Geri Dön

Tükenmişlik sendromu kişide 3 farklı şekilde görülüyor!

1970’li yıllarda burnout sendromu olarak ortaya çıkan tükenmişlik sendromu, bireyin kendini yorgun hissetmesi, herhangi bir işi yaparken zorlanması, işe gitmede ya da aktivite yapmada görülen isteksizlik olarak tanımlanıyor. Sıkıntı ve yüksek stresin tükenmişliğe götürebileceğine dikkat çeken uzmanlar, tükenmişliğin kişide 3 farklı biçimde görüldüğünü belirterek erken müdahalenin önemine işaret ediyor.

Tükenmişlik sendromu kişide 3 farklı şekilde görülüyor!

Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, bireylerin hayatını olumsuz etkileyen tükenmişlik sendromuna neden olan etkenleri, sendromun yaşanma biçimlerini ve tedavi yöntemlerini anlattı.

Sendrom zamanla değişikliğe uğradı

1970’li yıllarda New York’lu psikoterapist Herbert Freudenberger tarafından burnout adıyla ortaya atılan tükenmişlik sendromunun zamanla değişikliğe uğradığını belirten Taşkın, şunları söyledi:

“Freudenberger burnout sendromunu, kendini yorgun hissetme, herhangi bir iş yaparken zorlanma, işe gitmede ya da aktivite yapmada isteksizlik, bedensel şikâyetlerle birlikte görülen bir tükenmişlik hali olarak tanımladı. Burnout, ilk başlarda öncelikli olarak kendini işi ile çok fazla meşgul eden insanlar için tanımlanan bir durumdu fakat şimdi ise iş dışında kendini tükenmiş hisseden kişiler risk altında görülüyor. Aile üyelerinin bakımını üstlenen ya da ailedeki tüm yükü üzerine alan kişileri yeni tanıma uygun örnekler olarak gösterebiliriz. Artık yapılan iş yüzünden tükenmiş olmak, yani yapılan işe kendini kaptırmak, verebileceğinden fazla emek vermeye çabalamak burnout sendromunun gerekli şartı olarak görülmüyor. Tüm tanımların ortak paydası; tükenmişlik sendromu yaşayan kişilerin şikayetlerini işlerinin yoğunluğu ve zorluğu ile ilişkilendirmeleri, olumsuz iş şartlarının sürmesi halinde şikayetlerin devam ettiğini ancak iş şartlarının iyileşmesiyle şikayetlerin de azalacağını düşünmeleridir.”

Tükenmişlik kişide üç farklı biçimde görülüyor

Tükenmişlik sendromunun kişilerde duygusal, depersonalizasyon, düşük verimlilik ve yetersizlik duygusu olmak üzere üç farklı şekilde görülebildiğini ifade eden Taşkın, “Kişi duygusal anlamda tükenmişlik yaşıyorsa iş yapmasına gerek olmuyor, sabahın erken saatlerinde işe gittiğinde bile kendilerini tükenmiş hissedebilir. Normalde yoğun bir iş gününden sonra arkadaşları ile vakit geçirmek ya da kısa bir tatile gitmek iyi gelecekken duygusal tükenmişliğe sahip olan kişiler gitseler bile kendilerini dinlenmiş hissedemezler. Sinirlilik, moral bozukluğu, hatta somatizasyon gibi olumsuz duygular oluşabilir. Sonuç olarak boşluk hissi ortaya çıkabilir. Tükenmişlikduygusal yorgunlukla ilişkilidir. Kişi uyku bozuklukları yaşayabilir” dedi.

Düşük verimlilik ve yetersizlik duygusuna yol açıyor

Depersonalizasyon olarak adlandırılan sendromu yaşayan kişilerin, diğer insanlarla münasebetlerinde daha az duygu gösterdiklerini ve daha mesafeli durduklarını kaydeden Özgenur Taşkın, şunları söyledi:

“Boş zamanları değerlendirmeyi ve ilişkileri korumayı anlamsız bulurlar. Yavaş yavaş bir değer kaybı, arkadaşlık ve iş kaybı yaşanabilir. Kendini tükenmiş hisseden kişilerde olumsuz düşünceler suçluluk duygusuna sebep olur. Kendini yabancı veya değişmiş gören bir ruh hali de gözlemlenir. Düşük verimlilik ve yetersizlik duygusu biçiminde görülen tükenmişlik sendromunda ise verimlilik düşer. Tükenmişlik hisseden kişiler bunu anlar, işin ve günlük yaşamın getirdiği talepleri karşılayamayacaklarından korkarlar. Korkulan başarısızlık, genelde olması gerekenden de fazla çalışma olarak telafi edilmeye çalışılır ya da verimlilik, ilaç, alkol ve uyuşturucu madde alarak artırılmaya çalışılır.”

Sıkıntı ve kronik stres, tükenmişlik sürecine götürüyor

Taşkın, tükenmişlik sendromunun sıklığına dair yapılan araştırmaların farklı sonuçlar ortaya koyduğunu belirterek sözlerini şöyle sürdürdü: “Tükenmişlik sendromunun sıklığıyla ilgili kesin tahminlerde bulunmak mümkün değil. Nasıl oluştuğuna değinirsek, sürecin gelişimine etki eden risk faktörleri çalışma şartlarına, kişilik özelliklerine veya genel olarak hayatındaki stresli durumlara bağlı olabilir. Tükenmişlik süreci, talepler ve talepleri karşılayamama korkusu arasındaki sürekli eşitsizliğin bir sonucudur. Netice ise kronik strestir. Ancak taleplerin ne zaman strese dönüşeceği çevresel faktörlere ve kişinin yapısına göre değişir. Aynı zamanda bu durum kişinin baş edebilme konusundaki yetenek ve imkanlarına da bağlı. Devamlı sıkıntı halinin ve kronik stresin insanı tükenmişlik sürecine götürdüğünü söyleyebiliriz. İş yerindeki risk faktörlerinde belirleyici olan işin miktarı değil, bu işlerin hangi şartlar altında yapılması gerektiğidir.”

Uyku bozukluğu, sendromun habercisi

Kişilerin tükenmişlik sendromuna yakalanacakları sinyalini önceden alabileceğine dikkat çeken Taşkın, “Sendromun ilk sinyalleri genellikle, uyku bozukluğu şikayetleridir. Mağdur kişiler uykuya dalamazlar veya sabahları çok erken kalkarlar. Sorunlarını hemen yanıbaşında gibi düşnmeye başlayabilirler. Başka ne tür şikayetlerin görülebileceği kişinin zayıf noktalarına bağlıdır. Bazı kişilerde mide sorunları görülürken, bazıları da sırt veya baş ağrılarıyla tepki verir. Bu belirtilerin yanısıra hekimin sorgulaması sonucu anlaşılan, kapsamlı bir yorgunluk hissi ve enerji kaybı da görülebilir” dedi.

Erken müdahele önemli

Erken müdahalenin önemine işaret eden Özgenur Taşkın, bireylerin tükenmişlik sendromunun önüne geçmek için alabileceği önlemleri şöyle sıraladı:

“Tükenmişlik sendromu riski yaşayan kişi, uyarı sinyallerine cevap olarak yükünü hafifletmek yerine üstesinden gelinemeyen durumlara daha çok yoğunlaşarak ve öncesinde kendine ayırdığı vakti kısarak karşılamaya çalışır. Bu yanlış bir sistem olacaktır, kişi bir şeylerin yanlış gittiğini fark ediyorsa durup kendini dinlemeli, ardından stresin kendisini ele geçirmesine izin vermeden bir uzman desteği alması gerekmektedir. Depresyon hastalığının semptomları ile kesiştiği için süreç benzer ilerlemektedir. Sendromun ayakta ve yataklı tedavisinde, hem psikoterapi hem de ilaçlı tedavinin etkili yöntemler olduğunu söyleyebiliriz.”

Kendimizi nasıl geliştirebiliriz?Gelişim lideri, eğitmen ve yazar Yasemin Sungur; gelişim hakkında bilgi verdi. Sungur, kişilerin kendini nasıl geliştirebileceği hakkında püf noktalar paylaştı.

Astroloji

KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Maddi kaynaklarınızla ilgili değişiklikler gündeminizi etkileyebilir. Bu konuda yeni fikirler geliştirebilir ve bunları hemen uygulamaya koymak isteyebilirsiniz. Sabah saatlerinde olaylara karşı çok daha iyimser yaklaşacağınız zamanlar var. İş hayatınızda başkalarından alacağınız destekler sizi rahatlatacaktır. İlerleyen saatlerde iletişime daha açık olacaksınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Olumlu adımlar atmak isteyeceğiniz bir gündesiniz. Yeni fikirler ortaya atabilirsiniz. Kişisel açıdan önem verdiğiniz konularla ilgilenebilirsiniz. İmaj değişikliği yapmak size iyi gelebilir. Sabah saatlerinde ilgilendiğiniz konularda abartıya kaçma eğiliminde olabilirsiniz. İlerleyen zamanlarda keyif aldığınız şeylere para harcamaktan çekinmeyeceksiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bilemediğiniz konular tarafından çevrelendiğinizi hissedebilirsiniz. Sabah saatlerinde hobileriniz ile ilgilenme söz konusu. Bugün hareketli ve iletişime dayalı bir gündesiniz. Gizli kalan konular gündeminizi etkileyebilir. Bu konuda kabullenme içine girmek sizi rahatlatabilir. Akşamüstü kendinizi daha rahatlamış hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gelecek beklentilerinizle ilgili yeni fikirler üreteceğiniz ve harekete geçmekte zorlanmayacağınız bir gündesiniz. Sabah saatlerinde işlerinizin rast gitmesinden dolayı kendinizi şanslı hissedebilirsiniz. İlgilendiğiniz konularda abartıya kaçabilirsiniz. İlerleyen saatlerde ticari görüşmeler yapacağınız zamanlar olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızla ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. Hedeflerinize ulaşmak için yapıcı hareketler içinde olmalısınız. Parasal konularınızla daha fazla ilgilenmek zorunda kalabilirsiniz. Sabah saatlerinde olayları fazla abartma eğilimindesiniz. Zevk aldığınız konularla ilgilenmek size iyi gelecektir. Akşam sanatsal aktivitelerde bulunabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni konulara ilgi duyacağınız günlerden birindesiniz. Hayatınızdaki olaylarda bütünü görmek için adımlar atabilirsiniz. Yeni fikirlerinizi açıkça ifade etmek isteyeceksiniz. Sabah saatlerinde işlerinizi aksatıp kendinizle ilgilenmek isteyebilirsiniz. Yakın çevrenizle iletişim halinde olmak size iyi gelecektir. Akşam saatlerinde hareketli zamanlar sizi bekliyor.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Endişelendiğiniz konularla ilgilenmek durumunda kalabilirsiniz.  Ortaklı konular gündeminizi etkileyebilir. Kriz yaratan koşullara daha fazla dikkat etmeniz gereken zamanlar var. Duygusal yönden bağlayıcı koşullar söz konusu olabilir. İletişimi bol hareketli bir gündesiniz. Akşam saatlerinde rahatlamak için alışveriş yapmak isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Hayatınızdaki ikili ilişkilerinizle ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. Karşınızdaki kişilerle denge kurmak isteyebilirsiniz. Yapıcı durumların oluşacağı işlerle ilgilenebilirsiniz. Parasal konulara karşı dikkatli davranmalısınız. Eşinizden beklemediğiniz haberler alabilirsiniz. Akşamlar ticari konular ve anlaşmalar gündeme gelebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızdaki koşullarınız gündeminizi etkileyebilir. Sizi yoran yıpratan koşullara karşı dikkatli olmalısınız. Çalışma arkadaşlarınızla birlikte yaratıcı fikirlerinizi paylaşmak için toplantılar yapabilirsiniz. Yeni bir hizmet ortaya koymak için çalışmalara başlayabilirsiniz. İlerleyen saatlerde ticari görüşmeler yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kendinizi ifade edeceğiniz işlere yoğunlaşabilirsiniz. Sabah saatleri ilgilendiğiniz konularla ilgili daha kolay risk alabileceksiniz. Şanslı zamanlar söz konusu. Zevklerinizde abartıya kaçma eğiliminde olabilirsiniz. Parasal konular gündeminizi etkileyebilir. Yeni fikirlerinizi etrafınızdakilerle paylaşmak için organizasyonlar yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ailenizle ait konular gündeminizi etkileyebilir. Yapıcı konularla ilgili konuşup, ortak kararlar alabilirsiniz. Sabah saatlerinde olaylara karşı çok daha iyimser yaklaşabilirsiniz. Güven arayışında olacağınız zamanlar var. Emlak konularıyla ilgili yeni girişimlere atılmak isteyebilirsiniz. İlerleyen saatlerde çevrenizdekilerle birlikte hareketli zamanlar geçirebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yapıcı hareketin, iletişimin yoğun olduğu bir gündesiniz. Sabah saatlerinde şanslı olduğunuz zamanlar var. İyimser tavrınızla işlerinizin daha kolay ilerlemesiniz sağlayabilirsiniz. Yakın çevrenizdeki dedikodular kulağınıza gelebilir. Akşam saatlerinde zekânızı kullanacağınız işlere yönelebilirsiniz. Ticari anlaşmalar söz konusu.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber

Türkiye’nin haber yaşam platformu Milliyet Dijital yenilendi!

Uygulama ile devam et, gündemi kaçırma!

Şimdi DeğilHemen Keşfet