Geri Dön

Bu hastalık 17 yaşına kadar fark edilmiyor!

İlköğretim çağı çocuklarının yüzde 3 ila 5'inde ortaya çıkan ve özellikle erkeklerde daha sık karşılaşılan Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun uzaktan eğitimle tanısının kolaylaştığını dile getiren Çocuk ve Ergen Psikiyatrı Doç. Dr. Neslim GüvendeğerDoksat, ailelere uyarılarda bulundu. Doksat, "Çocuk ekran başına oturmak istemiyorsa bu ciddi bir alarmdır. Aileler hızla yardım arayışına geçebilirler" dedi.

Bu hastalık 17 yaşına kadar fark edilmiyor!

Çocuk ve ergenlerde görülen ve bazen 17 yaşına kadar hiç fark edilemeyen Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) hakkında açıklamalarda bulunan Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Neslim Güvendeğer Doksat, hastalığın kalıtımsal olduğunu söyledi. Doksat, "Bazı çocuklarda önde gelen belirtiler aşırı hareketlilik ve dürtüsellik, fevrilik ve düşünmeden davranmadır. Bunların yanına ek olarak dikkat bozukluğu da eşlik ediyor. Bazı çocuklarda ise dikkat eksikliği belirtileri sadece ön planda oluyor ve hiperaktivite belirgin bir şekilde ortaya çıkmıyor. Bunlar genellikle uslu, kendi halinde oturan çocuklar oluyor. Çok yaramaz çocuklar hemen göze batarken, bu çocuklar sakin mizaçlı, kendi halinde, uyumlu ama tembel oluyor. Tembellik biraz daha tolere edilebiliyor. Bu yüzden yıllar boyu göz ardı edilebiliyor ve teşhis almakta gecikebiliyoruz.  Kafeinli gıdalar, gazlı içecekler, yoğun karbonhidratlı gıdalar hiperaktiviteyi artırır. Bu gıdalar daha dozunda ve kontrollü verilmelidir" diye konuştu.

DEHB'nin sebebi tamamen biyolojik 

DEHB'nin sebebinin biyolojik olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Neslim Güvendeğer Doksat, Bazı aileler; biz kötü davrandık, çatışmalı evlilik vardı, ilgilenemedik diyebiliyor. Bunlar değil. Bu tamamiyle alnımızın arkasındaki beyin lobunda planlamadan, dikkatten, hareketlilik frenlenmesinden, yargılamadan, organizasyondan ve sıralamadan sorumlu. Bu bölgelerde kalıtımsal olarak dopamin dediğimiz ara kimyasal maddelerin işlevinde bir problem oluyor dedi.

17 yaşına kadar fark edilemeyebiliyor 

Hiperaktif olan ve dürtüsellik olan çocuklar hemen fark edildiğine dikkat çeken Doksat, Bu çocuklar sınıfta çok hareketli, durmadan laf kesiyor, arkadaşlarını kızdırıyor ve hemen fark ediliyorlar. Sakin olan ve tembel olarak değerlendirilen çocuk neredeyse 12nci sınıf kademelerinde fark edilebiliyor. Sınav sistemiyle yüz yüze kaldığında belirgin dikkate karşı kayıplar yaşadıklarında fark ediliyor. Bu da çok geç oluyor ifadelerini kullandı.

Depresyona kadar götürüyor; hayat kalitesini olumsuz etkiliyor 

Doç. Dr. Doksat, bu çocukların yüksek zekaları, iyi akademik potansiyelleri olduğu halde akademik olarak çok geri kaldıklarına vurgu yaparak, Başarısız olmak, özgüvenlerini örseliyor ve yetersizlik duygusu hissediyorlar. Çevreleri tarafından sevilmeyen, istenmeyen, oyun bölen çocuklar oluyorlar ve dışlanıyorlar. Bu duygu da yıllar içerisinde bir yetersizlik ve özgüven eksikliğine itiyor. Depresyona itebiliyor. Belki öldürmüyor ama hayat kalitesini son derece olumsuz etkiliyor. İlköğretim çağında tanı konması ve tedavilerine başlanması son derece önemli diye konuştu.

