Geri Dön

Suya kurban hayatlar

Suya kurban hayatlar

Suya kurban hayatlar


Birecik Barajı'nın suları Bizans tarihinin izlerini taşıyan verimli ilçe Halfeti'yi yutacak. Halk bereketli bahçelerini, tarihi evlerini bırakıp, kıraç Yeni Halfeti'ye göçecek

Ahmet Tulgar Halfeti / Fotoğraflar: Murat Düzyol

Suya kurban hayatlar
Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesi aralıktan itibaren Birecik Barajı'nın suları altında kalacak bir tarih ve doğa harikası. Halfeti halkı şimdi yaşamlarını yeni Halfeti'de nasıl yeniden kuracaklarını tartışıyor.
Şanlıurfa - Birecik karayolunun 90. kilometresinde kuzeye doğru giden yola sapın. 30 kilometre daha Güneydoğu'nun sarı sıcağında yol alın. Sonra tepeden aşağı bakın. Kol kola girmiş dağların oluşturduğu çemberin ortasında, dipte bir vaha: Halfeti.
Kıvrıla kıvrıla akan Fırat'ın kıyısında, sarı taş evleri, Bizans değirmenleri, doğuya özgü bir tevekkülle sessizce karşı kıyıya gidip gelen salları, şaşırtıcı yeşil ve siyah güllerin açtığı bahçeleriyle üç bin yıldır yolculara kendini açan bir serap. Tepeden aşağılara indikçe soğuyan bir gündüz düşü. Aralık ayından itibaren Birecik barajından gelmeye başlayan sularla 10 ay içinde tümüyle uyanacağımız düş kent.

'Yeni'yi sevmediler

Fıstık bahçeleri, camisi, kilisesi sular altında kalacak, anısız kalmış iki binlik nüfusuysa 15 kilometre ötedeki, bir toplama kampına benzeyen yeni Halfeti'ye göç edecek talihsiz bir ilçe.
Halfeti sulara gömüleceği günü beklerken, Halfeti halkı harıl harıl hangi dala tutunabileceğini, haritadaki bu değişimin gündelik yaşamlarının krokisini nasıl değiştireceğini tartışıyor.
Artık o bildik yollardan, tanıdık bahçelere gidilmeyecek. Akşamcılar ayaklarının alıştığı, kıyıdaki bira bahçesine inemeyecek, çocuklar suda taş kaydıramayacak. Halfeti adında bir yaşam biçimi onu kuşaklardır yeniden üretenlerin ellerinden kayıp gidecek.
Halfeti Tarım Müdürü Mehmet Güneş, "İlçenin beşte ikisi sular altında kalıyor bu beşte iki üretim yapılan bahçe ve tarlaları, en verimli toprakları, en önemli tarihi eserleri ve en önemli idari binaları kapsadığı için bu ilçenin tamamı demek oluyor. Adamın kıyıdaki fıstık ağaçlarının 100 tanesi su altında kalıyor, 20 tanesi kurtuluyor. Adam bu 20 ağaçla geçinemez ki" diyor.
İlçe sakinleriyse hem yeni Halfeti'nin kurulduğu Karaotlak mezrasının eski Halfeti'ye uzaklığından şikayetçi hem de 1998'de saptanan kamulaştırma bedellerinin bir türlü ödenmemesinden.
Değişimden en fazla etkilenen Çekem Mahallesi'nin muhtarı Saadettin Turan halkın şikayetlerini şöyle dile getiriyor: "Yeşil alanlar sular altında kalıyor. Kıraç topraklarda nasıl tarım yapacağız?"

Dernek kurdular

Halfetililer bu korunaklı, özel toprak parçasında kuşaktan kuşağa aktarılan sakin, barışçıl bir hayat kurmuşlar. Gözleri güzelliğe alışmış. Tarih bilinci gündelik hayatlarının bir parçası olmuş. Şimdi Yeni Halfeti'nin o tektip, şantiye benzeri, ruhsuz evlerine taşınmayı bir türlü sindiremiyorlar.
Birecik Barajından Etkilenen Halkın Danışma ve Dayanışma Derneği'ni bünyesinde barındıran Çok Amaçlı Toplum Merkezi'nin (ÇATOM) saha elemanı Emine Çetintaş'la görüşüyoruz. Çetintaş, değişimin genç kuşakları Halfeti'deki izolasyondan kurtararak olumlu yönde etkileyeceğini söylediğinde şaşırıyoruz. Kendisinin bölgeye gönderilmiş resmi bir propagandist olduğunu düşünüyoruz. Ama Çetintaş doğma büyüme bir Halfeti'li olduğunu, sadece çocukluğunun anılarıyla dolu bu ilçenin kaçınılmaz sonunu bir avantaja dönüştürme çabası içinde olduğunu belirtiyor.
ÇATOM'daki ANAP İlçe Başkanı Hüseyin Çapan ise aynı görüşte değil: "İstimlak ödemeleri bir türlü yapılmıyor. Ve paranın değeri düşüyor. Ödemeler başlar başlamaz Halfeti halkı dava açacak ve bedellerin yükseltilmesini talep edecek."
Halfeti adı yakın tarihimize maalesef doğal ve tarihi zenginlikleriyle değil, Abdullah Öcalan'ın köyü Ömerli'nin bağlı olduğu ilçe olarak geçti. Ancak Öcalan'ın köyü baraj suyundan etkilenmeyecek.
Halfeti'liler Karaotlak'taki Yeni Halfeti'de uzun süre kalamayacaklarını, bir süre sonra büyük şehire göç edeceklerini söylüyorlar. "Biz burada maruldan zeytine herşeyi yetiştiriyoruz. Ama bahçelerimiz suyun altında kalınca sadece fıstığa bağımlı kalacağız" diyorlar.
Emine Çetintaş, "Belki suyun gelmesiyle burası turizm ya da su sporları merkezi olabilir" diyor. "Gençler bu yüzden yabancı dil öğrenme çabasına giriştiler."

Avustralyalı öğretmen

Canberra Üniversitesi'ndeki bir profesörden Halfeti'nin hikayesini dinleyen gönüllü eğitmen Tony Richings tası tarağı toplayıp Avustralya'dan Halfeti'ye gelmiş ve bir haftadır bir bodrum katındaki Öğretmenevi'nde Halfeti'lilere İngilizce dersi veriyor. Richings, "15 ülke dolaştım, bugüne kadan Halfeti'deki kadar sıcak ilişkiler görmedim" diyor.
TRT ise pilot olarak seçtiği 10 ailenin gündelik yaşamını dört yıl boyunca tesbit etme ve değişimin belgeselini yapma kararı almış.
Aralık ayında Halfeti'nin çatıları, bahçe duvarları, geçmişi yaşanmışlık yapan unutuşun tozlarından yıkanmaya başlayınca, o çatılardaki cibinliklerle örtülü tahtlarda bir yastıkta uyunmuş uykulardan uyanarak, o bahçe duvarlarını aşarak yaşadıkları aşkları yitirerek buralardan göç edecek bir halk, unutuşun tozlarından arınırken, hayatlarının tözünden de uzak düşecek.

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Gün içinde kendinizi mücadeleci hissedeceğiniz zamanlar var. Sabah saatlerinde ikili ilişkilerinizde akıcı temalar söz konusu. Keyif aldığınız konulara yönlenmek isteyebilirsiniz. Yeni ufuklara açılmak için başlangıçlar yapabilirsiniz. Akademik konular gündeminizi meşgul edebilir. İlerleyen saatlerde işlerinizde bireysel olabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde endişe içinde olduğunuz konularla uğraşabilirsiniz. İkili ilişkilerinizdeki sorumluluklarınız sizi krize sokabilir. Farkındalığınız sayesinde kolayca atlatabileceksiniz. Parasal konularınızla ilgileneceğiniz zamanlardasınız. Duygusal yönden bağlayıcı koşullar oluşabilir. Olayları akışa bırakmanız sizin için iyi olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular gün içinde sizi meşgul edebilir. Gün içinde denge arayışı içinde olabilirsiniz. Yaratıcılığınızı kullanacağınız zamanlar var. Sorumlu olduğunuz konularda daha fazla fikir üretebilirsiniz. Sonuçlanmasını beklediğiniz işleriniz de gelişmeler meydana gelebilir. Kendinizi rahat ifade edebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızdaki koşullar bugün gündeminizi oluşturabilir. Sabah saatlerin de iş arkadaşlarınızla iletişim içinde olacağınız zamanlar var. İşlerinizi daha rahat ilerletebileceksiniz. Gün içinde sorumlu olduğunuz konularda daha fazla fikir ortaya koyabilirsiniz. İşlerinizi ilerletmek için sağlamlaştırmak isteyebilirsiniz. Akıcı koşullar söz konusu.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Keyifli bir gündesiniz. İkili ilişkilerinizde yaratıcılığınızı kullanabilirsiniz. Gün içinde daha fazla risk alacağınız zamanlar olabilir. Güzel şeyler için harcama yapabilirsiniz. Hobilerinize zaman ayırabilirsiniz. Kararsız adımlar atmamaya özen gösterin. Sorumlu olduğunuz konularda atılımlar içinde olabilirsiniz. Enerjiniz yüksek.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kendinizi ailevi konular içinde bulabilirsiniz. Ev hayatınızdaki değişiklikler gündeminizi etkileyebilir. Geçmişe yönelik olaylarla ilgilenmeniz gerekebilir. Sorumlu olduğunuz konularda aklınıza birden fazla fikir gelebilir. Bunları geliştirmek için heyecan duyabilirsiniz. Kendinize zaman ayırmak biraz içe dönmek iyi gelebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yakın çevrenizdeki değişiklikler gündeminizi etkileyebilir. İşlerinizde yoğun bir hareketlilik içinde olabilirsiniz. Kendinizi uğraştığınız işlerinizde var etmeye çalışacağınız bir gündesiniz. Bazı konularda temel atmak isteyebilirsiniz. Yeni sözleşmeler veya anlaşmalar gündeme gelebilir. Akıcı koşulları iyi değerlendirmeye çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde maddi kaynaklarınızla ilgili gelişmeler dikkat çekebilir. Sabah saatlerinde bütçenizle ilgili değişikler yapmak isteyebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konularda akıcı koşullar söz konusu. Uğraştığınız işlere daha fazla angaje olabilirsiniz. Yeni ve farklı fikirler gündeme gelebilir. Başkalarından alacağınız destekler sizi rahatlatacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İşlerinizde yeni başlangıçlar yapmak isteyebilirsiniz. Kişisel açıdan önem verdiğiniz konuları sağlamlaştırma isteği içinde olabilirsiniz. Gün içinde yaratıcılığınızı daha fazla göstermek isteyebilirsiniz. Duygusal anlamda kendinizi rahat hissedeceğiniz bir gündesiniz. Kendinize ve hobilerinize zaman ayırmak isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde kontrol dışı olaylar yaşayabilirsiniz. Bilemediğiniz nedenlerden dolayı kontrol kaybı yaşamamaya özen gösterin. İşlerinizi sağlamlaştırmak için daha fazla çaba sarf edebilirsiniz. Bazı konularda temel atmak isteyebilirsiniz. Kendi iç dünyanıza daha fazla dönebilirsiniz. Karasız adımlar atmak sizi daha zor duruma düşürebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün gelecek ümitlerinizle ilgili yeni gelişmeler yaşayabilirsiniz. Hedeflerinize ulaşmak için kendinizi daha fazla ortaya koymak isteyebilirsiniz. Sosyal konular ilginizi çekebilir. Gün içinde fikirlerinizi paylaşmak için arkadaşlarınıza zaman ayırmak size iyi gelecektir. İş hayatınızda beklemediğiniz kişilerden destek alabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde sorumlu olduğunuz konularda daha fazla rahatlama içinde olabilirsiniz. İş hayatınızda daha fazla kendinizi ortaya koymak ve görünür olmak isteyeceğiniz zamanlar içindesiniz. Hedeflerinize ulaşmak için konumunuzu sağlamlaştırmak isteyebilirsiniz. Annenizle ilgili konuları ihmal etmemeye çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber