Geri Dön

Geleneksel Türk evlerinin muhteşem özellikleri

İç Mimar Hakan Cengiz, geleneksel Türk evlerinin genel özelliklerini sorduk. İşte geleneksel Türk evlerinin muhteşem özellikleri...

Geleneksel Türk evlerinin muhteşem özellikleri

Türk evleri, kökeni Orta Asya'ya kadar dayanan bir mimari mirasa sahiptir. Anadolu’nun kendine özgü coğrafik ve kültürel ortamı ile Orta Asya’dan getirilen Türk kültürünün oluşturduğu Türk evinin belirli bir tasarım ve süsleme tarzı var. Klasik Türk evinin kendine has birçok karakteristik özelliği bulunmaktadır.

Türk evleri doğaya ve çevreye uyum sağlayacak şekilde tasarlanır. Sadece ihtiyacı karşılayacak ve gösterişten uzak bir tasarıma sahiptir. Önce işlevini tam olarak görmesi hedeflenir. İç ve dış tasarım uyumludur. Gösteriş için boşa harcanan en ufak bir alanı bulunmaz. Tasarrufa yardımcı olacak şekilde tasarlanır. Kolay imar edilebilir plana ve uygulamaya sahiptir. Gereksiz hiçbir malzeme kullanılmaz. Boyutlar insan vücuduyla orantılıdır. Yükseklik boyla, kalınlık parmakla, pencere karışla ölçeklendirilir. Coğrafi özelliklere ve malzemelere göre üretilir. Aile büyüdükçe genişletilecek şekilde planlanır.

Oda düzeni işlevseldir

Türk evinin en önemli öğesi oda düzenidir. Günümüze kalan tarihi eserler incelendiğinde modern mimari dönemine kadar genel özellikleri çok fazla değişmemiştir. Geleneksel Türk evinde her oda, evli çiftlerin günlük yaşamlarını sürdürebilmesini sağlayacak niteliklere sahiptir. Odalarda oturulabilir, yatılabilir, yemek pişirilip yenilebilir ve yıkanılabilir. Odaların ölçüleri değişse de nitelikleri değişmez.

Tüm bu nitelikler ise geleneksel yaşam biçimine göre şekillenmiştir, yaşam biçimi değişinceye kadar da yapısını korumuştur. Tüm plan göçebe kültürden gelen alışkanlıkların üzerine kuruludur. Her oda tıpkı çadır gibi günlük yaşamda ihtiyaç olunan her işlevi karşılayacak şekilde tasarlanmıştır. Modern mimarinin sunduğu ebeveyn banyosu, farklı şekilde olsa da, geleneksel Türk evlerinde olmazsa olmaz bir niteliktir. Çadırlarda sınırları belirlenmemiş değişik işlevlere sahip bölümler, evlerde tam, yarı ya da kademeli bölmelere ayrılır.

Çadırda orta alanda yer alan soba, dumanı dışarı vermek için evde odanın bir duvarına yerleştirilir. Odanın boyutları kullanacak olan insan sayısına göre belirlenir. Değişik işlevler ise taşınabilir eşyalarla sağlanır. İşi bitince her eşya ortadan kaldırılır.

Yataklar bir sandığın üzerine ya da özel bir dolabın içine yerleştirilir, adına ise yüklük denir. Yataklar gece serilir, sabah tekrar yüklüğe kaldırılır. Yemekte ise sofra bezi, ayak, sini kullanılarak yemek düzeni kurulur. Yemekten sonra her şey tekrar yerine kaldırılır.

Odanın orta alanı genellikle boş bırakılır. Duvar kenarları oturmak için sedirlerle çevrilidir. Geleneksel Türk oda düzeni çadırdan saraya hep aynı şekildedir.

Geleneksel Türk evi planları çeşitlilik gösterir

Planlar sofaya göre belirlenir. Sofa odaların açıldığı geniş holdür. Odalar sofanın tek bir yanına, karşılıklı, üç ya da dört tarafına sıralanabilir. Geniş plan; bahçe, ahır, kümes, odunluk, tandır, ocak, misafirhane ve hizmetli odası gibi alanlardan oluşur. Sebze yetiştirme, hayvan bakımı, yakacak hazırlama, yemek pişirme, çamaşır yıkama, temizlik ve barınma gibi işlevlere sahiptir. Tüm bu yapılanma biçimi 8. ve 9. yüzyıl Uygur evleriyle aynı özelliklere sahiptir. Merdiven, kuyu, çeşme, havuz, avlu kapıları mekanlarda kullanılan diğer mimari ögelerdir. Çardak ve kameriye de gölgelikli oturma alanları olarak kullanılır.

Mutfak zemin katta yer alır. Ocak, tandır gibi mimari alanların dışında yıllık gıda depolama imkanı sunan bir işlevselliğe sahiptir. Kiler, depolama gibi alanlara özel yer ayrılır. Tuvalet avluda yer alırken sonraki yüzyıllarda evin içerisine alınmıştır. Türk örf ve adetlerinde temizlik çok önemli olduğu için hamam da çok önemli bir işleve sahiptir. Avlu ya da zemin katta yer alır ve genellikle mutfakla bağlantısı vardır.

Geleneksel Türk evlerinde süsleme önemlidir

Dış cephede cumbalar ve saçaklar yardımıyla odalar genişletilir, aydınlatılır, havalandırılır, manzaraya ulaşılır. Ağaçlar, sarmaşıklar ve çiçeklerle süslenir. Düz görünüm engellenerek cephede estetik bir hareketlilik sağlanır. Duvar örgüsü önemlidir, desenli duvar örgüsü dış cephenin en önemli süsüdür. İç mekanda ise dolap ve tavanlara desen ya da manzara resimleri işlenir. Kapı tokmakları özel şekil ve biçimlerde ince işçilikle tasarlanır.

Geleneksel Türk ev tipi, Türk kültürünün gittiği her yerde etkisini göstererek ev tasarımının gelişmesinde öncü rol oynamıştır. Günümüzün çok katlı ve neredeyse tek tip mimari yapılanma eğiliminin açıklarını net bir şekilde ortaya çıkarmaktadır. Kendi kendine yeten yapılanma anlayışının konuşulduğu günümüz koşullarında örnek alınması birçok açıdan fayda sağlayacaktır.

 

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Bugün öğle saatlerinde kendinizi sıkışmış hissedeceğiniz durumlar yaşayabilirsiniz.  Bilemediğiniz konularla ilgili fazla sorumluluk almamaya özen gösterin. Gün içinde bazı kayıplar yaşayabilirsiniz. Keyfinizin kaçmamasına özen gösterin. İçsel odağınızı kaybetmeyin. Akşam saatlerinde kendinizi hayalperest hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün gelecek planlarınızda değişiklikler yapmak isteyebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz işlerinizde ilerleme sağlamak için çaba göstereceğiniz zamanlar var. Gün içinde arkadaşlarınızla zaman geçirmek size iyi gelebilir. Otorite figürleriyle çatışmaya girmemeye özen göstermelisiniz. Kendinizi öne çıkarmaktan çekinmeyeceğiniz bir gündesiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sorumlu olduğunuz konular gündeminizi oluşturabilir. Uğraştığınız işlerde sıkışmış olduğunuzu hissedebilirsiniz. Hedefinize ulaşmak için daha fazla çaba göstermeniz gerekebilir. Bazı konularda eksikleri toparlamanız gereken durumlar oluşabilir. Akşam saatlerinde daha içe dönük zamanlar geçirebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yeni ufuklara açılmak ve yeni şeyler öğrenmek isteyebilirsiniz. Yaşadığınız olaylarda bütünü görmek çok daha kolay olacaktır. Kendi sınırlarınızı aşmak için çaba sarf edebilirsiniz. Düşüncelerinizi paylaşmak için etrafınızdaki insanlarla iletişim halinde olacağınız zamanlar var. Akşam saatlerinde akış içinde olmak daha kolay olacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde endişe duyduğunuz konularla yüzleşmek durumunda kalabilirsiniz. Sizi yoran kişilere karşı dikkatli olmalısınız. Ortaklı konular gündeminizi etkileyebilir. Parasal konularda sıkıştığınızı hissedebilirsiniz. İletişimde olduğunuz kişilere karşı özenli davranmalısınız. Akşam saatleri sizin için daha rahat geçebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konularda sıkışıklıklar olabilir. Karşınızdakini daha iyi dinlemeniz gereken bir gündesiniz. Sorumlu olduğunuz konularda detaylarla uğraşabilirsiniz. Yeni konulara ilgi duyabileceğiniz zamanlar var. İkili ilişkilerinizde sabırlı olmanızda fayda var. Akşam saatlerinde net göremediğiniz olaylar kafanızı karıştırabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızdaki değişiklikler gündeminizi etkileyebilir. Sorumlu olduğunuz işlerde büyüme ve gelişme sağlayabilirsiniz. Bazı konuları detaylandırmak durumunda kalabilirsiniz. Sorumluluklarınızı çalışma arkadaşlarınızla organize olarak yapmanız size zaman kazandıracaktır. Akşam saatlerinde kafanızı kurcalayan durumlar olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sorumlu olduğunuz işlerinizde yaratıcılığınızı kullanmak sizi daha iyi hissettirecektir. İkili ilişkileriniz gündeminizi meşgul edebilir. Bugün etrafınızdaki insanlara kendinizi ifade edebilmeniz, önem kazanabilir. Keyif aldığınız şeyler için harcamalar yapabilirsiniz. Hayatınızla ilgili risk alabileceğiniz bir gündesiniz. Akışta kalın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde ailenizle ilgili aldığınız sorumluluklarda sıkıntılar oluşabilir. Kendinizi sıkışmış hissedebilirsiniz. Geçmişten kalan sorunlar bugün daha fazla önünüze gelebilir. Bu durumdan rahatsızlık duyabilirsiniz. Saklanmak istediğiniz zamanlar olabilir. Akşam saatleri daha rahat geçecektir. Kendinizi akışa bırakmayı öğrenmelisiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gündeminizi yakın çevrenizdeki ilişkiler etkileyebilir. Kulağınıza gelen dedikodulardan etkilenebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz işlerde daha fazla detaylara girmek isteyebilirsiniz. Kendinizi tamamlanmış hissedeceğiniz kişilerle görüşmek size iyi gelecektir. Akşam saatleri sanatla ilgilenmek için program yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde maddi sıkışıklıklar keyfinizi kaçırabilir. Bütçeleme yapmak isteyebilirsiniz. İşlerinizde üstlerinize karşı sorumluluğunuzu aksatmamaya çalışın. Kendinizi sıkışmış hissedeceğiniz konularda daha ön görülü davranmaya çalışın. İlerleyen saatlerde ilişkiler ön plana çıkabilir. Sevdiklerinizle birlikte program yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kişisel konular daha fazla ön plana çıkabilir. İlişkilerinizdeki sıkışıklıklar keyfinizi kaçırabilir. Bugün içinize dönmek isteyebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konuları iyi hale getirmek için eksikliklerinizi tamamlayabilirsiniz. Beslenmenize dikkat etmeniz gereken zamanlar var. Hassas olduğunuz konulara özen gösterin.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber

Türkiye’nin haber yaşam platformu Milliyet Dijital yenilendi!

Uygulama ile devam et, gündemi kaçırma!

Şimdi DeğilHemen Keşfet