Geri Dön

İnsan hakları ve kadın hakları nelerdir?

Sosyal sorumluluk projelerini desteklemekte ve "toplumsal cinsiyet eşitsizliği” kavramı üzerinde Türk toplumundaki kadının yeri konusunda yapılan her türlü sosyal farkındalık çalışmalarının gönüllü destekçisi olan Avukat Elvan Kakıcı Şimşek insan hakları ve kadın hakları hakkında önemli bilgiler paylaştı.

İnsan hakları ve kadın hakları nelerdir?

10 Aralık 1948 tarihinde, Paris’te “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi“ BM Genel Kurulunca kabul edilmiş ve Dünya İnsan Hakları Günü 1948 yılından bu yana her yıl 10 Aralık tarihinde kutlanmaktadır.

İnsan hakları; kişilerin bir toplum veya kültürün mensubu ya da bir hukukî ilişkinin tarafı olarak değil de sadece insan olmak itibariyle sahip oldukları üstün haklardır. İnsan hakları; insanın değerini ve onurunu korur, “insanca” yaşaması için gerekli koşulları ifade eder, insanın insan olmaktan kaynaklanan gereksinimlerini karşılamaya yönelik, maddi ve manevi varlığını korumayı ve geliştirmeyi hedef edinen en temel haklardır. İnsan hakları devlet için bir sınır, kişiler için ise özgürlük ve adalet demektir. İnsan hakları bugün kültürel ve özellikle siyasi hayatta önemli bir rol oynamaktadır ve yarım asrı aşkındır dünya politikasında gündemin önemli bir maddesi olmayı başarmıştır.

İnsanlık onurunu korumayı amaçlayan insan hakları, özgürlükçü siyaset bilimi teorilerine göre, devletin var oluş nedeni olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla, devletin temel görevi insan hak ve özgürlüklerini korumaktır. İnsan hakları ihlali, başta insanlık onuru olmak üzere, insanlığın ve ahlaki değerlerin reddi demektir. İnsan hakları; ahlaki, siyasi, hukuki, dini, kültürel ve toplumsal boyutları olan disiplinlerarası bir kavram olup, tarihsel kökleri de insanlık kadar eskidir. Değişik isim ve formatta bile olsa tarih boyunca insanlar temel hak ve özgürlükleri uğruna mücadeleler vermiş ve 10 Aralık 1948'de Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi'nin (EİHB) BM Genel Kurulu'nca kabul edilmesiyle, bu mücadele kurumsal ve küresel bir yapıya kavuşmuştur.

Geçmişten günümüze kadar dünyada, hukuk ve yönetim alanında meydana gelen olaylar insan hakları açısından birçok gelişmeyi de beraberinde getirmiştir. Amerika kıtasında Virginia Haklar Bildirgesi ile dünya da insan hakları alanında başlayan hareketlenme Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi ile zirveye ulaşmıştır. II. Dünya Savaşı’nın ardından kurulan BM teşkilatı ile birlikte insan hakları kavramı uluslararası sistemin ve hukukun bir parçası olmaya başlamıştır. BM Genel Kurulu tarafından kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi (İHEB), tavsiye niteliğinde bir belge olmasına rağmen dünya siyaseti ve hukukuna kalıcı olacak şekilde etki etmiştir. İHEB kabul edildiği dönemden sonra yapılmış birçok anayasada, devletlerarası sözleşmede ve küresel ya da bölgesel nitelikli insan hakları ile ilgili belgede referans kaynağı olmuştur.

Türkiye’de insan hakları ile ilgili yaşanan gelişmeler anayasal gelişmelerle birlikte ilerlemiştir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde başlayarak 1982 Anayasası ile de günümüze kadar gelmiştir.1990 yılında TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’nun kurulması kurumsallaşma çalışmalarında başlangıç olmuştur. Tüm bu gelişmeler üzerine 20.04.2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de 6701 sayılı “Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu” yayınlanarak, “bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere, TİHEK (Türkiye İnsan Hakları Ve Eşitlik Kurum) kurulmuştur. TİHEK’in insan haklarının korunması ve geliştirilmesinde rol üstlenebilmesi için öncelikle ulusal alanda daha sonra da uluslararası alanda tanınması gerekmektedir.

Dünya’da ulusal insan hakları kurumları oluşturulurken Paris Prensipleri esas alınmaktadır. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu’nun üye yapısı değerlendirildiğinde toplumun yarısını meydana getiren kadınların kurulda temsil edilme oranının çok düşük düzeyde kaldığı görülmektedir. Çoğulculuğun gereklerinin tam olarak yerine getirilebilmesi için toplumun yarısını oluşturan kadınların aynı oranda da kurulda temsil edilmesi önemli bir gereklilik olarak düşünülmektedir. TİHEK’in kurucu kanunu olan 6701 sayılı Kanunun hazırlanması aşamasında Paris Prensiplerinde yer alan oluşum, bağımsızlık ve çoğulculuk gibi ilkelere tam olarak uyulmadan hazırlandığı görülmektedir. Paris Prensiplerine uyularak yapılacak düzenlemelerin kurumun etkinliğini, etkililiğini, başarısını ve bilinirliğini artıracağı ifade edilebilir.

İnsan hakları dinamik bir kavramdır. İnsan Haklarının kapsamı zaman içinde değişebilmektedir. Düzenlenen yeni uluslararası sözleşmelerle, insan haklarının listesine yeni haklar eklenebilmekte ya da bir hakkın kapsamı, mahkemelerin ya da yargı benzeri yetki kullanan organların içtihatları yoluyla, zaman içinde genişleyebilmektedir.

KADIN HAKLARI KAVRAMI

5 Aralık 1934 yılında Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde Türk kadınlarına seçme ve seçilme hakkı verildi. 5 Aralık 1934 tarihinde Kadınlara Milletvekili Seçme ve Seçilme Hakkı” veren yasanın kabulü ile her yıl Kadın Hakları Günü” olarak kutlanmaktadır. Kadın hakları kavramı ise; aslında temelde insan hakları kavramına dayanmaktadır. İnsan haklarından söz edilmeyen bir toplumda kadın haklarından bahsedilemez bile. Kaldı ki benim kanaatimce; "insan hakları" kavramı varken, ayrıca "kadın hakları" kavramını yaratmak zorunda kalmak yeterince acı bir durumdur.

“İnsan Hakları” kadar büyük bir realite varken, hakların cinsileştirilmesidir maalesef kadın hakları. Kadın ve erkek var, tersi fizyolojiyle doğduğu halde kadın veya erkek hissedenler var. Ancak unutmayalım ki ortak kesişim kümemiz insan olmak.

Birleşmiş Milletler Kadın Biriminin 2019 istatistiklerine göre; dünya kadınlarının yüzde 30’u partnerleri tarafından fiziksel ve/veya cinsel şiddet gördüklerini ifade ediyor, Türkiye ise %38’lik bir oranla maalesef ki ilk sırada. 2020 Cinsiyet Eşitliği Raporu’nda Türkiye 153 ülkeden 130. sırada bulunuyor. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu raporunun verilerine göre, 2020 Ocak ve Şubat aylarında 49, 2018 yılında 440, 2019 yılında 474 kadın erkekler tarafından öldürüldü.

Her ay 39 kadının öldürüldüğü bir ülkede kadın hakları denilince; kadının  can güvenliğinin konuşuluyor olması garipsenmemelidir. Kadınların öldürülmediği, taciz, tecavüz ve mağdur edilmediği, haklarımızı kullanabildiğimiz ve daha fazlasını talep edebildiğimiz günlere!

 

Eda İle Ne Konuştuk? - Sibil ÇetinkayaSempatik tavırları ve giyim tarzı ile birçok kişinin beğenisini kazanan Sibil Çetinkaya, Eda Özdemir'in bu haftaki konuğu oldu.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Bugün maddi kazançlarınızla ilgili konularda daha fazla düşünebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konularda yeniden harekete geçmek sizi rahatlatacaktır. Sabah saatlerinde hayaller içinde olabilirsiniz. İlerleyen zamanlarda akıcı koşullar söz konusu. Gün içinde kendi fikirlerinizi yaymak için çaba gösterebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde kişisel hassasiyetiniz olan konulara daha fazla yönelmek isteyebilirsiniz. Bazı konularda yeni başlangıçlar yapmak için harekete geçebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konulara başkalarının katılması sizi daha fazla motive edebilir. İşlerinizde kendi fikirlerinizi savunmak için çaba gösterebilirsiniz. Değişimler yaşanabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün bilemediğiniz konularda fikir belirtmemeye özen göstermelisiniz. Kendinizi öne attığınız durumlar olabilir. Elinizde olmayan nedenlerden dolayı kontrol kaybı yaşayabilirsiniz. Sabah saatlerinde olayları net görmekte zorlanabilirsiniz. İşlerinizi toparlamak için başkalarından yardım almanız sizi rahatlatacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün gelecek planlaması yapmak isteyebilirsiniz. Beklentileriniz için harekete geçmek daha kolay olacaktır. Gün içinde arkadaşlarınızla paylaşım içinde olabilirsiniz. Yakın ilişkilerinizde değişim dönüşüm yaşayabilirsiniz. İş hayatınızda fikirlerinizi savunmak isteyebilirsiniz. Alacağınız destekler olsa da kendinizi ön plana atmadan önce düşünmelisiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızdaki gelişmeler sizi toparlanmaya itebilir. Hedeflerinize ulaşmak için yeni fikirler ortaya atabilirsiniz. Toplum önünde olmak sizi daha iyi hissettirecektir. Sorumlu olduğunuz konularda kısmetleriniz olabilir. Akışı koşullar söz konusu. Kendi egonuzu yumuşatmanız gereken zamanlar olabilir. Değişime açık olun.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yeni ufuklara açılmak için adım atabilirsiniz. Bazı olayların bütünü görmek daha kolay olabilir. Başkalarının katılımla hayallerinizi daha rahat gerçekleştirebileceğiniz bir gündesiniz. Kendinizi çok daha rahat ifade edeceğiniz bir gündesiniz. Akşam saatlerinde yaşanacak değişiklikler keyfinizi kaçırmasın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde sizi endişelendiren konulara karşı daha hassas olabilirsiniz. Size kriz yaratacak konulara karşı dikkatli olmanızda fayda var. İlişkide olduğunuz insanlarla kopmalar yaşayabilirsiniz. İfadelerinize dikkat etmeniz gerekebilir. Parasal konularda yenilenmeye gidebilirsiniz. Duygusal yönden bağlayıcı koşullara dikkat etmelisiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konularda daha hayalci olacağınız bir gündesiniz. Bazı konuları netleştirmekte zorlanabilirsiniz. Gün içinde akıcı koşullar söz konusu. Keyif aldığınız konularla ilgilenebilirsiniz. Ortaklı konularda tamamlanmalar yaşayabilirsiniz. Kendinizi ifade ederken karşınızdakinin durumunu da düşünmelisiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızda sorumlu olduğunuz konulara konsantre olmakta zorlanabilirsiniz. İş arkadaşlarınızdan alacağınız desteklerle daha rahat ilerleyebilirsiniz. Risk almak isteyeceğiniz konular olabilir. İkili ilişkilerinize özen göstermelisiniz. Gün içinde doğabilecek imkânlar söz konusu. Hareketli bir gündeminiz olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kendinize zaman ayırmak isteyebilirsiniz. Yaratıcılığınızı ikili ilişkilerinize yönlendirmek isteyeceğiniz bir gündesiniz. Kendinizi ifade ederken biraz daha yumuşak olmaya özen göstermelisiniz. Bazı olayları net görmekte zorlanacağınız zamanlar var. Sorumlu olduğunuz konularda yeniden harekete geçebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde ailevi konular önem kazanabilir. Bazı işlerinizi bu nedenle ertelemek zorunda kalabilirsiniz. Ev hayatınızda değişiklikler meydana gelebilir. Sorumlu olduğunuz işlerde konuların üstesinden daha rahat gelebilirsiniz. Yakın çevrenizden alacağınız destekler var. Planlarınızdaki değişiklikler uzun vade de iyi sonuçlar getirebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün hareketli bir gündeminiz olabilir. Sabah saatlerindeki sözleşmelere dikkat etmenizde fayda var. Dikkatinizi toplamakta zorlanabilirsiniz. Yakın çevrenizdeki değişiklikler sizi uğraştırabilir. Yeni haberler alabilirsiniz. İlişkilerinizi olgunlaştıracağınız olaylar yaşayabilirsiniz. Sorumlu olduğunuz işlerinizde akıcı koşullar söz konusu.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber

Türkiye’nin haber yaşam platformu Milliyet Dijital yenilendi!

Uygulama ile devam et, gündemi kaçırma!

Şimdi DeğilHemen Keşfet