B12 Vitamini

B12 Vitamini

Psikonöroimmünoloji

Tüm vitaminler arasında B12 vitamini veya kobalamin en büyük ve en karmaşık yapıya sahiptir. B12 vitamini molekülü 1000 moleküler kütleye sahiptir ve bir kobalt iyonu içerir. B12 vitamini, kobalt içeren bildiğimiz tek biyokimyasal bileşendir.

İnsanlar B12 vitamini kendileri yapamazlar. Bu nedenle, diyet yeterli B12 vitamini içermelidir. B12 vitamini sadece et gibi hayvansal ürünlerde ve daha az oranda balık, tavuk ve süt ürünlerinde bulunur.

Sadece bakteriler B12 vitamini sentezleyebilir. Yani besin zincirindeki tüm B12 vitamini başlangıçta bakterilerden gelir. Vejetaryenler ve veganlar et veya balık yemedikleri için B12 vitamini eksikliği açısından risklidir.

İnsanların kolondaki bakteriler tarafından yapılan B12 vitaminini emebileceği düşünülüyordu. Şimdi kolon duvarının kobalaminin nüfuz etmesine izin vermediği gösterilmiştir. Bununla birlikte, bir kısım ağızdaki mukoza zarları tarafından emilir. Bu mekanizma özellikle yüksek konsantrasyonda B12 vitamini içeren sıvı takviyeleri ve pastiller için geçerlidir.

Bununla birlikte, en belirleyici emilim adımı, B12 vitamininin diyetteki proteinlerden mide asidi tarafından ayrıldığı midede gerçekleşir. İnce bağırsakta, B12 vitamini daha sonra intrinsik faktöre (IF) 'yapıştırılır'. IF, vitamini bozulmaya karşı koruyan ve ince bağırsak duvarından taşınmasına izin veren mide duvarının bir ürünüdür. Yaşlılarda, mide duvarı daha az IF üretir ve bu da onları B12 vitamini eksikliği için bir risk grubu haline getirir.

B12 vitamini emiliminin risk altında olduğu otoimmün bir hastalık pernisiyöz anemidir (malign anemi). Ek olarak, bağışıklık sistemi mide duvarındaki parietal hücrelere saldırır, böylece artık IF üretmezler. Bu durumda hızlı ve etkili takviye gereklidir.

Farklı kobalamin formları vardır. Tıp genellikle hidroksikobalamin ile çalışır. Çoğu takviye, canlı organizmalarda doğal olarak bulunmayan, ancak çok kararlı olan siyanokobalamin içerir.

Bu istikrarın bir dezavantajı var. Siyanocobalamin kullanmak için, önce siyan grubunun vücuttan çıkarılması gerekir. Daha sonra kobalamin, B12 vitamininin aktif formlarına dönüştürülmelidir: metilkobalamin ve adenosilkobalamin. Bu adımlar her zaman verimli değildir ve yeterli eş faktörlerin varlığına bağlı olarak 1 ila 2 ay sürebilir.

Adenosilkobalamin ve metilkobalamin takviyesinin, siyanocobalamin takviyesinden daha etkili olduğuna dair açık kanıtlar vardır. Bu aktifleştirilmiş B12 formlarının bir dozu, dokular tarafından siyanocobalaminden daha iyi tutulur. Bu nedenle bu aktif (koenzim) formlar klinik uygulamada, özellikle yüksek dozların kullanılması gerekiyorsa veya hızlı bir sonuç gerekiyorsa (örneğin pernisiyöz anemiye bağlı B12 eksikliği durumunda) tercih edilir.

Wageningen'de yapılan araştırmalar, B12 vitamininin difüzyon yoluyla pasif olarak daha yüksek dozlarda emildiğini göstermiştir (yani, içsel faktörün müdahalesi olmadan). Aynı serum konsantrasyonları, B12 vitamini enjeksiyonlarında olduğu gibi yaklaşık 600 mcg'lik dozlarda elde edilebilir.

Sekonder anemi, B12 vitamini eksikliğinin birincil belirtisidir. Adenosilkobalamin, folik asit gibi, oksijeni bağlayan demir içeren protein olan hemoglobin oluşumu için bir kofaktördür. B12 veya folik asit eksikliği ile yetersiz hemoglobin yapılır, bu nedenle kırmızı kan hücreleri hemoglobin (megaloblastik anemi) bakımından zayıftır. Adenosilkobalamin ayrıca yağ ve proteinlerden enerji üretiminde de rol oynar.

Metilkobalamin, sinir sisteminin, yani beyin, omurilik ve sinirlerin işleyişi için çok önemlidir. Nörotransmitterlerin üretiminde ve sinir hücrelerinin miyelin kılıfının oluşumunda rol oynar. Tüm organlardan hipofiz bezi en yüksek kobalamin konsantrasyonunu içerir.

Depresyondan demansa kadar birçok nörolojik şikayet B12 vitamini ile ilişkilendirilmiştir. B12 vitamini eksikliği, kollarda uyuşma ve karıncalanma, hafıza kaybı, yönelim bozukluğu, depresyon veya ruh hali değişimleri gibi çeşitli nörolojik semptomlara neden olabilir.

Not: Vakaların yüzde 25'inde nörolojik semptomlar B12 vitamini eksikliğinin tek göstergesidir. Nörolojik şikayetleri olan hastalar sinir dokusunda kobalamin eksikliğine sahip olabilirken, kanlarındaki kobalamin durumu hala korunur.

Metilkobalamin, aynı zamanda, amino asit metiyonini homosisteinden geri kazandıran bir enzim olan metiyonin sentaz için bir kofaktördür. Bu adım folik aside bağlıdır.

Düşük B12 vitamini seviyeleri ile homosistein birikmesi arasında bir ilişki vardır. Bu genellikle vejetaryenler ve veganlarda görülür ve plak oluşumuna ve artmış kardiyovasküler hastalık riskine neden olur. Metiyonin, DNA ve RNA'nın metilasyonu için önemli bir metil donörü olan S-adenosilmetiyoninin (SAMe) sentezi için gereklidir. Bu, 'genleri açıp kapatmak' için önemli bir adımdır. Böylece B12 vitamini de bu konuda kilit bir rol oynar.

Ayrıca, ağrılı bir dil, iştah kaybı ve kabızlık, nedeninin tam olarak açık olmasa da, B12 vitamini eksikliğini gösterebilir. B12 vitamini eksikliğine neden olan altta yatan duruma bir bağlantı olabilir (örneğin, pernisiyöz anemi durumunda mide iltihabı).

Endikasyonları

Çölyak hastalığı: B12 vitamini eksikliği, tedavi edilmeyen çölyak hastalığında (gluten intoleransı) nispeten yaygındır. İyileşme, glutensiz bir diyete başladıktan birkaç ay sonra başlar, ancak B12 vitamini enjeksiyonları veya yüksek dozlarda oral olarak uygulanan B12 vitamini, bir eksikliğin etkilerini daha hızlı bir şekilde tersine çevirebilir.

Alzheimer hastalarında, omurilik sıvısındaki B12 vitamini miktarı, diğer demans tiplerine sahip hastalardan daha düşüktür, B12 vitamini kan seviyeleri bu gruplar arasında farklılık göstermez. Ayrıca düşük B12 vitamini durumunun homosistein birikmesi, beyin dokusunun büzülmesi ve daha yüksek Alzheimer hastalığı riski ile ilişkili olduğunu da biliyoruz. B12 vitamini takviyesinin (folik asitli veya folik asitsiz) yavaşlayabileceğine ve kısmen belleğin bozulmasına karşı bile etkili olabileceğine dair artan kanıtlar var.

Depresyon

B12 vitamini ve depresyon arasında açık bir bağlantı vardır. Şiddetli depresyondaki insanların yüzde 30 kadarı B12 vitamini bakımından yetersizdir. Ek olarak, majör depresyon, B12 vitamini eksikliği olan kişilerde daha yaygındır. Nörotransmitterlerin üretimi için gerekli olan SAMe sentezi için B12 vitamini ve folik asit gereklidir. B12 vitamini takviyesi (muhtemelen SAMe ile birlikte) depresif belirtileri iyileştirir.

Kardiyovasküler hastalıklar

Yüksek homosistein düzeyi, kardiyovasküler hastalık gelişimi için açık ve kanıtlanmış bir risk faktörüdür. B12 vitamini, homosisteinin parçalanmasına yardımcı olmak için folik asit sonrası en önemli vitamindir. Ayrıca, B12 vitamini eksikliğinin, 60 yaşın üzerindeki yaşlılarda artan homosistein düzeylerinin bir nedeni olduğuna dair kanıtlar vardır. B12 vitamini takviyesi, kandaki homosisteinin düşmesine neden olur. İnme veya enfarktüsü olan 66 yaş ve üstü 2,155 yaşlı insan üzerinde yapılan bir klinik çalışma, B6 vitamini, folik asit ve yüksek doz B12 vitamini (sırasıyla 25 mg, 2500 mcg ve 400 mikrogram) takviyesinin ikinci bir kalp krizine karşı koruma sağladığını gösterdi. Bu risk takviye nedeniyle yüzde 21 azaldı.

Gastrointestinal cerrahi

Midenin bir kısmının çıkarıldığı mide cerrahisinde, B12 vitamini emilimi kalıcı olarak bozulur ve kalıcı takviye gereklidir. İnce bağırsağın IF ile birlikte emildiği bir kısım çıkarılmışsa, takviye kullanılmaz ve B12 vitamini enjeksiyonlarla verilmelidir.

Pernisiyöz anemi

60 yaş üstü insanların pernisiyöz anemi ve bir vitamin B12 eksikliği geliştirdiği tahmin edilmektedir. Semptomların gelişmesi yıllar alabilir, ancak daha sonra B12 vitamini depoları tükenir ve yüksek dozlarla hızlı tedavi gereklidir. Genellikle bu enjeksiyonlarla olur. Bununla birlikte, günlük takviyenin en az altı yüz mikrogram olması şartıyla, yüksek oral dozlar eşit derecede etkili görünmektedir.

Kontrendikasyonlar

B12 vitamini için bilinen bir kontrendikasyon yoktur.

Yan etkileri

B12 vitamininden bilinen olumsuz bir reaksiyon yoktur. Avrupa Komisyonu tarafından yapılan bir inceleme çalışmasının onayladığı gibi, B12 vitamininin günde 1.000 ila 3.000 mcg dozlarında bile güvenli olduğu gösterilmiştir.

Etkileşimler

Bazı ilaçlar B12 vitamini emilimini azaltır. Örneğin omeprazol ve zantac gibi antasitler. Genellikle eksiklik belirtileri sadece birkaç yıllık ilaç tedavisinden sonra gelişir, çünkü vücudun yedek bir B12 vitamini kapasitesi vardır. Bu nedenle, antasitler kullanırken her zaman B12 vitamini takviyesi yapılması önerilir.

Metformin diyabette kan şekeri seviyelerini düşürmek için reçete edilir. Bununla birlikte, metformin alan hastaların yüzde 10 ila 30'u B12 vitamini emilimi ile ilgili sorunlar yaşar.

Anestezik azot oksit hızla B12 vitamini miktarını azaltır. Bazı uzmanlar, azot oksit uygulamadan önce B12 vitamini eksikliğinin ortadan kaldırılması gerektiğine inanıyor.

Dozaj

Yetişkinler için önerilen günlük alım miktarı günde 2.8 mikrogramdır. Yaşlılar ve vejeteryanlar gibi B12 vitamini eksikliği geliştirme riski olan insanlar günlük 6 ila 30 mcg alımından yararlanır. Bazı uzmanlar yaşlılarda (50 yaş üstü) günlük 100 ila 400 mcg dozunda tartışıyorlar. Terapötik metilkobalamin dozları, kısa bir süre için günde 1500 ila 6000 mcg arasında değişebilir.

Sinerji

B12 vitamini ve folik asit, hemoglobin oluşumunda birlikte yer alır. Ayrıca homosisteinin parçalanmasında birlikte daha iyi bir iş çıkarırlar. Ek olarak, kolin ve B6 vitamini, B12 vitamini ve folik asidin kandaki çok yüksek homosistein üzerindeki etkisini artırabilir.