Geri Dön

Dizilerdeki kadın prototipleri cinsiyet eşitliğini nasıl engelliyor?

Anneler ve çocuklar odağında çalışan markalara danışmanlık ve iç görü hizmetleri sunan, “Anneleri Anlayan Marka Olmak” kitabının yazarı Esra Baykal, “Cinsiyet eşitliği algısını değiştirmenin en kolay yolu ekran temsilidir. Kültürümüze işlemiş kadın rolünü ancak ekranlarda popüler olan dizileri, içerikleri değiştirirsek başarabileceğiz” diyerek, en çok izlenen mecra olan televizyonda yayınlanan dizilerin yapımcılarının ve senaristlerinin bu sorumluluğu üstlenmesi gerektiğini dile getirdi.

Dizilerdeki kadın prototipleri cinsiyet eşitliğini nasıl engelliyor?

Düşünceleri, trendleri, fikirleri ve kişisel değişim noktalarını hala en çok etkileyen mecra olan televizyonda izlediğimiz dizilerdeki kadın prototipleri değişmediği sürece, toplumsal rollere bakış açımız da değişmeyecektir.

1950’lerden beri cinsiyet eşitliğinin büyük bir sorun olduğu dile getirilse de 2021 yılına geldiğimiz bugünlerde aslında büyük bir adımın atılmadığını görüyoruz. Televizyonda izlediğimiz yerli veya yabancı pek çok dizide kadınların ve erkeklerin rolü artık kemikleşmiştir.

2011 yılında, Jennifer Siebel Newsom tarafından hazırlanan ve “Miss representation” başlıklı, medyada kadınların klişeleşmiş rollerini ele alan bir belgesel, medyanın hâlihazırda yerleşik olan klişeleri pekiştirerek toplumsal cinsiyet rolleri algımızı şekillendiren görüntüler ve içerikler geliştirdiğini ortaya koyuyor. Amerika’da ve Türkiye’de yakın zamanda yayınlanan, uzun süre izlenen Two and a Half Men ve The Big Bang Theory dizilerinde dahi kadın hep kurtarılması gereken, zor durumda erkeğe sığınan, cinsel obje olarak ön planda tutulan kadın prototipleri üzerinden ilerlemiştir.

Geleneksel erkekliğin daha güçlü bir şekilde onaylanması, flört ve cinsel şiddeti daha destekleyici tutumlara dönüşmesine ve cinsel saldırganlığın daha fazla ortaya çıkmasına neden oluyor!

Her ne kadar medya, tüketicinin istediğini sunuyoruz yanılgısı ile içeriklerini oluştursa da buna biz “Anlamlılık yanılgısı” adını veriyoruz. Medya, içerik üretiminde basmakalıplara meydan okuma gücüne ve sorumluluğuna sahiptir ve birlikte şimdiki ve gelecek nesiller için bir örnek oluşturmamız gerekir.

Medyanın artık içeriklerini cinsiyet eşitliğine uygun kontrol ederek yayınlaması lazım, bu alanda uzman öğretim görevlilerinden destek alınması gerekmektedir. Kadın uzmanların yer aldığı daha çok içerik, program yayınlaması lazım, bu sayede kadına atfedilen rollerdeki çeşitlilik ön plana çıkaracaktır.

Ayrıca, erkeklerin kadınları nesneleştirmesi, cinsel şiddetin daha fazla kabul görmesine neden olmaktadır. Kısaca; cinsiyetçilik ve klişe dolu çocuk şovları, cinsiyetçi tavırlar geliştirmek için bir risk faktörüdür.

Cinsiyetlendirilmiş prototip karakterler geleceğin yetişkinlerini de negatif etkiliyor!

Çocuk programlarında cinsiyetle ilgili yakın tarihli bir Common Sense Media raporu, "Bebekleri ve küçük çocukları hedefleyen televizyon ve videoların bile cinsiyet klişeleriyle dolu olduğunu" belirtti. Erkek karakterler güçlü, duygusal olarak kısıtlanmış, risk alan liderler olarak tasvir edilirken, kadınlar hoş, erdemli, ağırbaşlı ve öncelikle fiziksel görünümleriyle ilgilenir (Ağlayarak gösterilmeleri çok daha muhtemeldir) diye belirtiyor.

Okul öncesi döneminde en çok izlenen çizgi filmlerden bir tanesi olan Paw Patrol’e bakın, onca kahraman köpek arasında sadece bir tanesi kızdır. Bunu izleyen her erkek çocuk, kendisini kızlardan daha başarılı ve güçlü hissedecektir.

Disney dünyasında da durum farklı değil, herkes sürekli mutlu ama pastaları yapan, son andaki doğum günlerini kurtaran, temizliği, organizasyonu yapan her zaman Daisy ve Minnie’dir. Cinsiyet eşit, şiddetsiz bir gelecek yaratmak istiyorsak, erkek çocuklarına, erken yaştan özellikle ekranda ve ekran dışında cinsiyet eşitliği ve saygılı bazlı ilişkileri modelleme zorunluluğumuz olduğunu unutmamalıyız.

Son yıllarda nispeten değiştirilmeye çalışılsa da Moana, Cesur, Mulan dışında çok fazla başarılara imza atan kadın karakter göremiyoruz. Çocuk kitapları bu anlamda çok daha önde, pek çok yayında artık kız çocuklarının liderlik yaptığı, başarıları ile anıldığı, cesaretle ilerlediği içerikler görmeye başladık. Odea Bank’ın bu anlamda attığı çok önemli adımlar var, çocuk hikâyelerini kadının gücü üzerinden yeniden kurgulayarak anlattılar. “Eşit masallar” projesi güçlü bir algı değişimi adımıdır.

Eril alanda dişil mücadele için rol model eksikliği giderilmeli!

Kız çocukları ile yaptığımız araştırmalar bize, iş hayatına girişlerinden, meslek seçimlerine hatta başarılı oldukları derslere kadar erkek çocuklarından kendilerini farklı gördüklerini ortaya koymaktadır. Kız çocukları meslek seçimlerinde bile çekingenler, erkek egemen bir dünyaya gireceklerini düşündüklerinden ve önlerinde iyi rol modeller yeterince olmadığından seçimlerini kısıtlamaktadır.

Sadece ülkemizde değil, Amerika’da da yapılan pek çok araştırma gösteriyor ki, kız çocukları izledikleri çizgi filmlerde, dizilerde, programlarda kendilerine yeterince güçlü kadın rol modeller bulamadıkları ile STEM eğitimlerinde de başarı gösterecek cesareti kendilerinde bulamıyor. Microsoft’un bu alanda yaptığı nefis bir film var, kız çocuklarına bilim alanında başarılı buldukları isimleri soruyorlar, hepsi sadece erkek bilim insanlarından bahsediyor. Sonra kadınların bilim dünyasındaki başarıları sayıldığında “Ne derslerden ne de başka mecralarda bu kadınların adının yeterince anılmadığını, bu nedenle bilmediklerini ama bunu duyduktan sonra hissettikleri gücü” anlatıyorlar.

Bugün meslek liselerinden, mühendislik bölümlerine kadar baktığımızda televizyon parodilerine espri konusu olan “Kız öğrenci eksikliğinin” herkes farkındadır. Bu komik bir unsur olarak işlense de aslında hem dünya hem de ülkemiz için içler acısı bir durumun göstergesidir.

Firmalar kadar, medyanın da bu alanda yeni bir bakış açısına geçmesi ve değişen cinsiyet bakışın desteklemesi gerekmektedir.

Şiddetli Sevgi: Flört Şiddeti | Av. Cansen Erdoğan anlatıyor“Ailene benimle birlikte olduğunu söyleyeceğim! Abine aramızdakileri anlatacağım! Gönderdiğin fotoğrafları İnternet’te yayınlayacağım! Okulda kimseyle konuşmayacaksın! Arkadaşlarınla görüşmeni istemiyorum! Oraya gidemezsin! Bensiz hele bir git, görürsün sen dünya kaç bucakmış…” Bu sözler tanıdık geldi mi? Av. Cansen Erdoğan flört şiddeti kavramını, hangi davranışların flört şiddeti kapsamına girdiğini ve flört şiddetinin ceza hukukundaki yerini Pembenar izleyicileri için anlattı.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Babanızla ilgili konular gündeme gelebilir. Güven aradığınız konulara doğru çekilebilirsiniz. Geçmişe yönelik konular gün yüzüne çıkabilir. Gün içinde işlerinizi tamamlamakta zorlanabilirsiniz. Duygusal açıdan zor durumlarla karşı karşıya kalabilirsiniz. Sakinliğinizi korumanızda fayda var. Evdeki işlerinizi tamamlayabileceğiniz zamanlar olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Zihinsel açıdan hareketli ve yararlı bir gündesiniz. Yakın çevrenizle alakalı konular gündeminizi etkileyebilir. İş yerinde toplantı ve yazılı iletişimin yoğun olduğu zamanlar var. Alınması gereken kararlarda veya imzalanacak sözleşmelerde dikkatli olunmasında yarar var. Konsantrasyonunuzu sağlamakta zorlanabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi kaynaklarla ilgili dalgalanmalar yaşayabilirsiniz. Kişisel yeteneklerinizle ilgili heyecanlı gelişmeler olabilir. Bazı konularda abartılı davranışlarda bulunabilirsiniz. İşle ilgili konularda, başkalarından destek alabilirsiniz. Parasal konularda ciddi kararlar vermemeye özen göstermelisiniz. Keyifli bir gündesiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kişisel açıdan önem verdiğiniz konular gündeminizi oluşturabilir. Yeni başlangıçlar yapmak için hevesli bir gündesiniz. Duygusal olarak hoşlandığınız konularla ilgilenmek size keyif verecektir. İş hayatınızda konsantre olmakta zorlanabilirsiniz. Eksik kalan işlerinizi bitirebilir veya ufak tefek işlerinizle ilgilenebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bilemediğiniz konularla ilgili sıkıntılar yaşayabilirsiniz. Elinizde olmayan nedenlerden başınıza gelen olaylara karşı kontrol kaybı yaşamamaya özen göstermelisiniz. İçsel süreçler yaşayabilirsiniz. İş hayatınızda konsantrasyonunuzu toplamakta zorlanabilirsiniz. Önemli kararlar alırken özen göstermenizde fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızda başkalarından alacağınız destekler söz konusu. Geleceğinizle ilgili beklentiler gününüzü etkileyebilir. Zihinsel açıdan heyecanlı ve yararlı bir gün olabilir. Arkadaşlarınızla birlikte keyifli zaman geçirebilirsiniz. Dağınık enerjiler içinde duygusal karışıklık yaşayabilirsiniz. Dernekte yarım kalan işlerinizi tamamlamak için uygun zamanlar var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Toplum önünde olmak isteyeceğiniz bir gündesiniz. İş hayatınızdaki sorumluluklarınız için heyecan duyabilirsiniz. Bazı davranışlarınızda abartıya kaçmamaya özen göstermelisiniz. Annenizle ilgili konuları göz ardı etmemeye özen gösterin.  Akşam saatlerinde arkadaşlarınızla keyifli zaman geçirmek isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Uluslararası konular gündeminizi oluşturabilir. Düşüncelerinizi başkalarıyla paylaşmak isteyebilir ve onaylanma ihtiyacı içinde olabilirsiniz. Yaşadığınız olaylarda bütünü görmek daha kolay olabilir. Bu da sizi olaylara karşı daha iyimser yapabilir. Hayat felsefeleriniz ve inançlarınız hakkında konuşmaktan çekinmeyeceğiniz bir gündesiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Finansal konularla ilgili ciddi kararlar vermekten kaçınmanız gereken bir gündesiniz. Dağınık enerjiler var. Ortaklı para konuları gündeminizi etkilemeye devam edebilir. Duygusal yönden bağlayıcı koşulların etkisi altında kalabilirsiniz. Kendinizi aşma ve yenilenme sürecine girme isteği içinde olabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular bugünde gündeminizi etkileyebilir. Denge arayışında olacağınız zamanlar var. Zihinsel açıdan heyecan duyduğunuz konulara yoğunlaşmak isteği içinde olabilirsiniz.  Yaptığınız işlerde abartıya kaçma eğilimindesiniz. İşlerinizde konsantre olamayabilirsiniz. Günün büyük bir kısmı, iyimserlik içinde geçecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızla ilgili sorumluluklarınız gündeminizi etkileyebilir. İşlerinizle ilgilenmek istemeyeceğiniz zamanlar olabilir. İleriye dair plan ve program yaparak gününüzü değerlendirebilirsiniz. Sizi yoran konulara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Gün içinde dağınık enerjiler söz konusu, duygusal açıdan etki altında olabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Güzel olan şeyler için rahatlıkla harcama yapabileceğiniz bir gündesiniz. Zihinsel açıdan yararlı konulara yönelmek isteyebilirsiniz. İlgilendiğiniz işlerde abartıya kaçabilirsiniz. Duygusal açıdan bağlayıcı tutumlar söz konusu. İş hayatınızda risk almak isteyeceğiniz durumlar olabilir. Hoşça vakit geçirmek isteyeceğiniz yerlere gidebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?