Geri Dön

Süper yaşlılık kavramı nedir? Profesör açıkladı

Beynini doğru kullanan ileri yaştaki kişilerde “süper yaşlılık” denilen durumun ortaya çıktığını kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Kişi 80 yaşında fakat müthiş zeki, müthiş enerjik, müthiş bir muhakeme gücüne sahip oluyor. Mimar Sinan da en büyük eserini 80 yaşından sonra yapmış” dedi. Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, son zamanlarda ortaya çıkan “süper yaşlılık” kavramıyla ilgili değerlendirmelerini paylaştı.

Süper yaşlılık kavramı nedir? Profesör açıkladı

Yaşla ilgili kavramlar doğru kullanılmalı

Yaşlılık psikolojisi kavramının yanlış kullanıldığını ve doğrusunun yaşlanma psikolojisi olduğunu belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Yaşlanma kelimesi yerine de yaş alma denilmesi doğru. Bunlar yaşlılığa doğru anlam yüklemek açısından çok önemli yaklaşımlar. Çünkü çocuk doğar doğmaz yaşlanmaya başlıyor. Hücrelerin üzerinde kaç defa bölüneceğini, çoğalacağını gösteren telomerler var ve onlar azalmaya başlıyor. DNA ile ilgili genetik bir boyut var burada. Vücutta onun için planlanmış hücre ölümleri vardır. Yaşlanma öyle bir şey ki vücudumuzda 150 trilyon hücre var, her bir hücre bir buçuk voltluk elektrik üretiyor. Ve 150 trilyon hücrenin sadece 150 milyarı sadece beyinde. Ağırlığı yüzde iki olduğu halde beyin vücuda giren oksijen ve glikozun yüzde 25’ini kullanıyor” diye konuştu.

Yaşlanmanın %65’i yaşam tarzıyla ilgili

Yaşlılıkta beyinle ilgili yeteneklerin ön plana çıktığına dikkat çeken Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Batı medeniyeti, modernizmin insanın beden sağlığına, fiziksel sağlığına katkıları çok oldu. Fiziksel hastalıklar daha iyi tedavi ediliyor, ortalama ömür uzadı. Ortalama yaşam süresi 45’lerden 75’lere, 80’lere çıktı. Müthiş bir gelişme var. Fiziksel sağlığımız iyi, birçok hastalığı daha kolay tedavi ediyoruz ama ruh sağlığında modernizm sınıfta kaldı, çözüm üretemiyor. İleri yaştaki kişilerde çok fazla Alzheimer artışı oldu. Alzheimer hakkında çok fazla araştırma yapılıyor. Alzheimer ile ilgili çeşitlendirilmiş genler var ama bu genlerin rolü yüzde 30-40 civarında. Yaşlanmanın yüzde 65’i yaşam tarzıyla ilgilidir” dedi.

Süper yaşlılık kavramı gündemde

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, yaşlanmanın genetikte epigenetik olarak bilindiğini söyledi ve sözlerine şöyle devam etti: “Genetiğin kuantumudur epigenetik. Bu da insanın beynini kullanmasıyla çok yakından ilgilidir. Beynini doğru kullanan kişilerde süper yaşlılık denilen durumu ortaya çıkıyor. Süper yaşlılık kavramı şu aralar konuşuluyor. Kimler süper yaşlı? Kişi 80 yaşında fakat müthiş zeki, müthiş enerjik, müthiş bir muhakeme gücüne sahip oluyor. Böyle kişiler var. Mesela Mimar Sinan en büyük eserini 80 yaşından sonra yapmış. Bazı kişiler neden böyle oluyor diye araştırılıyor. Sağlıklı yaşlanmak için önümüze çıkan bazı kavramlar var. Her yaşın artıları, eksileri, kazanılan ve kaybedilen yetileri var. İleri yaşta daha başarılı, daha mutlu olabiliyoruz, bu da ileri yaştaki kişilerin önem verdiği yatırım yaptığı konularla ilgili.”

Günde 5 bin adım atılmalı

Doğru yaşam felsefesi varsa bireyin süper yaşlı olabileceğini ifade eden Tarhan, “Süper yaşlı olabilmesi için kişide neler olması gerekiyor? Mesela birincisi beyin dostu bir yaşam tarzı. Beslenme ile birlikte bir yaşam tarzı oluşturulması gerekiyor. Mesela emekli olunca insanlar bakıyorsunuz sanki meslekten emekli değil de hayattan emekli olmuş. Halbuki hayattan emekli olunmaz. Emekli olduğu zaman bir kimse ilgi alanını işten başka alanlara çevirir, bu yeni ilgi alanlarıyla kişi pozitif anlam yükler ve hayata yeni bakış açıları getirerek sağlıklı olmayı başarır. Fiziksel aktiviteyi devam ettirmenin beden sağlığına etkisi olduğu kadar beyin sağlığına da yararı var. Kim olursa olsun beş bin adımı atmaya çalışması gerekiyor. Vücut kaslarının kullanılmasının beyine dolaylı bir faydası var” dedi.

Beyin yeni deneyimlerle geliştirilmeli

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, yeni deneyimlere açık olarak beynin daha çok çalıştırılabileceğini belirtti ve sözlerini şöyle sürdürdü:

“Kişi eve gidiyorsa hep aynı yoldan gitmemesi, kitap okuyorsa hep aynı türleri okumaması, hep aynı televizyon programını seyretmemesi lazım. Aktivitelerinde değişiklikler yapan, zıtları beyninde çarpıştıran kişiler daha az yaşlanıyorlar ve yeni deneyimlere açık oldukları için de beyin büyüme faktörü üretiyor. Bu faktörü ürettiği zaman beyindeki kök hücrelerden hipokampus bölgesi, kök hücrelere yeni kök hücre üretiyor. Vücudumuzda hangi yaşta olursa olsun kök hücre var ama bunun içinde kök hücreleri harekete geçirecek bir yaşam tarzı olması lazım. Uyaransız, hep aynı tarz, monoton ve sedanter yaşantı beyindeki kök hücreleri körelten bir şeydir. İbn-i Haldun’un çok önemli bir sözü vardır; ‘İnsan beyni değirmen taşına benzer. Değirmen taşı devamlı döner. Dönen değirmen taşının içerisine buğday ya da öğütülebilecek bir şey koymazsanız kendi kendini öğütmeye başlar’ diyor. Çok ilginç bir tespit. Onun için beyne yeni bilgi eklemek gerekiyor.”

İleri yaştaki insanların tecrübesinden faydalanılmalı

Pandemi tedbirleri kapsamında yaşlıların evde kalmak durumunda kaldığını söyleyen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Pandemi döneminde Alzheimer tetiklendi, romatizma hastalıkları yaşlılarda arttı. Yaşam tecrübelerinden faydalanmak onlarla sohbet etmek gerekiyor. Yaşlıların yapacağı en güzel şey, insanlara bilgisini, tecrübesin, ilmini paylaşarak mutlu olmaktır. Modernizm bize böyle tüketerek mutlu olmayı öğretti. Şu anda Batı dünyasında en büyük sorunu yalnızlık. Yalnızlık sorununa karşı çözüm bulamıyorlar. Toplum olarak sıcak ilişkileri seven bir toplumuz. Hareketli bir toplumuz o yüzden bu özelliklerimizi kaybetmemeliyiz” dedi.

Yaşlıların korku ve kaygı yaşaması doğal

İleri yaştaki kimselerin elden ayaktan düşmek, başkasına muhtaç olma kaygısı ve korkusunu yaşamalarının doğal olduğunu söyleyen Tarhan, “Özellikle kimseye muhtaç olmadan yaşamış onurlu yaşlılarda çok önemlidir. İnsanın değer yargıları varsa, emeği ile kazanıyorsa ve onuru ile yaşıyorsa ileri yaşta o kişinin başkalarına muhtaç olup kötü duruma düşmesi sebep sonuç açısından mümkün değil. Mesela para harcama korkusu çıkıyor ileri yaşta. Kendini kapatıyor müthiş bir savunma oluyor. Büyük bir servetin üzerinde yatıyor ama hiç kullanmıyor. Halbuki verdikçe kendi de mutlu olur başkaları da mutlu olur” diye konuştu.

Ölüm korkusu istisnasız tek gerçek

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Ölüm korkusu hayatta istisnası olmayan tek gerçek. Her şeyin bir istisnası var. Tüm yasaların bir istisnası var. ‘Kötülükler neden var?’ sorusunun cevabı var ama ‘Hayat neden var?’ sorusunun cevabı yok. Ölüm kötülük mü değil mi? Eğer doğru yaşam felsefesi olan bir yaşlıysa ölümü düşman gibi görmez. Ölüm hayatın kaçınılmaz bir sonudur. İnsanın gücünün yettiği şey var yetmediği şey var. Değiştirebileceği, değiştiremeyeceği şeyler var. Ölüm bir insanın değiştiremeyeceği bir şey” diyerek sözlerini sonlandırdı.

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Bugün yeni başlangıçlar yapmak isteyebilirsiniz. Sabah saatlerinde planlarınızda değişiklikler olabilir. Gün içinde kişisel açıdan önem verdiğiniz konular için çaba sarf edebilirsiniz. Beslenmenize dikkat etmelisiniz. İlerleyen saatlerde daha bireysel aktiviteler yapmak sizi mutlu edebilir. İkili ilişkiler önem kazanacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün sabah saatlerinde yoğun olmakla birlikte kendinizi hapsedilmiş hissedebilirsiniz. Bilemediğiniz olaylardan dolayı kendinizi ifade etmekte zorlanacağınız zamanlar var. Kontrolünüzü kaybedip yanlış kararlar almamaya özen göstermelisiniz. Gün içinde ikili ilişkiler önem kazanabilir. Akşam saatlerinde koşullar daha akıcı.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde gelecek beklentilerinizle ilgili yeni kararlar alabilirsiniz. Sosyal konularla ilgileneceğiniz zamanlar var. Arkadaşlarınızla buluşmak size iyi gelecektir. Bazı konularda farkındalık içinde olabilirsiniz. Düşüncelerinizin olgunlaşması için kendinize zaman vermelisiniz. Akşam saatlerinizi daha hareketli geçirmek isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün iş hayatınız ön plana çıkabilir. Yöneticilerinizle aranızı iyi tutmak isteyebilirsiniz. Yeni sorumluluklar almak için karar aşamasında olabilirsiniz. Bazı konularda acele hareket etmemenizde fayda var. İkili ilişkilerinizde gelişmeler olabilir. Akşam saatlerinde daha akıcı enerjiler söz konusu. Gün içinde işlerinizi tamamlamak sizin için iyi olacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kendinizle ilgili yeni şeyler keşfetmek isteyebilirsiniz. Olaylara farklı bakış açısıyla bakmak size iyi gelecektir. Bazı konularda bütünü görmek daha kolay olabilir. Sorumlu olduğunuz konuların tamamlanması için kararlar vermeniz gerekebilir. İkili ilişkilerinizin önem kazandığı bir gündesiniz. Akşam saatlerinde akıcı koşullar söz konusu.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde endişe duyduğunuz konularla ilgilenebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konularda krizler oluşabilir. Sakin kalmanızda fayda var. Öğlen saatlerinde daha fazla çabalamanız gerekebilir. İşlerinizi olgunlaştırmak isteyeceksiniz. Parasal konularda yenilenmeye gidebilirsiniz. Geçmişte kalan ilişkileriniz gündeminizi meşgul edebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün ikili ilişkileriniz gündeminizi meşgul edebilir. Karşınızdaki kişilerle olan iletişiminizde daha önce fark etmediğiniz konular gün yüzüne çıkabilir. Sorumlu olduğunuz işlerinizde acele kararlar almamaya özen gösterin. İşlerinizi tamamlamak için çaba sarf edebilirsiniz. Akşam saatlerinde farklı ortamlarda bulunmak size iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde çalışma ortamızda bazı değişiklikler olabilir. Sizi sıkıntıya düşürmesine izin vermemelisiniz. İş arkadaşlarınızla organize olmanız gereken bir gündesiniz. İşlerinizi tamamlamak için ilişkiler önem kazanabilir. Yeni yönlere doğru gidebilirsiniz. Akışta kalmaya özen gösterin. Akşam için yeni planlar yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde ikili ilişkilerinizde kendinizi çok daha iyi ifade edebileceksiniz. Sorumlu olduğunuz konularda yaratıcılığınızı kullanma isteyebilirsiniz. Bugün enerjiniz yüksek. Keyif aldığınız konulara yönelmek size iyi gelecektir. Sevdiklerinize zaman ayırın. Akşam saatlerinde alternatif planlar olacaktır. Kendinizi akışa bırakın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün aile içinde geçmişle alakalı konular açılabilir. Kendinizi bu olaylar içinde fazla tutmamaya özen gösterin. Tamamlamak zorunda olduğunuz işlerinize yönlenmeniz sizi daha rahat hissettirebilir. Babanız ile ilişkilerinizdeki tutumunuz gün içinde önem kazanacaktır. Güven aradığınız yerlere gitmek isteyebilirsiniz. Akıcı koşullar oluşacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerindeki iç sıkıntısı ilerleyen zamanlarda yoğun bir iş temposuna dönüşebilir. Sorumlu olduğunuz konularda yazışma ve konuşmaların olduğu bir gündesiniz. İletişimden kaynaklı problemleri büyütmemeye özen gösterin. Yakın çevre ilişkileriniz gündeminizi meşgul edebilir. Akşam saatlerinde yaşayacağınız değişikliklerden etkilenebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün maddi kaynaklarınızla ilgili konular gündeminizi etkileyebilir. Yeni arayışlar içine girebilirsiniz. Kaynaklarınızı güçlendirmek isteyebilirsiniz. Kişisel yeteneklerinizi daha fazla kullanacağınız alanlara yönelmek daha iyi görünebilir. Acele karar vermeden önce düşünmenizde fayda var. İşlerinizde destek alıyorsunuz.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber

Türkiye’nin haber yaşam platformu Milliyet Dijital yenilendi!

Uygulama ile devam et, gündemi kaçırma!

Şimdi DeğilHemen Keşfet