Uzaktan eğitim ipucu verebilir; acil destek alınmalı 

Uzaktan eğitim sürecinin hastalığın teşhisinde yardımcı olduğunu söyleyen Doç. Dr. Doksat, sözlerini şöyle sürdürdü:

Uzaktan eğitim, ekran başında olduğu için her çocuk gibi bizim çocuk da sıkılıyor diyerek bir ötelenme olabilir. Ancak pandeminin bu konuda bir avantajı var. Aileler öğretmenlerle konuştuklarında, diğer çocukların velileriyle konuştuklarında Benim çocuğum 1-2 saat konsantre oluyor da sonra yavaş yavaş sıkılıyor ama Benim çocuğum 10 dakika bile hiç konsantre olamıyor ayrımı yapılmalı. Bu ciddi bir alarm. Bunu görüyorsak DEHB sinyal veriyor olabilir ve hızla yardım arayışına geçebilirler. Şuan ki uzaktan eğitimden alınabilecek maksimum faydayı çocuklar almak durumunda. Ekran başı eğitime çocuktur sıkılırın ötesinde hiç konsantre olamıyorsa mutlaka bir profesyonelden yardım almamalılar.

Her yaramaz çocuk hiperaktif değil! 

Her yaramaz çocuğun hiperaktif olmadığını hatırlatan Doksat, Çok hareketli olan her çocukta dürtüsellik ve dikkat sorunu var mı diye gözlemlemek ve ilkokul öğretmeniyle mutlaka fikir alışverişinde bulunmak gerekiyor. Bazen standart afacan, tatlı, yaramaz çocuk hiperaktif diye adlandırılırken; bazen de tam tersi olabiliyor. Bunun tek yolu öğretmenlerle birebir görüşmede çocuğun akranların neresinde olduğunu sormaktır dedi.

Erkeklerde daha fazla görülüyor 

DEHB'nin erkek çocuklarında daha fazla görüldüğünü ifade eden Doç. Dr. Doksat, Normalde ilköğretim çağındaki 100 çocuktan 3'ünde görülüyor ama erkeklerde 2-3 kat daha fazla ifadelerini kullandı.

Kırmızı reçeteli ilaçlar, çocukları madde bağımlısı yapmıyor 

Hastalığın tedavisinde kırmızı reçeteli ilaçlar kullandıklarını söyleyen Doksat, "Birinci etapta kırmızı reçete kapsamında olan merkezi sinir sistemi uyarıcılarını kullanıyoruz. Aileler kırmızı reçete kullanıyoruz, bu çocukta bağımlılık mı yapacak? diye ürkmesin. Bu ilaçlar hiçbir çocukta bağımlılık yaratmaz. Doktor tavsiyesiyle kullanıldığında artısı var. İhtiyaç halinde veriyoruz ve dozlar bağımlılık yapmıyor. Uyku kaçırdığı için belirli saatlerde veriyoruz. Bu ilaçlar birçok tıbbi kontrolden sonra veriliyor. Çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği, madde bağımlılığı yapmıyor. Bu ilaçlar hayat boyu değil, ihtiyaca göre kullanılıyor" diye konuştu.

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.

Astroloji

KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Maddi kaynaklarınızla ilgili değişiklikler gündeminizi etkileyebilir. Bu konuda yeni fikirler geliştirebilir ve bunları hemen uygulamaya koymak isteyebilirsiniz. Sabah saatlerinde olaylara karşı çok daha iyimser yaklaşacağınız zamanlar var. İş hayatınızda başkalarından alacağınız destekler sizi rahatlatacaktır. İlerleyen saatlerde iletişime daha açık olacaksınızDevamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Olumlu adımlar atmak isteyeceğiniz bir gündesiniz. Yeni fikirler ortaya atabilirsiniz. Kişisel açıdan önem verdiğiniz konularla ilgilenebilirsiniz. İmaj değişikliği yapmak size iyi gelebilir. Sabah saatlerinde ilgilendiğiniz konularda abartıya kaçma eğiliminde olabilirsiniz. İlerleyen zamanlarda keyif aldığınız şeylere para harcamaktan çekinmeyeceksiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bilemediğiniz konular tarafından çevrelendiğinizi hissedebilirsiniz. Sabah saatlerin de zevklere düşkünlük söz konusu. Bugün hareketli ve iletişime dayalı bir gündesiniz. Gizli kalan konular gündeminizi etkileyebilir. Bu konuda kabullenme içine girmek sizi rahatlatabilir. Akşamüstü kendinizi daha rahatlamış hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gelecek beklentilerinizle ilgili yeni fikirler üreteceğiniz ve harekete geçmekte zorlanmayacağınız bir gündesiniz. Sabah saatlerinde işlerinizin rast gitmesinden dolayı kendinizi şanslı hissedebilirsiniz. İlgilendiğiniz konularda abartıya kaçabilirsiniz. İlerleyen saatlerde ticari görüşmeler yapacağınız zamanlar olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızla ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. Hedeflerinize ulaşmak için yapıcı hareketler içinde olmalısınız. Parasal konularınızla daha fazla ilgilenmek zorunda kalabilirsiniz. Sabah saatlerinde olayları fazla abartma eğilimindesiniz. Zevk aldığınız konularla ilgilenmek size iyi gelecektir. Akşam sanatsal aktivitelerde bulunabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni konulara ilgi duyacağınız günlerden birindesiniz. Hayatınızdaki olaylarda bütünü görmek için adımlar atabilirsiniz. Yeni fikirlerinizi açıkça ifade etmek isteyeceksiniz. Sabah saatlerinde işlerinizi aksatıp kendinizle ilgilenmek isteyebilirsiniz. Yakın çevrenizle iletişim halinde olmak size iyi gelecektir. Akşam saatlerinde hareketli zamanlar sizi bekliyor.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Endişelendiğiniz konularla ilgilenmek durumunda kalabilirsiniz.  Ortaklı konular gündeminizi etkileyebilir. Kriz yaratan koşullara daha fazla dikkat etmeniz gereken zamanlar var. Duygusal yönden bağlayıcı koşullar söz konusu olabilir. İletişimi bol hareketli bir gündesiniz. Akşam saatlerinde rahatlamak için alışveriş yapmak isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Hayatınızdaki ikili ilişkilerinizle ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. Karşınızdaki kişilerle denge kurmak isteyebilirsiniz. Yapıcı durumların oluşacağı işlerle ilgilenebilirsiniz. Parasal konulara karşı dikkatli davranmalısınız. Eşinizden beklemediğiniz haberler alabilirsiniz. Akşamlar ticari konular ve anlaşmalar gündeme gelebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızdaki koşullarınız gündeminizi etkileyebilir. Sizi yoran yıpratan koşullara karşı dikkatli olmalısınız. Çalışma arkadaşlarınızla birlikte yaratıcı fikirlerinizi paylaşmak için toplantılar yapabilirsiniz. Yeni bir hizmet ortaya koymak için çalışmalara başlayabilirsiniz. İlerleyen saatlerde ticari görüşmeler yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kendinizi ifade edeceğiniz işlere yoğunlaşabilirsiniz. Sabah saatleri ilgilendiğiniz konularla ilgili daha kolay risk alabileceksiniz. Şanslı zamanlar söz konusu. Zevklerinizde abartıya kaçma eğiliminde olabilirsiniz. Parasal konular gündeminizi etkileyebilir. Yeni fikirlerinizi etrafınızdakilerle paylaşmak için organizasyonlar yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ailenizle ait konular gündeminizi etkileyebilir. Yapıcı konularla ilgili konuşup, ortak kararlar alabilirsiniz. Sabah saatlerinde olaylara karşı çok daha iyimser yaklaşabilirsiniz. Güven arayışında olacağınız zamanlar var. Emlak konularıyla ilgili yeni girişimlere atılmak isteyebilirsiniz. İlerleyen saatlerde çevrenizdekilerle birlikte hareketli zamanlar geçirebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yapıcı hareketin, iletişimin yoğun olduğu bir gündesiniz. Sabah saatlerinde şanslı olduğunuz zamanlar var. İyimser tavrınızla işlerinizin daha kolay ilerlemesiniz sağlayabilirsiniz. Yakın çevrenizdeki dedikodular kulağınıza gelebilir. Akşam saatlerinde zekânızı kullanacağınız işlere yönelebilirsiniz. Ticari anlaşmalar söz konusu.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber

Türkiye’nin haber yaşam platformu Milliyet Dijital yenilendi!

Uygulama ile devam et, gündemi kaçırma!

Şimdi DeğilHemen Keşfet