Uzaktan çalışma riskleri

Gündemimde bu aralar uzaktan çalışmanın doğurabileceği riskler var.

“Uzaktan çalışma uygulamalarında karşılaşılacak riskler neler olabilir?” diye sorduğumda muhtemelen kafanızda bir takım senaryolar canlanacaktır. Örneğin, çalışanın üzerine kahve dökülmesi, elektrik çarpması, ayağı takılması ve düşmesi gibi.

Benim de kafamda benzer olaylar canlanıyor. Diğer yandan, uzaktan çalışma sürecinde evde geçirdiğimiz kazaların ne kadarı iş kazası? Bunu bir düşünmek lazım. Bir yandan tüm riskler bu bahsettiğimiz iş kazalarıyla mı sınırlı? Bu yazıda bu konuları masaya yatırmak istiyorum.

İş kazası, işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olay olarak tanımlanıyor. Aslında uzaktan çalışmada iş, işyerinde yürütülmüyor. Uzaktan çalışmada kaza işin yürütülmesi esnasında meydana geldiği için iş kazası olarak nitelendiriliyor.

Çalışanların uzaktan çalışmada meydana gelebilecek iş kazalarından korunması; işverenlerin uzaktan çalışan personelinin yaşayacağı kazalardan sorumluluğunun en aza indirgenmesi için ne yapılması gerekir?

Bu noktada karşımıza risk analizi ve iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri çıkıyor.

Uzaktan çalışma sözleşmelerinde uzaktan çalışmanın yapılacağı yerin net olarak belirlenmesi gerektiğini önceki yazılarımızda belirtmiştik. Uzaktan çalışmanın yapılacağı yerle ilgili olarak iş sağlığı ve güvenliği uzmanı yerinde denetimle risk analizi yapmalı, çalışanı ilgili çalışma alanıyla ilgili eğitmeli, gerekli uyarıları yapmalı, eksik unsur veya tadili gereken bir husus varsa kesinlikle belirtmeli ve düzeltilmesi gereken hususlar yazılı ve sözlü olarak ifade edilmelidir. Alınması gereken tedbirler alınmadan uzaktan çalışma için belirlenen o yerde çalışma başlatılmamalıdır. Örneğin, uzaktan çalışma için çalışanın salonundaki köşe belirlenmişse ve o köşedeki masanın prizi topraklı değilse veya elektrik kaçağına sebebiyet verecek bir olasılık varsa bu durum düzeltilmeden çalışma başlatılmamalıdır.

Bunun yanında iş sağlığı ve güvenliği uzmanları, uzaktan çalışacak personele, uzaktan çalışma mahaline özgü hususlarda ve genel kapsamda uzaktan çalışmada dikkat edilecek hususlar konusunda eğitim vermeli ve eğitim belgesini de personele sunmalıdır.

Risklerin ben bu şekilde asgari düzeye ineceğini düşünmüyorum. Tüm bunların yanında, siber güvenlik tehditlerini de göz önüne almamız gerekiyor. İşverenin bilgi işlem departmanının güvenlik önlemlerini azami düzeyde alması, gerekli koruma programlarının kullanılması, işyerine özgü yazılımların geliştirilmesi veya özel lisansların satın alınması, çalışana program ve yazılımların nasıl kullanılacağı ve siber güvenlik tehditlerinin nasıl en aza indirileceğiyle ilgili eğitim vermenin yararlı olacağını düşünüyorum.

Diğer yandan uzaktan çalışma “serbest çalışma” “mekansız çalışma” değildir. Uzaktan çalışmada uzaktan çalışma yapacak personelin nerede çalışacağı belirlenmelidir. Bu sebeple, kafe, restoran, kütüphane, havalimanı gibi ortak ağ kullanılan yerde internet kullanımı personelin kullandığı elektronik cihazın siber risklere maruz kalmasına yol açabilmektedir. Bu bağlamda bilinçli bir siber güvenlik eğitiminin alınması ve bu eğitimin kağıt üzerinde kalmayacak bir eğitim olması işin güvenliği ve devamlılığı açısından oldukça önemlidir.

Av. Oğuz Kara

(kara@oguzkara.av.tr)