Geri Dön

Oruç tutmak sinir yapar mı?

Oruç tutmak sinir yapar mı? Oruç hafıza ve algılamayı etkiler mi? Bipolar bozukluk, depresyon ve sara hastaları oruç tutabilir mi? Nöroloji Uzmanı Dr. Mehmet Yavuz, oruçla alakalı önemli açıklamalarda bulundu.

Oruç tutmak sinir yapar mı?

Ramazan ayına girildiğinde kişinin her açıdan kendini oruca hazırlaması gerektiğini belirten Yavuz, "Oruç tutmanın sadece aç kalmak olmadığı, duygu ve düşüncelerimizle, davranışlarımızla, konuşmalarımızla dolayısıyla her halimizle orucun manevi havasını yaşamamız gerektiğini bilmeliyiz. Hoşgörü sınırlarımızı ve tolerans düzeyimizi zorlayan olaylar karşısında oruçlu olduğumuzu hatırlamalı ve kendimizi kontrol altında tutma becerisini gösterebilmeliyiz. Özellikle yazın uzun günlerinde oruç tutma esnasında, vücut sıvılarında yüzde 14 civarında bir azalma olmaktadır. Bu nedenle sahurda fazladan sıvı alımına dikkat edilmelidir. Bu konu bilhassa yaşlılarda sorun oluşturabilecek bir durumdur. Felç geçirmiş ya da felç geçirme riski bulunan kişilerin oruç tutması mahzurlu olabilir" dedi.

Mehmet Yavuz'un açıklamalarının devamı ise şöyle:

"Oruç tutan bir kişinin normal şartlar altında aşırı asabiyet belirtileri göstermesi pek beklenmez. Ancak oruç esnasında sürekli aşırı sinirli ve agresif tavırlara giren kişilerde iki muhtemel olay olasıdır. Birincisi kişi hipoglisemiye girmektedir. Uzun yaz günlerinde açlık nedeniyle hipoglisemi gelişebilir. Hipoglisemi esnasında beyin hücrelerinin glikoz ihtiyacı yeterince karşılanamaz. Bu durum ise adrenerjik sistemin devreye geçmesine ve stres hormonlarının salgılanmasına neden olur. Bunun sonucu olarak, hassasiyet alınganlık, terleme, aşırı sinirlilik halleri ve çarpıntı görülebilir. Eğer kan şekeri 50 mg ın altına düşmüşse oruç derhal bozdurulmalıdır. Düzenli spor alışkanlığı olan kişiler, hipoglisemi riskinden dolayı spor aktivitelerini mümkün mertebe oruçlu iken değil, iftardan 2-3 saat sonra yapmalıdır. Oruç esnasında gelişen hipoglisemi, iftardan sonra geçen bir baş ağrısına da neden olabilir. Bunun bir metabolik adaptasyon sorunu olduğunu ve ramazanın ilk haftasından sonra geçeceği bilinmelidir.

Diğer bir sebep ise sigara, alkol ve kafein bağımlılığıdır. Gün içinde sürekli çay ve kahve içen bir kişi oruç tuttuğunda, kafein yoksunluğuna bağlı olarak dikkat düşmesi, dalgınlık, uykuya meyil, tahammülsüzlük, huzursuzluk ve gerginlik halleri yaşayabilir. Dolayısıyla kişinin toleransı azalabilir. Normalde hoşgörü ile karşıyalabileceği bir çok şeye tepkisel bir davranışa girebilir. Ayrıca baş ağrıları ve hafif dengesizlik hisleri görülebilir. Normal zamanlarda yoğun kafein tüketen bir kişinin, bu tarz kafein yoksunluğu belirtileri yaşamaması için ramazan girmeden önceki günlerde alınan kafein miktarını makul ölçülere çekerek, vücudunu oruca hazırlamalıdır. Ayrıca özellikle araç sürücüleri, oruç esnasında düşük kafein seviyelerinin sebep olduğu dikkat eksikliği ve dalgınlık durumlarına karşı çok tedbirli olmalıdırlar. Oruçlu olmanın bilinci ile düşük hızda seyretmeli, ani manevralardan kaçınmalı, trafik kurallarına karşı her zamankinden daha duyarlı olunmalıdır.

Tiryakinin sigara içmemesi sinir yapar mı?

Sigara bağımlısı bir kişide de tolerebilite düşebilir. Bu durum nikotinin sinir sistemi üzerindeki teskin edici etkisinin kalkmasından kaynaklanır. Kişiler normale göre daha sinirli, hiddetli ve toleransız olabilirler. Bu nedenle ramazan başlamadan önceki günlerde sigarayı azaltmak mümkünse hiç içmemek en doğru yol olsa gerektir.

Yılın onbir ayında süreki alkol kullanıpda ramazan ayında bir ay boyunca hiç alkol almayanlara sıkça rastlamaktayız. Alkolun sinir sistemi üzerine toksik etkiler gösterdiği malumdur. Sinir sistemi üzerine baskılayıcı ve engelleyici özellikleri nedeniyle kişinin tepkisel reflekslerini azaltan etkileri vardır. Özellikle psikopatik alt yapısı ya da eğilimi olan kişilerde hem aşırı alkol kullanımı hem de alkol yoksunluğu agresif ve aşırı sinirli davranışlara neden olabilir.

"Oruç tutuyorum bu nedenle sinirliyim" denebilir mi?

Oruç tutan bir kişinin, "ne yapayım oruç tutuyorum bu nedenle çok sinirliyim" türden bahanelerinin hiçbir makul gerekçesi olamaz. Eğer oruç nedeniyle gerçekten çevresine ve kendisine zarar verici bir tutuma giriyorsa ve bunu kendi kişisel çabaları ile önleyemiyorsa, mutlaka profesyonel yardım almalıdır. Unutmamalıdır ki, oruç tutması nedeniyle aşırı sinirli olan birinin, bu davranışları oruç tutmadığı zamanlarda da göstermesi yüksek olasıdır. Bu nedenle profesyonel bir inceleme ile alttaki nedenler araştırılmalı ve tedavi edilmelidir.

Diğer taraftan sosyopatik ve psikopatik alt yapısı olanlarda oruç nedeniyle açlığın oluşturduğu ve hipoglisemiden kaynaklanan adrenerjik aktivite, bu kişilerdeki agresif dürtüleri açığa çıkarabilir. Bunun sonucunda da kontrolsüz ve adeta bilinçsizce agresif tavırlar ve şiddet uygulamaları görülebilir. Böyle kişilik bozukluğu alt yapısı olan kişilerin tedavi olmadıkları sürece özellikle yazın uzun günlerinde oruç tutmamaları toplum sağlığı açısından daha doğru olsa gerektir. Böyle psikopatik kişilik bozukluğu olup, tedavinin fayda vermediği kişilere oruç tutmak, doktorlar tarafından yasaklanmalıdır.

Orucun hafıza ve algılama üzerine etkileri

Oruç tutmayla birtakım bedeni arzulardan bir süreliğine de olsa uzaklaşırız. Böylece işlerimize daha çok odaklanmak ve yoğunlaşmamız mümkün olur. Oruçlu iken bedenimiz lüzumsuz metabolik aktivitelerle uğraşmayacağı için algılama ve öğrenme faaliyetleri çok artar. Hafıza ve belleğimiz daha fazla kayıtlama yapar.

Mide dolu iken, algılama ve öğrenme minimuma iner. Bu noktada yoğun metabolizma faaliyetleri esnasında beyin kan dolaşımı da normale göre azalır. Bu ise yeni şeyler öğrenmeyi asgariye indirir. Tarihteki birçok ünlü düşünür ve filozofun sık sık kendilerini günlerce açlığa tabi tutarak fikir ürettiklerini bilmekteyiz. Bu nedenle az yemenin zihni açtığını ve kişiyi daha mantıklı düşünmeye sevk ettiğini söyleyebiliriz. Dolayısıyla orucun kişisel gelişim üzerine çok olumlu etkileri vardır. Oruç sayesinde bir nevi davranışları kontrol etme antrenmanları yapılır.

Orucun yaşlanma üzerine etkileri (Oruç tut genç kal)

Kandaki lipit ve kollesterol düzeyinin bir çok hastalıkta kilit rol oynadığını artık bilmekteyiz. Damar duvarları, düzensiz ve disiplinsiz beslenme sonucu olarak zaman içerisinde kollesterol parçacıkları ile kaplanarak kan sirkülasyonunu bozar. Özellikle dokuları besleyen küçük kapiller damarlar çalışamaz hale gelir. Dokuların beslenmesi bozularak bir çok hastalık tezahür eder. Hücre yenilenmesi aksar, dokuların kendini onarması imkansız hale gelir. Yaşlanma süreci hızlanır ve organ kayıpları oluşur. Bu nedenle sadece ramazan aylarında değil, normal zamanlarda da düzenli oruç tutanlarda lipit ve kollesterol düzeyleri azalacağı için damarlar kendilerini tamir imkanı bulur. Damar lümenleri temizlenir ve kan dolaşımı rahatlar. Adeta kireçle kaplı olan damar cidarları normal anatomik yapısına döner. Bir doktor abimiz yıllar önce yemek öğünlerini günde bire indirmişti. Sonraki süreçte yaklaşık 6 ay sonra beyazlaşan saçlarının tekrar siyahlaştığını ve eskiden asansörle çıkmak zorunda kaldığı yerleri şimdi adeta koşarcasına merdivenlerden çıkabildiğini söylemişti. Dolayısıyla düzenli oruç tutmanın yaşlanmayı geciktirerek kişiyi daha genç yapacağını söyleyebiliriz.

Orucun vücut savunması üzerine etkileri

Gün içerisinde sürekli bir şeyler yeyip içmek, sürekli vücut metabolizmasını meşgul eden bir durumdur. Bu ise vucudun savunma sistemini zayıflatan bir olgudur. Metabolizma artıkça savunma zayıflar. Çünkü vücut tüm enerjisini, dışardan alınan gıdaları hazmetmek için kullanır. Bu nedenle oruç tutan kişilerde metabolizmaya ayrılan zaman azalacağı için savunma direnci yükselir. Oruç, aynı zamanda başda karaciğer olmak üzere tüm sindirim organlarının dinlenmesine de imkan tanır.

Karaciğer bir fabrika gibi doğumdan hayatın sonlanacağı güne kadar sürekli çalışır. Oruç vasıtasıyla karaciğeri dinlendirmek onun da ömrünü uzatacaktır. Vücut savunmasında, kan içinde devriye gezen akyuvarların performansı çok önemlidir. Bunlar vücüdun her noktasına çok çabuk ulaşabilirler. Herhangi bir düşman alarmı geldiği zaman, bu askerler hemen olay yerine sevkedilirken bir yandan da kemik iliğinde yeni askerler üretilmeye başlanır. Dinlenmiş bir bedende, dinlenmiş bir metabolizma da vücüdun karakolları ve askerleri en yüksek performansla çalışır. Oruç tutan kişide aynı zamanda damar cidarları da sağlam olacağı için askerler en ince dokulara kadar gidebilirler.

Oruç kanser oluşumunu önleyebilir mi?

Kanser, vücudun herhangi bir yerinde bir kaç anarşik hücrenin terör faaliyetleri için başkaldırması ile başlar. Ancak bu terorist faaliyet bazen truva atı gibi bedenin kendi dokusu gibi bir görüntü vererek savunma sistemini yanıltmak isteyebilir. Eğer beden, sürekli metabolizma faaliyetleri ile uğraşıyorsa hem istihbaratı zayıflar hem de neler olup bittiğini tam anlayamayabilir. Oruçlu kişi de ise organizma kendini kontrol etmeye vakit bulur ve böyle terorist faaliyetlere anında müdehale eder. Böylece kanser oluşumu en başında bertaraf edilmiş olur.

Bipolar bozukluk, depresyon ve sara hastaları oruç tutabilir mi?

Psikiyatrik tedavi gören hastalar, doktor kontrolünde ilaçlarını aksatmamak kaydıyla oruç tutabilirler. Çünkü lityum ve valproik asit etken maddeli ilaçlar başta olmak üzere, duygu durumunu dengeleyen ilaçları kullananlar sıvı kaybı nedeniyle ilaçların kanda göreceli olarak artması sorunuyla karşı karşıya kalabilirler. Ramazan ayında oruç tutmak isteyen bu hastalar doktorlarıyla iletişime geçmeli ve onay almalıdırlar. Hekim gerek gördüğünde ilaçların dozlarıyla ilgili ayarlamalar yapmak gerekebilir. Bu ayarlamalar asla hasta tarafından yapılmamalıdır. Çünkü, psikiyatrik hastalıklar tekrarlama potansiyeline sahiptir.

Diğer taraftan, sara hastası olupta nöbetleri henüz kontrol altına alınamamış hastalarda oruç tutma riskli olabilir. Çünkü gelişen sıvı kaybı ve hipoglisemi, nöbetleri tetikleyebilir. Nöbetleri kontrol altında olan epilepsi hastaları ise oruç tutup tutamayacaklarını doktorlarına sormalıdırlar."

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Bugün yeni şeyler keşfetme isteği içinde olabilirsiniz. Yolculuklar planlamak size keyif verebilir. Düşüncelerinizi paylaşmak için sosyal ortamlarda bulunmak isteyebilirsiniz. Gün içinde zevk aldığınız şeyleri yapmak için zamanınız olacak. Uğraştığınız işlerle ilgili sıkışmalar yaşayabilirsiniz. İkili ilişkiler gündeminizi etkileyebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kriz yaratan durumlara karşı dikkatli olmanız gereken zamanlar var. Ortaklı para konuları gündeminizi meşgul edebilir. Gün içinde akmayan koşullar söz konusu. Bazı konuları sonuca bağlamakta zorlanabilirsiniz. Parasal konularda yenilenmeye gitmek isteyebilirsiniz. İkili ilişkilerde uğraştıran durumlarla karşı karşıya kalabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular gündeminizi meşgul edebilir. Gün içinde denge ve uyum arayışı içinde olabilirsiniz. Bugün işlerinizde sıkışmalar olsa da iyimserliğiniz devam edecek. Uğraştığınız konuları sonuca bağlayamayabilirsiniz. Gün içinde uğraştıran durumlara karşı dikkatli olmanızda fayda var. İşlerinizdeki eksiklikleri tamamlamak için uygun bir gün.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma arkadaşlarınızla ilgili mevzular gündeminizi etkileyebilir. Gün içinde yapacağınız programlar, akıcı bir şekilde ilerlemeyebilir. Süreçlerinizde dağılmalar yaşayabilirsiniz. Bu durum sizi biraz yorabilir. Akışta kalmaya özen gösterin. Uğraştığınız işlerdeki düzenlemeleri yapmak için uygun bir gün. Sağlığınızı ihmal etmeyin.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün uğraştığınız işlerde yaratıcılığınızı ortaya koymak isteyebilirsiniz. Bazı konularda rahatça risk alabileceksiniz. Aşk gündeminize gelebilir. İlgilendiğiniz konuları sonuca bağlamak kolay olmayabilir. Hayatınızda düzeltmeniz gereken işlerle uğraşabilirsiniz. Gün içinde dağınık koşullar söz konusu. Hobilerinize zaman ayırabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde eve ait konular gündeminizi meşgul edebilir. Eski konularla ilgilenmek durumunda kalabilirsiniz. İç sesinizi dinleyerek olayların üstesinden gelebilirsiniz. İyimser tavrınızla olayları daha iyi kontrol edebilirsiniz. Babanızla ilgili konuları ihmal etmemeye çalışın. Eşinizle ilgili durumlarla uğraşmak zorunda kalabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün iletişim yönünden yoğun bir gündeminiz olabilir. Yakın çevrenizdeki değişikliklerle ilgilenebilirsiniz. Zekânızı kullanacağınız işlere yöneleceğiniz zamanlar var. Yazışma ve konuşmaların yoğun olduğu zamanlarda dağıldığınızı hissedebilirsiniz. İşlerinizi toparlayabileceğiniz ve aksaklıklara takılmamanız gereken bir gündesiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi kaynaklarınızla ilgili gelişmeler yaşayabilirsiniz. Eşinizle ilgili konular gündeminizi etkileyebilir. Kişisel yeteneklerinizi kullanacağınız işlere yönelmek sizi iyi hissettirebilir. Uğraştığınız işleri tamamlamak ve eksikleri gidermek için fırsatlar yakalayacağınız bir gündesiniz. İkili ilişkilerinizde uğraştıran durumlar söz konusu olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kişisel açıdan önem verdiğiniz olaylara yönlenebilirsiniz. Yeni başlangıçlar yapmak isteyebilirsiniz. İmaj değişikliği veya diyete başlamak için uygun bir gün olabilir. Uğraştığınız işlerin içinde dağıldığınızı hissedebilirsiniz. İşlerin toparlanması zaman alabilir. Bugün eksiklikleri tamamlamak daha uygun olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Elinizde olmayan nedenlerden dolayı kayıp yaşayacağınız zamanlar içindesiniz. Uğraştığınız işleri sonuca bağlamak kolay olmayabilir. Akışta kalmaya çalışın. Korktuğunuz konular gündeminizi meşgul edebilir. Gün içinde içsel süreçler yaşayabilirsiniz. Eşinizle ilgili konularla ilgilenmeniz gereken durumlar oluşabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün meslektaşlarınızla birlikte organizasyona katılabilirsiniz. Gelecek ümitlerinizi planlayacağınız zamanlar içindesiniz. İkili ilişkileriniz ön plana çıkabilir. İşlerinizi toparlamakta zorlanabilirsiniz. Gün içinde eksik gördüğünüz konuları tamamlamak yeterli olabilir. Çalışma hayatınızda alacağınız destekler sizi rahatlatacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün hedeflerinize ulaşmak için daha sağlam adımlar atmak isteyeceğiniz bir gündesiniz. Sonuca giderken dağıldığınızı hissedebilirsiniz. İşlerinizdeki aksamalar keyfinizi kaçırmasın. Bugün olaylara karşı iyimserliğinizi koruyabileceksiniz. Eşinizle ilgili konular gündeminizi meşgul edebilir. Dengeli ilişkiler kurmak isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber