikler yaşayabilirsiniz. İlerleyen saatlerde imaj değişikliği için uygun zamanlar var. Kadın arkadaşlarınızla zaman geçirmek size keyif verecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızdaki sorumluluklar gündeminizi etkileyebilir. Uğraştığınız işlerde en iyisini yapmak için çabalayacağınız bir gündesiniz. Çalışma arkadaşlarınızda fikirsel düzeyde tartışmalar yaşanabilir. Sosyal sorumluluk projelerinde çalışmak için hevesli olabilirsiniz. İlerleyen saatlerde keyif aldığınız şeyler için alışveriş yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kendinizi ifade edeceğiniz işlere yoğunlaşabilirsiniz. Uğraştığınız konularda risk alabilirsiniz. İşlerinizde başarılı olmak için alternatif planlar yapmak faydalı olabilir. Gün içinde hobilerinize zaman ayırabilirsiniz. İkili ilişkilerinizde yaratıcılığınızı kullanmak isteyebilirsiniz. Çocuklarınıza zaman ayırmak size iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ailede geçmiş konular gündeme gelebilir. Evle ilgili konularla iletişimden kaynaklı tartışmalar yaşayabilirsiniz. Güven aradığınız durumlara çekilebilirsiniz. Kendi iç sesinizi dinlemelisiniz. İlerleyen saatlerde eşinizle birlikte keyif aldığınız şeyler yapmak isteyebilirsiniz. Akşam saatlerinde kendinizi rahatlamış hissedeceksiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Hareketli bir gündem içindesiniz. Gün içinde eğitimler düzenleyebilirsiniz. Konuşma ve yazışmanın bol olduğu zamanlar var. Fikir düzeyinde aksiyon almak isteyebilirsiniz. Bu durum tartışmalara yol açabilir. Aldığınız kararları yazılı hale getirmeyi unutmayın. Yakın çevrenizdeki değişiklikler gündeminizi etkileyebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi kaynaklı konular gündeminizi oluşturabilir. Kişisel yeteneklerinizi işinize taşıyabilirsiniz. Hayatınızda başkalarından alacağınız destekle ilerlemenizin daha rahat olacağı zamanlar var. Gelecek yönünde yeni kararlar alabilirsiniz. İletişimden kaynaklı sürtüşmelere dikkat etmelisiniz. Akşam saatlerinde keyif alacağınız konulara yönlenebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kişisel açıdan önem verdiğiniz konulara yönelebilirsiniz. Düşüncelerinizde niyetlerinizi ortaya koyup aksiyon almayı bekleyeceğiniz bir gündesiniz. Sağlığınıza ve bedene ait konulara dikkat etmenizde fayda var. Kişisel hassasiyet gösterdiğiniz konularda tartışmacı tarafınızı ortaya koymamaya çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber

Türkiye’nin haber yaşam platformu Milliyet Dijital yenilendi!

Uygulama ile devam et, gündemi kaçırma!

Şimdi DeğilHemen Keşfet