Geri Dön

Diyetlerin vazgeçilmezi protein

Sağlıklı beslenme ve diyet söz konusu olduğunda proteinlerden bahsetmemek mümkün değildir.

Diyetlerin vazgeçilmezi protein

Vücudun en küçük birimi hücrelerin yapıtaşı olan protein hem kilo vermek hem de vücudundaki kas oranını arttırmak isteyenlerin vazgeçilmez besinidir. Proteinlerin mideden daha geç boşaldığı için daha tok kalmamızı sağladıklarını söyleyen Beslenme ve Diyet Uzmanı Hazal Çatırtan “Proteinler ayrıca sindirimleri, metabolize olmaları ve kullanılmaları için vücut daha çok çaba gösterdiğinden daha fazla kalori harcamamızı da sağlarlar” dedi.

“Protein" sözcüğünün kaynağı, Yunanca’da “birincil öneme sahip" anlamına gelen “prota” sözcüğünden geliyor. Proteinlerin elzem olan ve olmayan aminoasitlerin birleşmesi ile oluşan büyük kompleks yapılar olduğunu belirten Beslenme ve Diyet Uzmanı Hazal Çatırtan “Elzem olan aminoasitler vücudumuzda üretilmediği için bu ihtiyacımızın besinlerle aldığımız proteinlerle karşılanması gerekmektedir. Bu nedenle de proteinler beslenmemizde birincil öneme sahiptir” açıklamasında bulundu.

Proteinler kas ve kemiklerin yapı taşıdır
Proteinlerin vücutta hücre yapımından sorumlu olan, büyüme-gelişmenin sağlanması ve eskiyen dokuların yenilenmesinde görev alan makromoleküller olduğunu anlatan Çatırtan şu açıklamalarda bulundu: “Proteinler vücudumuzdaki kas, kemik gibi tüm hücrelerin yapıtaşıdırlar, enzimlerin ve hormonların oluşmasında görev alırlar, immün sistemdeki yapıları (antikorlar) oluştururlar ve bu nedenle de yalnızca uzun süreli açlıklarda bize enerji sağlarlar. Bu önemli besin öğesini yumurta, et, tavuk, balık, kuru baklagiller, süt ve süt ürünlerinden almak mümkün.

Proteinin eksikliğine olduğu kadar fazlasına da dikkat etmek gerekir
Günlük diyetimizde proteinlerin yeteri kadar bulundurulmadığı takdirde miktar ve kalite yönünden gereksinimlerimizi Karşılayamayız. Bunun da protein yetersizliği hastalıklarına neden olabilir. Çocuklardan yaşlılara kadar toplumun her kesiminde görülebilecek olan bu durum küçük yaşlarda büyüme gelişme geriliğine sebep olurken her yaştan insanda kas ve kilo kaybına, anemi ve ödem oluşumuna, halsizliğe, bağışıklık sisteminde zayıflamaya ve hastalıklarda iyileşme sürecinin uzamasına neden olur. Yetersizliği olduğu gibi proteinin aşırı tüketime bağlı vücutta fazlalığı da oluşabilir.

En basit haliyle protein alımının aşırı artması lif alımını kısıtladığından kabızlık yaratabilir. Buna ek olarak proteinlerin parçalanması sonucu oluşan ürünlerin vücuttan atılması sırasında böbrek solüt yükü artar yani böbreğe aşırı yüklenme olur. Böbreklerde erken yıpranma ve fonksiyon kaybı görülebilir. Fazla protein tüketimi idrarla kalsiyum atımını da artırarak böbreklerde taş oluşum riskini artırabilir. Kanda ürik asidi artırıp eklemlerde birikmesine neden olarak gut hastalığına yol açar. Hayvansal kaynaklı proteinler doymuş yağ ve kolesterol içerirler. Bu nedenle kalp ve damar sağlığı için risk faktörü oluştururlar, kan basıncını yükseltebilir ve karaciğer yağlanmasına sebep olabilirler.

Fazla yağ alımı vücutta serbest radikal oluşumuna ve kanser gelişimine de neden olabilir, özellikle kolon kanserinin protein içeriği yüksek bir besin olan kırmızı et kaynaklı olduğunu gösteren çalışmalar bulunmakta. Ayrıca vücutta protein deposu olmadığı için yağa dönüşerek depo edilir ve kilo aldırırlar

Protein gereksinimi kişiye ve yaşa bağlı olarak değişiklik gösterir
Proteinlerin işlevleri ile azlığının-fazlalığının etkileri göz önünde bulundurulduğunda ihtiyaçların uzman kontrolünde yeterli-dengeli bir diyetle mutlaka karşılanması gerektiğini aktaran Çatırtan “Günlük protein gereksinimi için net bir miktar veremiyoruz çünkü gereksinim yaşa, gebelik ve emzirme gibi bazı özel durumlara, böbrek hastalığı gibi bazı sağlık sorunlarının varlığına ve fiziksel aktivite düzeyine göre değişiklik gösterir.

Yetişkin bir bireyin günlük kalori ihtiyacının en az %15’i proteinden gelmeli diyebiliriz ancak özellikle gereksinimlerin arttığı durumlarda veya kısıtlama gerektiren hastalık durumlarında kilo başına hesaplama yapmak daha doğru olur. Çocuklar gelişme döneminde oldukları için vücutlarında yeni doku yapımı yetişkinlerden çok daha fazladır bu nedenle de yapılara katılacak protein gereksinimi artmakta ve diyetle alımı da artırmak gerekmektedir. Bu durumda çocukların gereksiniminin yetişkinlerden daha fazla olduğunu söyleyebiliriz. Aynı durum ve gereksinim artışı gebe ve emziklilerde de geçerlidir. Sporcularda da doku yenilenmesi için protein gerektiğinden onların da ihtiyaçları artar” dedi.

Sağlıklı protein beslenmesi için ipuçları
Sağlıklı bir beslenmede protein kaynaklarının karbonhidrat ve yağlarla birlikte tüketilmesi gerek. Et-tavuk-balık ile süt ve süt ürünlerini doymuş yağ ve kolesterol alımını azaltmak adına az yağlı tercih edebiliriz. Sağlıklı bir örnek vermek gerekirse az yağlı et+salata/zeytinyağlı sebze yemeği+ekmek/çorba gibi bir öğün tercihi protein dâhil tüm besin ögesi gereksinimlerimizi karşılayan iyi bir alternatiftir. Günümüzde tek besine dayalı, özellikle protein ağırlıklı veya düşük kalorili beslenmek ilgi görüyor.

Bu tarz diyetlerle kısa vadede hızlı kilo kaybı sağlansa da uzun süreli böyle bir beslenme ideal vücut kompozisyonunun bozulmasına bununla birlikte saç dökülmesi, tırnak kırılması, cilt sorunları oluşmasına yol açabilir, vitamin-mineral eksiklikleri oluşabilir. Protein ağırlıklı diyetlerde aşırı tüketime bağlı önceden bahsettiğimiz sorunlar görülebilir. Tek besine dayalı, protein ağırlıklı veya düşük kalorili diyetlerin uzun vadede son basamağı organ fonksiyon bozuklukları olabiliyor

Diyetlerde proteinlerin önemi büyük
Tek besine yönelik diyetlerle verilen kiloların kalıcı olmuyor. Hem zararları olan hem de kalıcı kilo kaybı sağlamayan bu diyetler uzun süreli beslenmeye uygun olmadıkları için kişilerde kalıcı bir davranış değişikliği sağlamıyor.

Beslenme alışkanlıklarına ve günümüz sosyoekonomik koşullarına da uymadığı için devam ettirilebilir bir düzen yaratılamıyor. Bu da eski beslenme alışkanlıklarına dönüş ve kiloların geri kazanımı olarak karşımıza çıkıyor. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda tavsiyem, kilo verme sürecinde kişiler hızlı kilo kaybı yerine kalıcı kilo kaybına odaklanırsa ve mevcut beslenme alışkanlıkları üzerinden kendilerine özgü, her besin grubunu yeterli miktarda barındıran sürdürülebilir diyetlere yönelirlerse daha sağlıklı beslenmiş ve kalıcı kilo kaybı sağlamış olurlar.

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Eve ait konular gündeminizi etkileyebilir. Evinizde yenilikler yapmak için para ayırabilirsiniz. Geçmişe yönelik konuların gündeme geleceği zamanlar var. Kendi iç sesinizi dinleyerek üstesinden gelebilirsiniz. Çözmek istediğiniz konuların tamamlanması için uygun imkânlar doğacak. Babanızla ilgilenmeniz gerekebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Genel anlamda sakin bir gün geçirebilirsiniz. Yakın çevrenizdeki değişikliklerle ilgileneceğiniz zamanlar olabilir. Zihinsel heyecan duyabileceğiniz olaylar yaşanabilir. Kardeşlerinizle iletişim halinde olacağınız durumlar söz konusu. Sonuca ulaştırmak istediğiniz konuları zihinsel olarak çözme çabası içinde olabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün cüzdanınıza ait konular ön plana çıkıyor. Harcamalarınızı sorgulayıp, yeni bir bütçe planlaması yapabilirsiniz. Parasal kaynaklarınızı inceleyip, genişletmek isteyeceğiniz zamanlar var. İş hayatınızla ilgili konularda başkalarından destek alacağınız imkânlar doğabilir. Kişisel yeteneklerinizin gelişimi ile ilgili yeniliklere gidebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün küçük sürprizlerle karşılaşabilirsiniz. Kişisel açıdan önem verdiğiniz konularda yenilenmeye gitmek isteyeceğiniz zamanlar olabilir. Yeni başlangıçlar için yeni niyetler ortaya koyabileceğiniz zamanlar var. Genel olarak sakin bir gün geçirebilirsiniz, akışta kalmaya özen gösterin. Beslenme alışkanlıklarınızla ilgili değişikliğe gitmeniz gerekebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün hayatınızın gizli kalmış tarafları gündeminizi etkileyebilir. Ruhsal gelişiminiz için farklı alanlarla ilgilenmek isteyebilirsiniz. Yaşadığınız olaylarla ilgili içsel süreçler yaşıyor olabilirsiniz. Zihinsel yoğunluk hissedeceğiniz zamanlar var.  Elinizde olmayan nedenlerden dolayı olaylara karşı sorgulayıcı davranabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gelecek beklentileriniz için düşünüp, zaman ayırmak isteyeceğiniz bir gündesiniz. Arkadaşlarınızdan gelen sürprizler olabilir. Hayatınıza yenilik katmak isteyeceğiniz anlar yaşayabilirsiniz. Sosyal konularla ilgilenmek size keyif verecektir. İş hayatınızda başkalarından destek alacağınız imkânlar var. Üzerinde çalıştığınız işler netleşmek üzere.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızla ilgili konulara yönelebilirsiniz. Aldığınız sorumluluklarla ilgili yeni düzenlemelere gitmek isteyeceğiniz zamanlar olabilir. Hedeflerinizi sorgulayacağınız durumlarla karşılaşabilirsiniz. Genel olarak sakin geçen bugünde eksik kalan işlerinizi toparlama fırsatınız olabilir. Gün içinde beklenmedik sürprizler gelebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni ufuklara açılma ve özgürleşme isteği içinde olabilirsiniz. Gün içinde akademik konulara zaman ayırarak bilimsel konularla ilgilenebilirsiniz. Gitmek istediğiniz yolculuklar için plan program yapmak için imkânlar doğabilir. Zihinsel heyecanlar yaşayacağınız zamanlar var. Bitirmek istediğiniz işlerinize yoğunlaşmanızda fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün ortaklı para durumlarıyla ilgilenebilirsiniz. Gün içinde sonuçlanmasını beklediğiniz işleriniz, ilerlemeyebilir, sakin olmakta fayda var. Ufak tefek banka işleriyle ilgileneceğiniz bir gündesiniz. Yatırımlarınızı ve parasal konularınız hakkında düşünsel olarak kararlar alacağınız zamanlar olabilir. Kriz yaratan durumlardan uzak kalmakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Uyum ve denge arayışı içinde olduğunuz sakin bir gündesiniz. Eşinizle ilgili konular gündeminizi etkileyebilir. Bugün küçük sürprizlerle karşılaşabilirsiniz. Hayatınıza yenilik katmak için imkânlar söz konusu. Anlaşma imzalamak için doğru bir gün olmayabilir, beklemede kalmakta fayda var. Genel işlerinizi toparlayacağınız, sakin zamanlar var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızdaki sorumluluklar ön planda olabilir.  Üretkenliğinizle ilgili değişikliklere gidebilir, yeni kararlar alabilirsiniz. Sağlığınıza özen göstermeniz gereken zamanlar olabilir. İş hayatınızda birlikte çalıştığınız kişiler zihninizi fazla kurcalıyor olabilir, olaylara karşı sakin yaklaşmakta fayda var. Bugün yaratıcılığınızı kullanabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kendinizi ifade etmek isteyeceğiniz zamanlar olabilir. Yaratıcılığınızı kullanarak hayatınızda bazı konuları değiştirmek isteyebilirsiniz. Gün içinde küçük sürprizler gerçekleşebilir. Zihninizi fazla kurcalayan konularla ilgilenmek durumunda kalabilirsiniz. Genel olarak sakin zamanlar geçireceğiniz bugünde akışta kalmakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber