Geri Dön

Şekerin zararları ve şeker bağımlılığı

Gerçek bir zehir olarak adlandırılan şeker bağımlılığından nasıl kurtulacağız?

Şekerin zararları ve şeker bağımlılığı

Şeker en büyük zehir!" başlıklı yazıları son zamanlarda çok fazla okur olduk. Uzmanlar şekerin zararlarını sıralamak ile kalmıyor gerçek bir bağımlılık olarak adlandırılan şekerden nasıl kurtulacağımız konusunda öneriler vermeye de devam ediyor.

Uyuşturucu ile eş değer bir bağımlılığı olduğu belirtilen şekerin zararlarının farkında mısınız?

Şeker tüketimini azaltmanın ve tamamen hayatımızdan çıkartmanın bize ne gibi faydaları olacaktır?

İngiltere Sağlık Bakanlığı, fazla şekere karşı bir 'şeker vergisini' gündeme getirdi. Bu demek oluyor ki şeker bundan 10 sene sonra, şu an uyuşturucu maddelerin gözümüzdeki yerine sahip olacak.

HANGİ ŞEKER ZARARLI?


Hangi şekerin zararlı, hangisinin zararsız olduğu, kafaları en çok kurcalayan soru. FitWell Beslenme Koçu Cenk Özyılmaz, şekerin vücutta nelere dönüştüğünden, fazla tatlı yiyince ne yapmanız gerektiğine kadar bilmeniz gereken her şeyi kaleme aldı...

Şekeri tanımaya önce besin değeri ile başlayalım. Şeker, şeker pancarının fabrikalarda işlenerek şeker kısmının ayrılmasıyla elde edilir. Pancar doğal bir besin olmasına karşın, şeker saf besindir. Şeker saf enerji kaynağı sayılır. Ancak, tek başına alındığında yani protein, vitamin ve mineraller olmadığında şekerden enerji üretilemez. Bu nedenle şeker, 'boş kalori kaynağıdır'.

ASLINDA VÜCUDUN İHTİYACI YOK

Şeker; un, yağ, ceviz, fıstık, kaymak gibi besinlerle karıştırılıp kalori değeri çok yüksek tatlılar yapılır. Şekerlemelerin esası da şekerdir. Tatlı ve şekerlemeler zevkle sevilerek yenir. Böylece kişi farkında olmadan harcadığından fazla kalori alır ve obeziteye neden olur.

Obezite ise birçok hastalığa zemin hazırlar. Şekerin zehir etkisi yaratmaması için dengeli ve yerinde kullanılması gerekir. Yediğimiz ekmek ve diğer tahıl ürünleri de sindirildiğinde şekere çevrilir. Bu nedenle, insanın aslında şeker gereksinmesi yoktur.

Yani hiç şeker tüketmesek de vücudumuz buna ihtiyaç duymaz.

Şeker, vücudun istediği bir besin değil, gerektiğinde diğer gıdalardan kendisinin üretebildiği bir besindir.

Nişastalı ve şekerli besinler yendikten sonra sindirilir ve meyvelerde bulunan basit şekerler şeklinde kana geçer. Sindirim sistemine şeker ve nişastalı maddelerin girmesi, pankreas organımızı uyararak 'insülin' hormonunun salgılanmasını sağlar.

Bu hormon, şekerin hücre içine girerek karaciğerde saklanmasına, parçalanarak vücut tarafından kullanılmasına yardımcı olur.

Normal durumda kandaki şeker miktarı ile salgılanan insülin hormonu miktarı, dengelidir. Böylece, yediğimiz şeker ve nişastalı besinlerden sindirim sonucu oluşan şeker kanda durmaz. Bir kısmı karaciğerimizde yedek olarak tutulur, kalanı da hücrelerde parçalanarak enerjiye ya da yağa çevrilir.

'ADETA SALGIN HASTALIK'

Amerikan Kalp Derneği tarafından tavsiye edilen şeker miktarı, günde altı tatlı kaşığı. Fakat The American Journal of Clinical Nutrition’da yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, biz her gün bunun üç katından fazlasını alıyoruz. Bu da, gün aşırı şekerden gelen en az 300 eksta kalori demek. Cleveland Kliniği Wellness Enstitüsü’nden Uzman Kristin Kirkpatrick, “Aşırı şeker tüketimi adeta salgın hâline geldi” diyor.

Özellikle küçük çocuklarda şekerli mamalar çok yendiğinde, büyüme, gelişme duruyor ve çocuklar hastalanıyor. Obezite her hastalığın öncüsüdür ve obezitenin temel nedeni aşırı şeker tüketimi. Aşırı fruktoz alımı leptin direncini de artırıyor. Leptin bize yeterli miktarda yemek aldığımızı bildiren bir hormondur.

Buradaki problem ise genellikle beyinden gelen bu sinyali dikkate almamamızdan kaynaklanıyor.

Şekerin 'sessiz katil' olarak adlandırılmasının nedeni ise yol açtığı hastalıklara haber vermeden, yani belirtiler göstermeden neden olmasıdır. Şekerin obezite dışında yol açtığı pek çok rahatsızlık bulunuyor:

FAZLASI APTALLAŞTIRIR

- Uzun vadede safra kanalı kanserine ve akciğer kanserine neden oluyor.

- Vücutta kanser hücresi varsa bu hücreleri besliyor.

- Depresyona, anksiyete bozukluklarına ve dalgınlığa neden oluyor. Hafif bir aptallık hissediyor veya zihinsel netlik hissedemiyorsanız, bunun sebebi önceki hafta içinde tükettiğiniz aşırı karbonhidrat olabilir. Henüz fazla yaşlanmamışken zayıf hafızaya ve alzheimera neden oluyor.

- Diyabetin baş sorumlusu. Reaktif hipoglisemi ataklarına neden olup, olmadık yerlerde bayılmanıza sebep oluyor.

- Aşırı kilo almanıza sebep oluyor ve kilo vermenizi gittikçe zorlaştırıyor. Sofradan aç kalksanız da kilo alıyorsunuz.

- Damar tıkanıklığına sebep oluyor.

- Kangren riskini artırıyor ve sinir sistemini tahrip ediyor.

- Çocukların büyüme hormonlarının salgılanmasını engelliyor, tüm vücut hormonlarının dengesini bozuyor.

- Konsantrasyon kaybına sebep olacağı için çocukların ders başarısını düşürüyor.

- Dişlerin çürümesine neden olarak buna bağlı böbrek ve bağırsak iltihaplanmalarını getiriyor.

- Migren hastalığına sebep oluyor ve sık sık baş ağrısı meydana getiriyor.

- Vücudun savunma sistemini zayıflatıyor ve çeşitli virüslere karşı saldırıya açık hale getiriyor. Özellikle kış hastalıklarına davetiye çıkarıyor.

VÜCUT İÇİN İYİSİ KÖTÜSÜ YOK

Vücudumuz; meyve, bal ya da sütte bulunan doğal şeker ile şeker kamışı ve şeker pancarından çıkarılan işlenmiş şeker arasında ayrım yapamıyor. Aldığımız bütün şeker, glikoz ve fruktoz olarak parçalanarak karaciğer tarafından işleniyor. Şeker glikojen ya da yağ olarak depolanıyor ya da glikoz olarak kan yoluyla hücrelerde kullanılmak üzere dağıtılıyor.

Sağlık açısından belirleyici olan, alınan şekerin miktarı. Hangi türden olursa olsun, beslenmemizdeki şeker miktarının toplam yediklerimizden aldığımız enerjinin yüzde 10'unu aşmaması gerekiyor. Yani yaşa, kiloya, aktiflik durumuna göre değişmekle beraber, aldığımız şekerin ortalama olarak erkekler için günde 70

gramı, kadınlar için ise 50 gramı aşmaması gerekiyor.

MARKETTE DİKKAT: 100 GRAMINDA 15 GRAM ŞEKER VARSA...

50 gram şeker; üç adet meyveye, 13 tatlı kaşığı toz şekere, iki kutu meşrubata, sekiz çikolatalı bisküviye eşdeğerdir.

Marketlerde alışveriş yaparken de şunu ölçü alabiliriz: 100 gramında 15 gram şeker barındıran bir işlenmiş gıda aşırı şekerli, 100 gramda 5 gram barındıranı ise düşük şekerli olarak sınıflandırılabilir.

En iyi şeker alma yolu doğal besinlerle beslenmek. Lif içeren bu besinler şekeri, karbonhidratı, yağı yavaş yavaş vücuda vererek bu dalgalanmaların önüne geçiyor. Ayrıca bu besinlerde bulunan vitamin, mineraller ve diğer bileşimler organizma için hayati derecede öneme sahip.

Fazla şeker tüketiminden sonra yarım su bardağı süt, iki adet ceviz, beş adet çiğ badem veya tarçın tüketerek kan şekerinin en üst seviyeye tırmanmasının önüne geçilebilir.

Peki, hangi besinler şekere alternatif olarak kullanılabilir?

BAL

Organik bal; içinde pek çok vitamin ve mineral içerir. Hakiki bal içinde bu bileşimler süper oranda bulunduklarından sağlık açısından çok faydalıdırlar. Ayrıca bal, şeker yerine kullanılabilecek en iyi tatlandırıcılardan biri.

HURMA

Tatlandırıcı gücü şeker ile aynı olan hurma lif, magnezyum, demir ve vitamin B6 açısından oldukça zengin. Hurmayı toz haline getirip sevdiğiniz tariflerinizde kullanabilir veya sabahları yediğiniz süt yulaf karışımınızı tatlandırabilirsiniz.

STEVIA

Stevia, Japonya’da otuz yılı aşkın süredir milyonlarca kişi tarafından tatlandırıcı ve gıda katkısı olarak kullanılıyor. Güney Amerika’da ise yüzyıllardır tatlandırıcı ve şifa bitkisi olarak kullanılıyor. Bu bitkiden elde edilen özütün, kan şekerini düzenleyici etkileri olduğu kabul ediliyor. Stevia normal şekerden çok daha tatlı olduğu halde bileşiğinde şeker içermiyor.

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Sabah saatlerinde daha ciddi konulara yönelebilirsiniz. Kişisel hassasiyetiniz olan durumları daha iyi değerlendirmenizde fayda var. Gizli kalmış koşullardan etkilenebilirsiniz. Öğleden sora imaj değişikliği için uygun zamanlar var. İkili ilişkileriniz önem kazanabilir. Akşam saatlerinde tepkilerinize dikkat etmelisiniz. Sabırlı olmaya çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde çalışma ortamınızda hareketlilik olabilir. Karar almak için uygun saatler içindesiniz. Öğleden sonra bilemediğiniz nedenlerden dolayı işlerinizde aksamalar olabilir. Kendinizi kısıtlanmış hissedebilirsiniz. İçinize dönüp, bazı şeyleri kabullenebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konuları olgunlaştırma isteği içinde olabilirsinizDevamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde çatışma ve kopmalar olabilir. İletişimde olduğunuz çalışma arkadaşlarınıza karşı dikkatli savunma yapmanızda fayda var. Sorumlu olduğunuz işler için karar vermeniz gerekebilir. Bazı konularda farkındalık içinde olabilirsiniz. Akşam saatlerinde karmaşık düşünceler zihninizi yorabilir. Akışta kalmaya özen gösterin.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde iş hayatınızla ilgili konular daha fazla gündeme gelebilir. Bazı işlerinizi yapılandırmak durumunda kalabilirsiniz. İlişkilerinizdeki acele verilmiş kararlara dikkat etmenizde fayda var. Üstlerinize kendinizi daha fazla göstermek isteyebilirsiniz. Akşam saatleri yeni şeyler öğrenmek için uygun zamanlar olmayabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yabancılarla ilgili konularla ilgilenebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz işlerde yeni kararlar alabilirsiniz. Bazı konular üzerinde daha fazla mesai harcamanız gerekebilir. Kendi fikirlerinizi ateşli bir şekilde savunacağınız zamanlar var. Akşam saatlerinde birlikte olduğunuz kişiyle sürtüşme olabilir. Kazalara karşı dikkatli olmalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde endişe duyduğunuz konularla uğraşabilirsiniz. Ortaklı konularda acele karar vermemeye çalışın. İlişkileriniz sizin için kendinizi görmeniz açısından bir fark yaratabilir. Uğraştığınız işlerinizde farkındalık yaratabilecek sonuçlar çıkarabilirsiniz.  Akşam saatlerinde koşullar daha yorucu olabilir. Düşüncelerinizi rahat bırakın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular gündeminizi meşgul edebilir. Gün içinde sorumlu olduğunuz işlerde karar vermeniz gereken durumlarla karşı karşıya kalabilirsiniz. İkili ilişkilerinizde olgunlaşma ve tamamlanma söz konusu olabilir. Kendinizi güvende hissetmek isteyebilirsiniz. Akşam saatlerinde yanlış anlaşılmalara karşı dikkatli olun.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde çalışma hayatınızda bazı konularda daha fazla farkındalık içinde olabilirsiniz. İkili ilişkilerinizde dikkatli olmanız gereken zamanlar var. İdrak ettiğiniz konular hakkında yeni kararlar vermeniz gerekebilir. Sorumlu olduğunuz işleri tamamlamak isteyebilirsiniz. Akşam saatlerinde kafanızı karıştıran konulardan uzak kalmaya çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yaratıcılığınızı hobilerinize yoğunlaştırmak isteyebilirsiniz. Sevdiğiniz insanlarla birlikte olmak size iyi gelecektir. İkili ilişkilerinizde beklemediğiniz tepkiler sizin bir konuda farkındalığınızı arttırabilir. Keyif aldığınız şeyler için harcama yapabilirsiniz. Sorumlu olduğunuz işlerinizde daha rahat risk alabileceğiniz bir gündesiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün ailevi konular gündeminizi meşgul edebilir. Geçmişte kalan bazı insanlarla uğraşmanız gerekebilir. Sakin kalmanızda fayda var. Sabah saatlerinde almanız gereken kararlarda acele etmeyin. Gün içinde güçlü durmanız sizin lehinize olacaktır. Akşam saatlerinde yaşanabilecek ufak ev kazalarına karşı dikkatli olun.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün işle ilgili hareketli bir gündeminiz olabilir. Sorumlu olduğunuz konularda daha fazla yazışma ve konuşma yapabilirsiniz. Ticari konularda dikkatli olmanızda fayda var. Gün içinde yakın çevrenizdeki değişikliklerden etkilenebilirsiniz. Çalışma ortamınızda iletişimden kaynaklanan sıkıntılar yaşanabilir. Sakin olmanızda fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yeteneklerinizi sorumlu olduğunuz konularda göstermek isteyebilirsiniz. İşlerinizi olgunlaştırmak için elinizden geleni yapmaya hazırsınız. Maddi konularla ilgili gelişmeler yaşanabilir. Çalışma hayatınızda başkalarından alacağınız desteklerle daha hızlı ilerleyebilirsiniz. Akşam saatlerinde iletişimden kaynaklı aksaklıklara dikkat edin.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber