Geri Dön

Darwin’e Osmanlı ilgisi

1860’lı yıllarda Evrim Kuramı’nı anlatan Baha Tevfik, Darwin’i anlatırken, “Filhakika buna hiddet edenler pek çoktur” demekle birlikte “İnsan maymundan azmışdır” diye açıkça yazabiliyordu

Darwin’e Osmanlı ilgisi

Charles Robert Darwin’in, doğumunun 200. yılında TÜBİTAK tarafından yayımlanan Bilim ve Teknik dergisi kapağından çıkarılması günümüzde dahi tartışma konusu olurken, evrim kuramının Osmanlıca literatüre 1860’lı yılların sonlarında girdiği ve herhangi bir sansür görmeden özgürce tanıtıldığı ortaya çıktı. Osmanlı döneminde ve Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki yayınlarda büyük ilgi gören evrim kuramı o dönem “İnsan maymundan azmışdır” cümlesiyle formüle edildi.

İnsanın yaratılışı
“Toplumsal Tarih” dergisi son sayısında, İstanbul Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bilimi Siyasi Tarih Anabilim Dalı Başkanı Mehmet Ö. Alkan’ın kendi arşivinden faydalanarak yazdığı “Osmanlı’da Darwinizm ve Evrim Kuramı” başlıklı yazısına yer verdi. Yazı, Darwin’in neredeyse bir asırdan daha uzun bir süre önce Osmanlı dönemindeki yayınlarda sansür görmeden anlatıldığı ve hakkında uzun tartışmalar yapıldığını ortaya koydu. Avrupa’da 1859’da Darwin’in “Türlerin Kökeni” adlı eseri ile yeniden popüler olan yaratılış ve evrim konusunun Osmanlı’ya ulaşmakta gecikmediğini anlatan Alkan’ın saptamaları şöyle:
- 1870’lerin hemen başında Avrupa’da olduğu gibi Osmanlı aydınları arasında da dünyanın yaratılışı, insanın yaratılışı, evrimi gibi konular rağbet gördü. Ahmet Midhat Efendi, en çok ilgi çeken konu olan insanın yaratılışı ve evrimi konusunu ilk kez Hace-i Evvel adlı eserinde dile getirdi.
- II. Meşrutiyet döneminde ise evrim kuramcılarına, evrim kuramlarına, materyalizme ve Darwinizme ilgi arttı. Bir yandan telif ve çeviri makaleler ve kitaplar yayımlanırken, diğer yandan da orijinal dillerden çeviri eserler yayımlandı. Spencer’in,  Haeckel’in,  Bücher’in kitapları bu süreçte yayımlandı. Darwin ve evrim üzerine yazılara daha sık rastlandığı bu dönemde (...) birçok dergi ve gazetede Darwin’e ve evrim kuramı ile kuramcılarına dair haber, yazı ve makaleler yayımlandı. Baha Tevfik ve arkadaşlarının kurduğu Teceddüd-i İlmi ve Felsefi serisi bu konuda öncülük etti.

‘Maymundan azmış’
- Cumhuriyet döneminde, 1927’de İbrahim Alaaddin Bey tarafından Darwinizm adlı kitap yayımlanır. Bu eserdeki şu paragraf Darwin’i ne kadar anladıklarına da işaret ediyordu: “Mukaddes kitapların haber verdiği insanın hilkati hakkında Darven çok itirazlara, çok hücumlara maruz kalan bir nokta-i nazar serd etti, dedi ki: İnsan maymundan azmışdır. Filhakika insanların izzet-i nefsi asırlarca alınan terbiye, dini akidesi buna birden bire inanmaya manidir. Elan da Darven’in insan menşei hakkındaki telakkisine hiddet edenler pek çoktur.”

İlk baskı 3 bin
- Evrim teorisinin müfredatta yer alıp almaması veya karşılığında ve aynı anda itirazları ile dini yaratılış teorisinin okutulması gerektiği yolundaki tartışmalar 1970’lerde alevlendi ancak cumhuriyetin başlarından itibaren müfredatta yer aldı. Maarif Vekâleti 1931 yılında Darwin kitabını ilk baskısı 3000 nüsha olarak yayımladı. Devlet Matbaası’nda bastırılan kitap cumhuriyet döneminde yayınlanan Darwin hakkında yazılmış ilk telif eseri oldu. Kitap daha sonra da defalarca ve farklı kapaklarla yayımlandı.
Bu arada Bilim ve Teknik dergisinde, Mart 2009’da Darwin kapağı son anda yayından çekilmiş ve büyük tartışma yaşanmıştı. Ancak dergi daha sonra Darwin’i kapağına taşımıştı.

Darwin’e Osmanlı ilgisi

Darwin ve Evrim Kuramı hakkındaki eserler 1860’lı yıllarda basılıp yayılıyordu.

Darwin’e Osmanlı ilgisi

Seieksiyoncu olarak tanınan Spencer’ın yanı sıra, Haeckel ve Bücher de Osmanlı’da hakkında özgürce yazılıp çizilen düşünürlerdendi.

Şiddetli Sevgi: Flört Şiddeti | Av. Cansen Erdoğan anlatıyor“Ailene benimle birlikte olduğunu söyleyeceğim! Abine aramızdakileri anlatacağım! Gönderdiğin fotoğrafları İnternet’te yayınlayacağım! Okulda kimseyle konuşmayacaksın! Arkadaşlarınla görüşmeni istemiyorum! Oraya gidemezsin! Bensiz hele bir git, görürsün sen dünya kaç bucakmış…” Bu sözler tanıdık geldi mi? Av. Cansen Erdoğan flört şiddeti kavramını, hangi davranışların flört şiddeti kapsamına girdiğini ve flört şiddetinin ceza hukukundaki yerini Pembenar izleyicileri için anlattı.

Astroloji

KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Gün içinde kendinizi ferah hissedeceğiniz zamanlar var. Sabah saatlerinde ikili ilişkilerinizde akıcı temalar söz konusu. Keyif aldığınız konulara yönlenmek isteyebilirsiniz. Yeni ufuklara açılmak için başlangıçlar yapabilirsiniz. Akademik konular gündeminizi meşgul edebilir. İlerleyen saatlerde işlerinizde bireysel olabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde endişeli olduğunuz konularla uğraşabilirsiniz. İkili ilişkilerinizdeki sorumluluklarınız sizi krize sokabilir. Farkındalığınız sayesinde kolayca atlatabileceksiniz. Parasal konularınızla ilgileneceğiniz zamanlardasınız. Duygusal yönden bağlayıcı koşullar oluşabilir. Olayları akışa bırakmanız sizin için iyi olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular sizi daha çok meşgul edebilir. Gün içinde denge arayışı içinde olabilirsiniz. Yaratıcılığınızı kullanacağınız zamanlar var. Sorumlu olduğunuz konularda daha fazla fikir üretebilirsiniz. Sonuçlanmasını beklediğiniz işleriniz de gelişmeler meydana gelebilir. Kendinizi rahat ifade edebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün çalışma hayatınızdaki koşullar gündeminizi etkiliyor olabilir. Sabah saatlerinde iş arkadaşlarınızla daha hareketli bir iletişim içinde olacağınız zamanlar var. İşlerinizi daha rahat ilerletebileceksiniz. Gün içinde sorumlu olduğunuz konularda daha fazla fikir ortaya koyabilirsiniz. İşlerinizi ilerletmek için sağlamlaştırmak isteyebilirsiniz. Akıcı koşullar söz konusu.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Keyifli bir gündesiniz. İkili ilişkilerinizde yaratıcılığınızı kullanabilirsiniz. Gün içinde daha fazla risk alacağınız zamanlar olabilir. Güzel şeyler için harcama yapabilirsiniz. Hobilerinize zaman ayırabilirsiniz. Kararsız adımlar atmamaya özen gösterin. Sorumlu olduğunuz konularda atılımlar içinde olabilirsiniz. Enerjiniz yüksek.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kendinizi ailevi konular içinde meşgul bulabilirsiniz. Ev hayatınızdaki değişiklikler gündeminizi etkileyebilir. Geçmişe yönelik olaylarla ilgilenmeniz gerekebilir. Sorumlu olduğunuz konularda aklınıza birden fazla fikir gelebilir. Bunları geliştirmek için heyecan duyabilirsiniz. Kendinize zaman ayırmak biraz içe dönmek iyi gelebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yakın çevrenizdeki değişiklikler gündeminizi etkileyebilir. İşlerinizde yoğun bir hareketlilik içinde olabilirsiniz. Kendinizi uğraştığınız işlerinizde var etmeye çalışacağınız bir gündesiniz. Bazı konularda temel atmak isteyebilirsiniz. Yeni sözleşmeler veya anlaşmalar gündeme gelebilir. Akıcı koşulları iyi değerlendirmeye çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde maddi kaynaklarınızla ilgili gelişmeler dikkat çekebilir. Sabah saatlerinde bütçenizle ilgili değişikler yapmak isteyebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konularda akıcı koşullar söz konusu. Uğraştığınız işlere daha fazla konsantre olabilirsiniz. Yeni ve farklı fikirler gündeme gelebilir. Başkalarından alacağınız destekler sizi rahatlatacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün işlerinizde yeni başlangıçlar yapmak isteyebilirsiniz. Kişisel açıdan önem verdiğiniz konuları sağlamlaştırma isteği içinde olabilirsiniz. Gün içinde yaratıcılığınızı daha fazla göstermek isteyebilirsiniz. Duygusal anlamda kendinizi rahat hissedeceğiniz bir gündesiniz. Kendinize ve hobilerinize zaman ayırmak isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde kontrol dışı olaylar yaşayabilirsiniz. Bilemediğiniz nedenlerden dolayı kontrol kaybı yaşamamaya özen gösterin. İşlerinizi sağlamlaştırmak için daha fazla çaba sarf edebilirsiniz. Bazı konularda temel atmak isteyebilirsiniz. Kendi iç dünyanıza daha fazla dönebilirsiniz. Karasız adımlar atmak sizi daha zor duruma düşürebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün gelecek beklentilerinizle ilgili yeni gelişmeler yaşayabilirsiniz. Hedeflerinize ulaşmak için kendinizi daha fazla ortaya koymak isteyebilirsiniz. Sosyal konular ilginizi çekebilir. Gün içinde fikirlerinizi paylaşmak için arkadaşlarınıza zaman ayırmak size iyi gelecektir. İş hayatınızda beklemediğiniz kişilerden destek alabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde sorumlu olduğunuz konularda rahatlama olabilir. İş hayatınızda daha fazla kendinizi ortaya koymak ve görünür olmak isteyeceğiniz zamanlar içindesiniz. Hedeflerinize ulaşmak için konumunuzu sağlamlaştırmak isteyebilirsiniz. Annenizle ilgili konuları ihmal etmemeye çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber

Türkiye’nin haber yaşam platformu Milliyet Dijital yenilendi!

Uygulama ile devam et, gündemi kaçırma!

Şimdi DeğilHemen Keşfet