Geri Dön

Tükenmişlik sendromu kişide 3 farklı şekilde görülüyor!

1970’li yıllarda burnout sendromu olarak ortaya çıkan tükenmişlik sendromu, bireyin kendini yorgun hissetmesi, herhangi bir işi yaparken zorlanması, işe gitmede ya da aktivite yapmada görülen isteksizlik olarak tanımlanıyor. Sıkıntı ve yüksek stresin tükenmişliğe götürebileceğine dikkat çeken uzmanlar, tükenmişliğin kişide 3 farklı biçimde görüldüğünü belirterek erken müdahalenin önemine işaret ediyor.

Tükenmişlik sendromu kişide 3 farklı şekilde görülüyor!

Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, bireylerin hayatını olumsuz etkileyen tükenmişlik sendromuna neden olan etkenleri, sendromun yaşanma biçimlerini ve tedavi yöntemlerini anlattı.

Sendrom zamanla değişikliğe uğradı

1970’li yıllarda New York’lu psikoterapist Herbert Freudenberger tarafından burnout adıyla ortaya atılan tükenmişlik sendromunun zamanla değişikliğe uğradığını belirten Taşkın, şunları söyledi:

“Freudenberger burnout sendromunu, kendini yorgun hissetme, herhangi bir iş yaparken zorlanma, işe gitmede ya da aktivite yapmada isteksizlik, bedensel şikâyetlerle birlikte görülen bir tükenmişlik hali olarak tanımladı. Burnout, ilk başlarda öncelikli olarak kendini işi ile çok fazla meşgul eden insanlar için tanımlanan bir durumdu fakat şimdi ise iş dışında kendini tükenmiş hisseden kişiler risk altında görülüyor. Aile üyelerinin bakımını üstlenen ya da ailedeki tüm yükü üzerine alan kişileri yeni tanıma uygun örnekler olarak gösterebiliriz. Artık yapılan iş yüzünden tükenmiş olmak, yani yapılan işe kendini kaptırmak, verebileceğinden fazla emek vermeye çabalamak burnout sendromunun gerekli şartı olarak görülmüyor. Tüm tanımların ortak paydası; tükenmişlik sendromu yaşayan kişilerin şikayetlerini işlerinin yoğunluğu ve zorluğu ile ilişkilendirmeleri, olumsuz iş şartlarının sürmesi halinde şikayetlerin devam ettiğini ancak iş şartlarının iyileşmesiyle şikayetlerin de azalacağını düşünmeleridir.”

Tükenmişlik kişide üç farklı biçimde görülüyor

Tükenmişlik sendromunun kişilerde duygusal, depersonalizasyon, düşük verimlilik ve yetersizlik duygusu olmak üzere üç farklı şekilde görülebildiğini ifade eden Taşkın, “Kişi duygusal anlamda tükenmişlik yaşıyorsa iş yapmasına gerek olmuyor, sabahın erken saatlerinde işe gittiğinde bile kendilerini tükenmiş hissedebilir. Normalde yoğun bir iş gününden sonra arkadaşları ile vakit geçirmek ya da kısa bir tatile gitmek iyi gelecekken duygusal tükenmişliğe sahip olan kişiler gitseler bile kendilerini dinlenmiş hissedemezler. Sinirlilik, moral bozukluğu, hatta somatizasyon gibi olumsuz duygular oluşabilir. Sonuç olarak boşluk hissi ortaya çıkabilir. Tükenmişlikduygusal yorgunlukla ilişkilidir. Kişi uyku bozuklukları yaşayabilir” dedi.

Düşük verimlilik ve yetersizlik duygusuna yol açıyor

Depersonalizasyon olarak adlandırılan sendromu yaşayan kişilerin, diğer insanlarla münasebetlerinde daha az duygu gösterdiklerini ve daha mesafeli durduklarını kaydeden Özgenur Taşkın, şunları söyledi:

“Boş zamanları değerlendirmeyi ve ilişkileri korumayı anlamsız bulurlar. Yavaş yavaş bir değer kaybı, arkadaşlık ve iş kaybı yaşanabilir. Kendini tükenmiş hisseden kişilerde olumsuz düşünceler suçluluk duygusuna sebep olur. Kendini yabancı veya değişmiş gören bir ruh hali de gözlemlenir. Düşük verimlilik ve yetersizlik duygusu biçiminde görülen tükenmişlik sendromunda ise verimlilik düşer. Tükenmişlik hisseden kişiler bunu anlar, işin ve günlük yaşamın getirdiği talepleri karşılayamayacaklarından korkarlar. Korkulan başarısızlık, genelde olması gerekenden de fazla çalışma olarak telafi edilmeye çalışılır ya da verimlilik, ilaç, alkol ve uyuşturucu madde alarak artırılmaya çalışılır.”

Sıkıntı ve kronik stres, tükenmişlik sürecine götürüyor

Taşkın, tükenmişlik sendromunun sıklığına dair yapılan araştırmaların farklı sonuçlar ortaya koyduğunu belirterek sözlerini şöyle sürdürdü: “Tükenmişlik sendromunun sıklığıyla ilgili kesin tahminlerde bulunmak mümkün değil. Nasıl oluştuğuna değinirsek, sürecin gelişimine etki eden risk faktörleri çalışma şartlarına, kişilik özelliklerine veya genel olarak hayatındaki stresli durumlara bağlı olabilir. Tükenmişlik süreci, talepler ve talepleri karşılayamama korkusu arasındaki sürekli eşitsizliğin bir sonucudur. Netice ise kronik strestir. Ancak taleplerin ne zaman strese dönüşeceği çevresel faktörlere ve kişinin yapısına göre değişir. Aynı zamanda bu durum kişinin baş edebilme konusundaki yetenek ve imkanlarına da bağlı. Devamlı sıkıntı halinin ve kronik stresin insanı tükenmişlik sürecine götürdüğünü söyleyebiliriz. İş yerindeki risk faktörlerinde belirleyici olan işin miktarı değil, bu işlerin hangi şartlar altında yapılması gerektiğidir.”

Uyku bozukluğu, sendromun habercisi

Kişilerin tükenmişlik sendromuna yakalanacakları sinyalini önceden alabileceğine dikkat çeken Taşkın, “Sendromun ilk sinyalleri genellikle, uyku bozukluğu şikayetleridir. Mağdur kişiler uykuya dalamazlar veya sabahları çok erken kalkarlar. Sorunlarını hemen yanıbaşında gibi düşnmeye başlayabilirler. Başka ne tür şikayetlerin görülebileceği kişinin zayıf noktalarına bağlıdır. Bazı kişilerde mide sorunları görülürken, bazıları da sırt veya baş ağrılarıyla tepki verir. Bu belirtilerin yanısıra hekimin sorgulaması sonucu anlaşılan, kapsamlı bir yorgunluk hissi ve enerji kaybı da görülebilir” dedi.

Erken müdahele önemli

Erken müdahalenin önemine işaret eden Özgenur Taşkın, bireylerin tükenmişlik sendromunun önüne geçmek için alabileceği önlemleri şöyle sıraladı:

“Tükenmişlik sendromu riski yaşayan kişi, uyarı sinyallerine cevap olarak yükünü hafifletmek yerine üstesinden gelinemeyen durumlara daha çok yoğunlaşarak ve öncesinde kendine ayırdığı vakti kısarak karşılamaya çalışır. Bu yanlış bir sistem olacaktır, kişi bir şeylerin yanlış gittiğini fark ediyorsa durup kendini dinlemeli, ardından stresin kendisini ele geçirmesine izin vermeden bir uzman desteği alması gerekmektedir. Depresyon hastalığının semptomları ile kesiştiği için süreç benzer ilerlemektedir. Sendromun ayakta ve yataklı tedavisinde, hem psikoterapi hem de ilaçlı tedavinin etkili yöntemler olduğunu söyleyebiliriz.”

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Sabah saatlerindeki iş temponuz ilerleyen zamanlarda azalabilir. Sosyal konulara yönelebilirsiniz. Arkadaşlarınızla zaman geçirmek için plan yapabilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konularda eksikleri tamamlamak isteyebilirsiniz. Çevrenizdeki insanlarla daha fazla iletişim de olmak keyfinizi yerine getirecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Erken saatlerde kendinizi öğrenmeye açık hissedebilirsiniz. Gün içinde iş hayatınızdaki gelişmeler gündeminizi değiştirebilir. Hedeflerinize ulaşmak için üzerinde çalıştığınız konuları düzenlemek isteyebilirsiniz. Arkadaşlarınızla zaman geçirmek için planlar yapabilirsiniz. Kendinizi keyifli hissedeceğiniz bir zamandasınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yeni ufuklara açılmak için planlar yapabilirsiniz. Kendinizi çok daha özgür hissedeceğiniz zamanlar içindesiniz. Akademik konular ilginizi çekebilir. Gün içinde düşüncelerinizi paylaşmak için arkadaşlarınızla zaman geçirebilirsiniz. Sosyal konular daha fazla ilgileneceğiniz zamanlar var. Akışta kalacaksınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün sizi krize sokabilecek olaylar yaşayabilirsiniz. Ortaklı konular gündeminize gelebilir. İletişiminizin yüksek olduğu zamanla içindesiniz. Bu durumu kullanarak sıkıntılı durumları çok rahat çözebileceksiniz. Gün içinde beklentilerinizin yüksek olduğu durumlar ortaya çıkabilir. Endişelerinizi bir yana bırakmalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde sorumlu olduğunuz konulara daha fazla yönelebilirsiniz. İlerleyen zamanlarda eşinizle ilgili konular gündeminizi meşgul etmeye başlayabilir. Çalışma hayatınızdaki işlerinizi daha iyi hale getirmek için çabalayabilirsiniz. Arkadaşlarınızla birlikte zaman geçirmek size iyi gelecektir. Sosyal konularla ilgilenebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün çalışma hayatınızda sorumlu olduğunuz konularda yoğunluk olabilir. Sizden daha fazla sorumluluk almanız istenebilir. Beklentide olduğunuz konuları düzeltmek ve daha iyi hale getirmek isteyebilirsiniz. İş arkadaşlarınızla birlikte planlayacağınız işler daha kolay akabilir. Bugün çok daha rahat kendinizi ifade edebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeteneklerinizi keyif aldığınız işlere yönlendirebilirsiniz.  Arkadaşlarınızla zaman geçirmek size iyi gelecektir. İletişiminizin iyi olduğu zamanlardasınız. Sevdiklerinizle programlar yapmak isteyebilirsiniz. Güzel olan şeyler için harcama yapabilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konularda risk almak daha kolay olacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün ailevi konulara biraz daha önem vermeniz gerekebilir. Ev hayatınızla ilgili kararlar alabilirsiniz. Geçmişle ilgili konular gündeminize gelebilir. İletişimde olduğunuz kişilerden farklı yorumlar alabilirsiniz. Hayattan beklentilerinizi kendi iç sesinizin yönlendirmesine izin vermelisiniz. Sevdiklerinize zaman ayırmak size iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün hareketli bir gündeminiz var. Konuşma ve yazışmaların yoğun olduğu zamanlardasınız. Bazı konularda karar vermeniz gerekebilir. Yeni konulara temel atabilirsiniz. Sorumlu olduğunuz işlerinizde düzenleme gerektiren işler içinde olabilirsiniz. Gün içinde yakın çevrenizdeki değişikliklerden etkileneceksiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde bütçenizi, harcamalarınızı gözden geçirebilirsiniz. Maddi kaynaklarınızla ilgili gelişmeler yaşayacağınız bir gündesiniz. Sabah saatlerinde çok daha iletişimi yüksek zamanlar var. Beklentide olduğunuz konularda gelişmeler yaşanabilir. Sosyal konularla ve arkadaşlarınızın hayatıyla daha fazla ilgilenmeniz gerekebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün hayatınızda yeni başlangıçlar yapabilirsiniz. Kişisel hassasiyetiniz olan konular üzerinde düşünmek isteyebilirsiniz. Bu durumun sizi zor duruma düşürmesine izin vermemelisiniz. İmaj değişikliği için uygun bir gündesiniz. Kendinize zaman ayırmak isteyebilirsiniz. Beklentide olduğunuz konularda harekete geçebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün bilemediğiniz konulardan dolayı kendinizi hapsedilmiş hissedebilirsiniz. Gözden kaçırdığınız konular yüzünden sıkıntıya düşebilirsiniz. Kontrol kaybı yaşamamaya özen gösterin. Gün içinde kendi iç dünyanıza dönebilirsiniz. Arkadaşlarınızla paylaşım içinde olmak keyfinizi yerine getirebilir. Akışta kalmaya özen gösterin.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber